Edukira joan

Hartzidura malolaktiko

Wikipedia, Entziklopedia askea
Oenococcus.

Hartzidura malolaktikoa (batzuetan ML hartzidura gisa laburtua baita bihurketa malolaktiko izendatua) frutaren barruan edo inguruan modu naturalean dauden bakterioek egiten duten prozesu kimikoa da. Prozesu horren bidez, fruta askoren mamian dagoen azido malikoa azido laktiko bihurtzen da kimikoki.

Ardogintza prozesuaren kasuan, hartzidura malolaktikoa oso interesgarria da. PHa 3.5 baino txikiagoa duten ardoetan, hartzidura malolaktikoaren eragin mesedegarria azidotasun hori murriztea da. Prozesu horrek, kontrolatuz gero, ardoaren kalitatea hobetu dezake, batez ere ardo beltzen kasuan, «ahoa betetzen duen» zapore berezia emanez. Konbertsio malolaktikoa frutan oinarritutako beste edari batzuekin ere gertatzen da, esaterako, sagardoarekin, baldin eta azido maliko kantitate egokiak baditu.[1]

Hartzidura malolaktikoa azido maliko asko duten frutetan egiten da. Zenbait frutaren zapore garratza azido malikoaren presentziak eragiten du, adibidez, sagar berdeek edo mahatsak. Azidoak fruta horietan duen eginkizuna fruta-harraparien kontsumotik babestea da. Hartzidura malolaktikoa bakterioek egiten dute, hartzidura alkoholikoa, aldiz, legamiek egiten dute. Prozesu malolaktiko hori martxan jartzen duten bakterioak Leuconostoc generokoak dira. Hartzidura hau ATPa sortzeko azido malikoa erabiltzen duten bakterioen behar metabolikoei esker gertatzen da. Prozesu horretan, mantenugai espezifikoak behar dituzte, esaterako B bitamina, purinak, piridinak eta hainbat aminoazido.

Bakterio hauen ezaugarri nabarmena hemo taldeko molekulak sintetizatzeko ezintasuna da, horregatik inhibitzen dira oxigenoa dagoenean. Esne-bakterioak, aldiz, ingurune azidoetan pH 5etik behera hazteko gai diren bakarretakoak dira beren generoaren barrua. Azido malikotik elikatzen dira eta azido laktikoa sortzen dute; prozesua entzima malolaktikoak kontrolatzen du. Hau da erreakzio kimiko malolaktiko sinplifikatua:

HOOC-CH2-CHOH COOH → CH3-CHOH COOH + CO2

Hartziduraren azken efektua inguruneko pH-a igotzea da, alkalinoagoa izan dadin: azido laktikoa malikoa baino ahulagoa da. Erreakzio entzimatikoa konplexua da, eta azidoak ez beste konposatu batzuk behar ditu. Erreakzioak CO2 kantitateak askatzen ditu ingurunera, gas moduan.[2]

Hartzidura malolaktikoa ardoan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Munduan egiten diren ardo beltz gehienak hartzidura mota hau igaro dute, modu naturalean edo artifizialean.[3] Ardoaren ML hartzidura komenigarria da eskualde hotzetatik datozen ardoetan azidoagoak baitira, eskualde epelagoetatik datozenetan berriz, saihestu egiten da PH altuagoa dutelako.[1]

Hartzidura maltolaktikoaren eskema hartzidura-upel batean idatzia

Ardo beltzentzat onuragarria dela uste izan arren, gaur egun berdina pentsatzen da ardo zurientzat. Ardo azidoek barrikan denbora luzez irauteko beharrezko izaera eta potentzia dute, esne-noten ezaugarri bereziak emateko eta ahosabaiaren gorputzaren eta dentsitatearen ehundura eraldatzeko.

