Hannes Kolehmainen
| Hannes Kolehmainen | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
(1920) | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Bizitza | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jaiotzako izen-deiturak | Juho Pietari Kolehmainen | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jaiotza | Kuopio, 1889ko abenduaren 9a | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Herrialdea | Finlandiako Dukerri Handia 1917ko abenduaren 5a) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lehen hizkuntza | finlandiera | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Heriotza | Helsinki, 1966ko urtarrilaren 11 (76 urte) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hobiratze lekua | Kulosaari cemetery (en) | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hezkuntza | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Hizkuntzak | finlandiera | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jarduerak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jarduerak | iraupen-lasterkaria, maratoilaria eta atleta | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Pisua | 57 kilogramo | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Altuera | 168 zentimetro | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Lantokia(k) | Helsinki eta Kuopio | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jasotako sariak | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Juho Pietari "Hannes" Kolehmainen (finlandieraz: [ˈhɑnːes ˈkolehmɑi̯nen] ⓘ; 1889ko abenduaren 9a - 1966ko urtarrilaren 11) lau aldiz urrezko domina olinpikoa irabazi zuen finlandiarra izan zen, eta distantzia ertaineko eta luzeko lasterketetan munduko errekorra lortu zuena.[1] Distantzia luzeko finlandiar korrikalari handien belaunaldi bateko lehena izan zen, askotan "Hegalari Finlandiarrak" deitzen zitzaizkiena. Kolehmainenek urte batzuetan lehiatu zen Estatu Batuetan, Irish American Athletic Club-eko Hegodun Ukabila jantzita.[2] New Yorkeko Guardia Nazionaleko 14. Erregimentuan ere sartu zen, eta AEBetako herritartasuna lortu zuen 1921ean.[3]
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Kolehmainen, begetariano sutsua eta ogibidez adreilugilea, Kuopioko familia kirolari batekoa zen. William eta Tatu bere anaiak, ere distantzia luzeko korrikalari sendoak ziren. Kolehmainenek 1911ko Britainiar AAA Txapelketako 4 miliako titulua irabazi zuen 1911ko AAA Txapelketan.[4]
Hannes 1912ko Stockholmeko Udako Olinpiar Jokoetako izarretako bat izan zen, hiru urrezko domina irabaziz. Bere gogoangarriena 5000 metroko lasterketan lortutakoa zen. Proba hartan, Jean Bouin frantziarrarekin duelu heroikoa egin zuen. Lasterketa gehienean elkarrekin lider izan ondoren, Kolehmainenek azken metroetan bakarrik garaitu zuen Bouin, munduko errekorreko denboraz. Horrez gain, Kolehmainenek 10.000 metroko lasterketa eta orain bertan behera utzita dagoen kros proba irabazi zituen. Finlandiako taldearekin, zilarrezko postua ere lortu zuen taldekako kros proban.[5]
Kolehmainenen kirol ibilbidea Lehen Mundu Gerrak eten zuen, baina kontuan hartu beharreko atleta izaten jarraitu zuen, nahiz eta bere espezialitatea distantzia luzeetara aldatu zen, batez ere maratoira. Gerraosteko lehen Anberesko Olinpiar Jokoetan, urrezko domina irabazi zuen proba honetan. 1924ko Olinpiar Maratoian ere parte hartuko zuen, baina ez zuen lasterketa amaitu.[5]
Ordurako, Kolehmainenek ondorengo duin bat aurkitu zuen Paavo Nurmirengan. Nurmirekin batera, zuzi-erreleboko azken katebegi gisa piztu zuen Olinpiar Sugarra 1952ko Helsinkiko Udako Olinpiar Jokoetan. Hiri berean hil zen, hamalau urte geroago.[5]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Ingelesez) "Hannes Kolehmainen".. Olympedia..
- ↑ (Ingelesez) "Smooth Stride Chief Asset of Kolehmainen; Great Finnish Distance Runner, Who Has Plucked Titles Galore, Trains Earnestly and Has Amazing Stamina" (PDF).. The New York Times. 5 March 1919.
- ↑ (Ingelesez) "Hannes Kolehmainen, Marathon Champion, Is Now U.S. Citizen" (PDF). The New York Times. 15 January 1921. Retrieved 11 January 2009.. The New York Times. 15 January 1921..
- ↑ (Ingelesez) "Amateur Athletic Championship".. Sunderland Daily Echo and Shipping Gazette. 3 July 1911.
- 1 2 3 (Ingelesez) Evans, Hilary; Gjerde, Arild; Heijmans, Jeroen; Mallon, Bill; et al.. (2012). "Hannes Kolehmainen". Olympics at Sports-Reference.com. Sports Reference LLC.
Ikus gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Finlandiako atletak
- Maratoilariak
- 1912ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
- 1920ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
- 1924ko Udako Olinpiar Jokoetako atletak
- 1912ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
- 1920ko Udako Olinpiar Jokoetako dominadunak
- Finlandiako urrezko dominadun olinpikoak
- Olinpiar Jokoetako urrezko dominadunak atletismoan
- Olinpiar Jokoetako zilarrezko dominadunak atletismoan