Harun al-Rashid

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Harun al-Rashid
Harun Al-Rashid and the World of the Thousand and One Nights.jpg
Abbastar kalifa

786ko irailak 14 - 809ko martxoak 24
Al-Hadi - Al-Amin
Bizitza
Izen osoa هَارُون
Jaiotza Rey763ko martxoaren 17a
Herrialdea Abbastar Kaliferria
Heriotza Tus809ko martxoaren 24a (46 urte)
Familia
Aita Al-Mahdi
Ama Al-Khayzuran
Ezkontidea(k) Zubaidah bint Ja`far
Seme-alabak
Anai-arrebak
Leinua Abbasids
Irakaslea(k) Shu'ba Ibn al-Ḥajjāj
Abu 'Ubaida
Lanbidea
Lanbidea politikaria
Sinesmenak
Erlijioa islama

Harun al-Rashid (arabieraz: هارون الرشيد‎, Hārūn ar-Rashīd) (Ray, 763ko martxoaren 27a edo 766ko otsaila - Tus, 809ko martxoaren 24a) Abbastar Kaliferriko bosgarren kalifa izan zen. Al-Rashiden agintaldian, 786ko irailaren 14tik hil zen arte, abbastarren inperioa bere gorenera iritsi zen. Bagdad, hiriburuan, zientzia, kultura, arte, musika eta erlijioa loratu ziren. Mendebaldean ezaguna da, batez ere, Mila gau eta bat gehiago liburuko protagonistetako bat delako[1].

Al-Mahdi kalifaren eta Al-Khayzuran, yemendar esklabo ohiaren semea zen. 786an, Al-Hadi anaia zendu zenean, kalifa bilakatu zen. Agintaldiaren aurreneko urteetan amak eragin handia izan zuen beregan. Bere errainaldia Abbastar Kaliferriaren distiratsuenetako bat izan zen, Ipar-Mendebaldeko Afrikan eta Transoxianan galerak izan zituen arren. Bere ospea Mendebaldeko Europara iritsi zen eta Karlomagnorekin, behin baino gehiagotan, enbaxadak trukatu zituen (797-801)[2]. Bagdaden jakintsu eta poetak, legelari eta gramatikalariak, kadi eta idazlariak, artista eta musikariak bildu zituen. Bertan ezarri zuen Jakintzaren Etxea, liburutegi bikaina. Erlijio kontuetan oso hertsia zen, egunean ehun aldiz ematen zen ahuspez eta Mekako erromesaldia bederatzi edo hamar aldiz egin zuen. Inperioaren administrazioa bizirren eskuetan utzi zuen (garrantzitsuena Yahya ben Khalid izan zen)[1].

808an Khorasanen matxinada bat sortu zen. Al-Rashid harantz abiatu zen armadaren buru baina, Tusera iritsi zirenean, gaixotu zen. Hiri horretan hil zen, 809ko martxoaren 24an.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Hārūn al-Rashīd 1911 Encyclopædia Britannica
  2. Islamaren hastapenak Nathan eskuliburua. IkasDoc
Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Harun al-Rashid Aldatu lotura Wikidatan