Batzuetan, bakterio malolaktikoak artifizialki sartzen dira ardoan, hartzidura eragiteko. Hartzidura mota honen erabilera estentsiboaren adibide bat Kaliforniako Chardonnay ardoetan aurki daiteke. Beratze karbonikoa jasan duten ardoen zaporea handitu daiteke ML hartziduraren bidez.[4]

Xanpainaren hartzidura malolaktikoa garrantzitsua da, bere ekoizpenerako erabiltzen diren mahatsen azidotasunagatik.

Ardo-dastaketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dastaketetan adostu denez, hartzidura txarrak eta laktikoak ardoen azidotasun titulagarria murrizten dute. Landare ukituak murriztu eta fruta-gustua indartzen du (ardo zuriena, bereziki)[5]. Zenbait autoreren arabera, hartzidura malolaktikoa egin zaien ardoek egonkortasun bakteriano handiagoa dute (pH-aren igoeraren eragina), baita zapore-konplexutasun handiagoa ere.[6] Kolore-aldaketak eta amina-sorrera ere jakinarazi dira.[3]

Hartzidura malolaktikoa sagardotan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Sagardo muztioa lortu ondoren prentsatutako sagarrak.

Sagarrondoak (Malus domestica) azido maliko kontzentrazio handiko fruta ekoizten duenez edari hartzituak egiteko prozesuan ere (sagardoa, adibidez) hartzidura-prozesua gertatzen da. Ardogintzan ez bezala, sagardogileak ez du kontrolatzen hartzidura malolaktikoaren garapena, eta berez gertatzen da muztioetan, hartzidura alkoholikoarekin batera. Sagardoaren kasuan funtsezkoa da prozesu malolaktiko hori zaporeak finkatzeko, eta ardoaren kasuan bezala, azken azidotasuna murrizten du. Sagardogintza-prozesuan, ML hartziduraren emaitzak azido azetikoa sortuko ote duen kezkatzen dira egileak, bakterio malolaktikoek (sagardoaren azetifikazioa) ingurunean dauden azukreak degradatzen dituztelako.

Kanpo-loturak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Ingelesez) Jackson, Ronald S.. (2008-04-30). Wine Science: Principles and Applications. Academic Press ISBN 978-0-08-056874-4. (kontsulta data: 2026-04-18).
  2. ↑ (Ingelesez) Nedovic, Viktor; Willaert, Ronnie. (2006-04-06). Applications of Cell Immobilisation Biotechnology. Springer Science & Business Media ISBN 978-1-4020-3363-6. (kontsulta data: 2026-04-18).
  3. 1 2 (Ingelesez) Davis, C. R.; Wibowo, D.; Eschenbruch, R.; Lee, T. H.; Fleet, G. H.. (1985-01-01). «Practical Implications of Malolactic Fermentation: A Review» American Journal of Enology and Viticulture 36 (4): 290–301.  doi:10.5344/ajev.1985.36.4.290. ISSN 0002-9254. (kontsulta data: 2026-04-18).
  4. ↑ (Ingelesez) Nielsen, Jan Clair; Prahl, Claus; Lonvaud-Funel, Aline. (1996). «Malolactic Fermentation in Wine by Direct Inoculation with Freeze-DriedLeuconostoc oenosCultures» American Journal of Enology and Viticulture 47 (1): 42–48.  doi:10.5344/ajev.1996.47.1.42. ISSN 0002-9254. (kontsulta data: 2026-04-18).
  5. ↑ (Ingelesez) Laurent, M.-H; Henick-Kling, T.; Acree, T. E.. (1994). «Changes in the aroma and odor of Chardonnay wine due to malolactic fermentation» Changes in the aroma and odor of Chardonnay wine due to malolactic fermentation 49 (1): 3–10. ISSN 0375-8818. (kontsulta data: 2026-04-18).
  6. ↑ Aipuaren errorea: Konpondu beharreko erreferentzia kodea dago orri honetan: ez da testurik eman Boulton izeneko erreferentziarako