Herbehereetako matxinada

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Herbehereetako matxinada
Laurogei Urteko Gerra
Slag bij Nieuwpoort.jpg
"Maurizio printzea Nieuwpoorteko guduan", Pauwels van Hillegaert
Data 1568–1648
Lekua Herbehereak
Emaitza Münsterreko Ituna
Zazpi Herbehere Batuen Errepublikaren independentzia
Gudulariak
 Zazpi Herbehere Batuen Errepublika
Laguntza:
 Ingalaterra (1585–1648)
 Frantzia (1635–1648)
 Espainia
Laguntza
 Germaniako Erromatar Inperio Santua
Buruzagiak
Zazpi Herbehere Batuen Errepublika Gilen I.a Orange-Nassaukoa
Zazpi Herbehere Batuen Errepublika Maurizio Nassaukoa
Zazpi Herbehere Batuen Errepublika Frederiko Henrike Orange-Nassaukoa
Ingalaterra Robert Dudley
Espainia Filipe II.a Espainiakoa
Espainia Fernando Álvarez de Toledo
Espainia Joan Austriakoa
Espainia Alexandro Farnese
Espainia Alberto VII.a Austriakoa
Espainia Ambrogio Spinola

Herbehereetako matxinada Herbehereetako iparraldeko zazpi probintzia protestanteen Filipe II.a Espainiakoaren aurkako matxinada izan zen. Hegoaldeko probintziek hasieran matxinadaren alde egin bazuten ere, gero amore egin zuten.

Erlijioen "kultura-talka"k indarkeria eragin zuen, habsburgotarren errepresio moduan harturik. Hori zela eta Zazpi Herbehere Batuen Errepublika sortu zen, Gilen Orangekoaren agindupean.[1] Matxinada Europan izandako lehenengo sezesio arrakastatsua izan zen.

Espainiarrek hasieran matxinada zapuztu zuten baina 1572an geuzenek Brielle hartu zutenean berriro berpiztu zen. Iparraldeko probintziak 1581ean de facto eta 1648an de jure independente bihurtu ziren. Matxinadarik esker, Zazpi Herbehere Batuen Errepublika Herbeheretar Inperioa sortu zuen, hegoaldeko elite erbesteratuei esker eta ontzi-garapenari esker.[2]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Geyl, Pieter (1932) The Revolt of the Netherlands, 1555–1609 Williams & Norgate.
  2. Israel, Jonathan (1998) The Dutch Republic. Its Rise, Greatness, and Fall 1477–1806 Oxford: Clarendon Press ISBN 0-19-820734-4.

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Historia
Herbehereak
Artikulu hau Herbehereetako historiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.