Henri Poincaré

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Henri Poincaré
Henri Poincaré-2.jpg
Bizitza
Jaiotza Nancy1854ko apirilaren 28a
Herrialdea  Frantzia
Lehen hizkuntza frantsesa
Heriotza Paris1912ko uztailaren 17a (58 urte)
Hobiratze lekua Montparnasseko hilerria
Familia
Ezkontidea(k) Jeanne-Louise Poulain d'Annecy
Seme-alabak
Hezkuntza
Heziketa Mines ParisTech
lycée Henri-Poincaré
Parisko Zientzien Fakultatea
École Polytechnique
Tesi zuzendaria Charles Hermite
Doktorego ikaslea(k) Louis Bachelier
Dimitrie Pompeiu
Mihailo Petrović
Hizkuntzak frantsesa
Ikaslea(k) Louis Bachelier
Dimitrie Pompeiu
Lanbidea
Lanbidea matematikaria, filosofoa, astronomoa, fisikaria, Ingeniaria, zientziaren filosofoa, topologoa eta unibertsitateko irakaslea
Enplegatzailea(k) Parisko Unibertsitatea
École Polytechnique
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Frantses Akademia
Frantziako Zientzien Akademia
Bavarian Academy of Sciences and Humanities
Göttingengo Zientzien Akademia
San Petersburgoko Zientzien Akademia
Suediako Zientzien Errege Akademia
Hungariako Zientzien Akademia
Royal Society
Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia
Académie de Stanislas
Q2822427
Arteen eta Zientzien Ameriketako Estatu Batuetako Akademia
Zientzien Errusiar Akademia
Prusiako Zientzien Akademia
Amerikako Sozietate Filosofikoa
Zerbitzu militarra
Gatazka Frantzia-Prusia Gerra
Henri Poincaré Signature.svg

Jules Henri Poincaré (Nancy, Frantzia, 1854ko apirilaren 29aParis, 1912ko uztailaren 17a) frantses matematikaria, fisikaria eta filosofoa izan zen. Matematikan topologiaren sortzaileetako bat izan zen eta oraindik frogatu gabeko Poincaréren hipotesiaren asmatzailea da. Fisikan, optika eta mekanika landu zituen eta erlatibitatearen teoriaren aitzindaria izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Parisko eskola politeknikoan (1872-1875) eta Meatzetako Eskola Gorenean egin zituen ikasketak. Matematika huts eta aplikatuak ikasteari ekin zion ondoren, eta 1879. urtean egin zen doktore, ekuazio diferentzialei buruzko tesi batekin. Caengo Unibertsitatean irakasle izan ondoren, Parisko unibertsitatera deitu zuten, eta han irakasle izan zen hil zen arte. Bere garaiko matematikaririk onenetakoa izan zen; matematikaren adar guztietan egin zituen ikerketak: analisia, zeru-mekanika, fluidoen mekanika eta geometriaren oinarriak. Lan garrantzitsua egin zuen, halaber, topologia modernoaren inguruan.

Parisko Zientzien Akademiako kide izendatu zuten 1887an, eta lehendakari 1906an. Urte berean elektroiaren dinamikari buruzko ikerlan bat egin zuen, Albert Einsteinek erlatibitatearen teoriaren ondorioz aurkitu zituen zenbait emaitzaren aitzindaria izan zena. Frantziako Akademiako kide izendatu zuten 1908an. Obra nagusiak: La Science et l´hypothèse (1903, Zientzia eta hipotesia) eta Science et méthode (1908, Zientzia eta metodoa).

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Henri Poincaré Aldatu lotura Wikidatan