Hareharri

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Hareharri
Laguntza:Arroka infotaula irakurtzeko eraMineral infotaula irakurtzeko era
Hareharri
Arroka sedimentarioa
Mineral garrantzitsuak Kuartzo
Feldespatoak
Mikak
Bioklastoak
Dentsitatea 2,323 [1] g/cm3


Hareharria edo harri mimarria hareaz eta pikor txikiko materialez osatutako arroka sedimentario detritiko bat da Psamiten taldekoa. Lutiten ondoren lurrazalean dagoen arroka sedimentario ugariena da.

Ezaugarriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bere mineralogian, batez ere kuartzoa eta feldespatoa dago, hau da, granitoetako pikor berdinak, hau baita lurrazalean dagoen arrokarik ugariena.

Harea bezala, hareharriak kolore ezberdinak izan ditzake, baina nagusienak beix, marroia, horia, gorria, grisa eta zuria dira. Hareharriak askotan hegi handiak sortzen dituenez euren koloreak batzuetan agertzen den eskualdearekin izendatua izan da.

Diagenesi prozesuan pikorrak trinkotu egiten dira eta beren arteko poroak kaltzio silikato edo karbonatoz betetzen dira, harriarik sendotasuna emateko. Honi zementua edo matriza esaten zaio. Batzuetan poro horiek ur kantitate handiak bil ditzakete euren barruan eta akuiferoak sortzen dituzte. Beste batzutan petrolioz betetzen dira.

Hareharri motak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bi motatako hareharriak aurkitzen dira. Graubakak %5-15 arteko matriza dauka eta kuartzoarenitak (edo Ortokuartzitak) %5 baino gutxiagokoa.

Arro sedimentarioak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hareharria sortzen deneko arro sedimentarioak oso ugariak dira.

Erabilerak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hareharri batzuk egonkorrak dira euriaren eta klimaren enbaten aurrean, baina lantzeko errazak dira. Hori dela eta eraikuntzan askotan erabiltzen den materiala da. Era berean, pikorrek duten gogortasuna dela eta askotan erabiltzen da xehatzeko harriak egiteko, eta lanabesak zorrozteko.

Iruditegiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Hareharri Aldatu lotura Wikidatan