Herofilo Kaltzedoniakoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Herofiloren erliebea, Zaragozako Medikuntzazko Antzinako Fakultatean

Herofilo Kaltzedoniakoa (antzinako grezieraz: Ἡρόφιλος; Bitinia, c.K. a. 335 -K. a. 280) Alexandria eskolako mediku bat zen. Giza gorpuen disekzioak, ustez Errenazimenduan hasi zirela, baina praktika hau Alexandriako Eskolan K.a. III. mendean hasi zen. Gorpuen disekzioak debekatuta zeuden hiri gehienetan Alexandrian izan ezik. Herofilo lehenengo anatomistatzat har daiteke. Hura izan zen lehena sistematikoki giza-gorpuen disekzioak egitean anatomia zehatzagorako oinarriak jarriz[1]. Praktika horretan Erasistrato Zeoskoarekin aitzindaria izan zen. Aulio Kornelio Zelsok, De Medicina lanean, eta Tertulianok Elizaren lehenetariko teologoren bat, aipatu zuten Herofilok bibisekzioa praktikatu zuela heriotz zigorrera kondenaturiko esklabu eta kriminalen artean, baina espetxetik atera zuten erregeek aginduta[2]. Burmuin-hodiei buruzko ikerketak egin zituen. Hori dela eta, burmuinaren atzeko zain-bateratzaileak Herofiloren prentsa du izena. Pultsuaren sinkronia eta bihotzaren taupadak egiaztatu zituen eta adimena ez zegoela bihotzean burmuinean baizik. Herofilo entzefalo ikasi zuen gizakien disekzio eta bibisekzioen bitartez eta animalien ikerketekin. Meningeak, plexu koroideoak, laugarren bentrikulu eta burmuineko sinuen bateratzea azaldu zituen. Anatomiazko bederatzi tratatu idatzi zituela esaten da baina guztiak galdu dira[3]. Haren lana eta Erasistratoarena desagertu zen Julio Zesarrek Alexandria suntsitu zuenean. Honi burruz badakigu zerbait geroko egileei esker, Galenori bereziki.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Roger Dachez (2008). Tallandier, ed. Histoire de la médecine de l'Antiquité au s. XX. p. 635.
  2. Controverses antiques autour de la dissection et de la vivisection». Revue belge de philologie et d'histoire 75 (1). 1997.
  3. L’ancienne école de médecine d’Alexandrie». Gynécol Obstét Fertil 30. 2001