Haserre
Haserrea pertsona batek berari egindako eraso, laido, kalte edo ezetz baten aurrean sentitzen duen ordainezko edo errebantxazko emozioa da, agresibitatea, protesta, indarkeria eta beste erreakzio negatiboak eragiten dituena amorrua sentitzen duen pertsonarengan. Bizitasunaren eta oldartasunaren arabera, amorrua[1], sumina[2], hira[3] edo kolera[4] deritzo, eta era gaitzesgarrian haserrekeria.
Haserrea sentitzen duen pertsonak ondorio fisikoak izaten ditu, hala nola bihotz-maiztasuna handitzea, arteria-presioa igotzea eta estresaren, adrenalinaren eta noradrenalinaren hormonen maila igotzea. Zenbaiten ustez, haserrea borroka edo ihesa erantzunaren parte bat pizten duen emozioa da[5]. Haserrea sentimendu nagusi bihurtzen da jokabidearen, kognizioaren eta fisiologiaren ikuspegitik, pertsona batek beste kanpo-indar baten mehatxuzko portaera berehala geldiarazteko jarduteko erabaki kontzientea hartzen duenean.
Haserreak ondorio fisiko eta mental asko izan ditzake. Haserrearen kanpo-adierazpena aurpegi-adierazpenetan, gorputz-hizkuntzan, erantzun fisiologikoetan eta, batzuetan, eraso-ekintza publikoetan agertzen da. Aurpegiera asko alda daitezke: bekainen barruranzko keinu batetik kopeta erabat zimurtzeraino[6]. Haserrea sentitzen duten gehienek beren aktibazioa «gertatu zaienaren» ondorio gisa azaltzen badute ere, haserre dagoen pertsona bat oso oker egon daitekeela diote psikologoek, haserreak autokontrolerako gaitasuna eta behaketa objektiborako gaitasuna galtzea eragiten baitu.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Amorru». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
- ↑ «Sumin». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
- ↑ «Hira». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
- ↑ «Kolera». Euskaltzaindiaren Hiztegia.
- ↑ Yadav, Ram Lochan. (2017-01-01). Anger;it's impact on human body. (kontsulta data: 2026-04-28).
- ↑ Kent, Michael, ed. (2004). The Oxford dictionary of sports science and medicine. (2. ed., reprinted. argitaraldia) Oxford Univ. Press ISBN 978-0-19-262845-9. (kontsulta data: 2026-04-28).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
| Zazpi bekatu nagusiak | ||
|---|---|---|
|
Lizunkeria • Zikoizkeria • Sabelkeria • Alferkeria • Haserrekeria • Bekaizkeria • Harrokeria | ||
 |
Artikulu hau zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |