Edukira joan

Hatula

Hatula
Aztarnategi arkeologikoa
Koordenatuak31°49′32″N 34°59′15″E / 31.8256°N 34.9875°E / 31.8256; 34.9875
Mapa
Historia
KulturaNatufiar kultura eta Neolito
ZuzendariakAvraham Ronen (en) Itzuli

Hatula (hebreeraz: חתולה‎) Israelgo aztarnategi arkeologikoa da, Judeako mendietan, Latrundik hegoaldean eta Nahshon errekatik, Jerusalemdik 20 kilometro mendebalderantz dagoena.[1] Aztarnategia ibaiaren ohantzetik 15 metrora dago, alubioi-haran baten mendi-hegal arrokatsu batean. Indusketek natufiar, khiamiar eta Zeramika aurreko Neolito Aren garaiko hiru okupazio-maila erakutsi zituzten.[2]

Aztarnategia 1981 eta 1990 bitartean induskatu zuten CNRSko Monique Lechevallierrek eta Haifako Unibertsitateko Avraham Ronen arkeologoek. Azken indusketa-aldian ehorzketa zuen etxebizitza erdizirkular bat lurpetik atera zuten. Lekua gazela-taldeentzako ehizaleku bat izan zela iradoki zen.

Aztarnategiko karbono-14 bidezko datuen arabera, k.a. 10150 eta 9320 artean bizi ziren talde erdisedentarioak.[2][3] Aurkitutakoen arabera, aztarnategian etxekotutako txakurrak zeuden.[2][4] Industria litikoaren azterketak khiamiarra tokiko natufiarraren egokitzapena izan zela iradokitzen du. Hezur industria baten aztarnak aurkitu zituzten, baina ez ehotze-erremintenak, arte-objektuenak edo eraikuntza-materialenak lehen bi mailetan, eta horrek epe laburreko kokagune-patroi bat adierazten du.[2]

Fitolitoak aztertzeko, khiamiar eta zeramika aurreko Neolito A garaietako lagin paleoetnobotanikoak hartu zituzten. Aztarnategian garia zegoela frogatzen zuten aztarnak lortu zituzten, baita identifikatu gabeko gramineo bat ere. Baliteke haziak elikagai-iturri izatea, eta horrek iradokitzen du zerealak Hatulako natufiar ekonomiaren parte izan zitezkeela. Gramineoen oskoletako zelulen morfologian izandako aldaketek hazi-kopuru handiagoa iradokitzen dute zeramika aurreko Neolito An, ekoizpen handiago baten ondorioz beharbada.[5]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) Ronen, A.; Lechevallier, M.. (1985). «The Natufian and Early Neolithic site Hatula, near Latrun, Israel» Quartär (35/36): 141-164, 24..
  2. 1 2 3 4 (Ingelesez) Maisels, Charles Keith. (2001). Early Civilizations of the Old World: The Formative Histories of Egypt, the Levant, Mesopotamia, India and China. Routledge, 96 or. ISBN 978-0-415-10976-5..
  3. ↑ (Ingelesez) «PPND - The platform for Neolithic radiocarbon dates» Ex oriente.
  4. ↑ (Ingelesez) Bar-Yosef, Ofer; Valla, François Raymond. (1991). The Natufian culture in the Levant. International Monographs in Prehistory, 157 or. ISBN 1-879621-03-7..
  5. ↑ (Ingelesez) Pearsall, Deborah M.; Piperno, Dolores R.. (1993ko urtarrila). Current Research in Phytolith Analysis. UPenn Museum of Archaeology, 168 or. ISBN 978-1-931707-02-2..

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Arkeologia Artikulu hau arkeologiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.