Edukira joan

Hamiltondar (mekanika kuantikoa)

Wikipedia, Entziklopedia askea

Mekanika kuantikoan, sistema baten hamiltondarra[1] sistema horren energia osoari dagokion eragilea da, energia zinetikoa eta energia potentziala barne. Bere espektroa, sistemaren energia espektroa edo energia balio multzoa, sistemaren energia totalaren neurketa batetik lor daitezkeen emaitza posibleen multzoa da. Sistema baten energia-espektroarekin eta denbora-eboluzioarekin duen lotura estua dela eta, funtsezko garrantzia du teoria kuantikoaren formulazio gehienetan.

Hamiltondarrari William Rowan Hamiltonen izena jartzen zioten, historikoki fisika kuantikoaren garapenerako garrantzitsua izan zen hamiltondar mekanika bezala ezagutzen den newtondar mekanikaren birformulazio iraultzaile bat garatu zuena. Bektore-notazioaren antzekoa, normalean bidez izendatzen da, non kapelak operadore bat dela adierazten duen. edo bezala ere idatzi daiteke.

Sistema baten hamiltondarrak sistemaren energia osoa adierazten du, hau da, sistemari lotutako partikula guztien energia zinetiko eta potentzialen batura. Hamiltondarrak forma ezberdinak hartzen ditu eta kasu batzuetan sinplifikatu egin daiteke analizatu beharreko sistemaren ezaugarri konkretuak kontuan hartuz, hala nola, sistemako partikula bakar edo batzuk, partikulen arteko elkarrekintza, energia potentzial mota, denbora potentzial aldagarria edo denbora independentea.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2004]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]