Herri-lan ingeniaritza

Wikipedia(e)tik
Hona jo: nabigazioa, Bilatu
Eskoziako Falkirk Wheel

Herri-lan Ingeniaritza, obra publikoarekin zerikusia duen ingeniaritza adarrari esaten zaio, besteren artean, zubi, errepide, trenbide, urtegi, portu, ur-horniketa, ...

Alor desberdin asko jorratzen dituen ingeniaritza da, lehenengoetako ingeniaritza izaki.

Herri-lan ingeniariak dira ingeniaritza arlo hau garatzen duten pertsonak. Hegoaldean Portu, Ubide eta Bide ingeniari bezala dira ezagunak, gazteleraz hala deitzen baitzaie (Caminos, Canales y Puertos). Iparraldean berriz Zubi eta Errepide ingeniaria (Ponts et Chaussées).

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Construction in Sète, Hérault 01.jpg

Ingeniaritzaren adarrik zaharrenetarikotzat jo dezakegu herri-lan ingeniaritza. Herri-lan ingeniaritzaren sorkuntza eredu ditugu Egiptoarrek eraikitako ubide sareak, Nilo ibaiak gainezka egiten zuenean ura landa soroetara garraiatzeko; guztiok ezagunak ditugun erromatar zibilizazio garaian eraikitako zubi, errepide, portu eta ubideak, gaur egun ere zutik dirautenak.

Herri-lan ingeniaritza ordea, gaur egungo ezaugarriekin, XIX eta XX. mendeetako aurkikuntzek sortu zuten; matematikaren garapena, burdin ekoizketaren hobekuntzak eta hormigoi armatuaren asmakuntzak aldaketa ugari ekarri zizkioten ingeniaritza arlo honi. Castigliano, Mohr edo Navieren ikerketek, egituretan eragindako indarrek bertan sortutako esfortzuak analitikoki ikertzeko gaitasuna eman zioten herri-lan ingeniaritzari.

Altzairu ekoizketaren hobekuntzak, ezpurutasunak txikituaz, bere erresistentzia handitzea lortu zuen eta altzairugintza prozesu berriek luzerak eta kalitate handiagoko piezak ekarri zituen. Baldintza hauetan egiturak askoz ere arin eta lerdenagoak erdietsi zitezkeen.

Hormigoi armatuaren asmakuntza eta garapenak, frantses ingeniarien asmakuntza da, iraultza suposatu zuen herri-lanetan. Material honek, altzairuarekin alderatuz, erresistentzia oso altuak lortu prezio oso baxuan eta mantenimendurik gabe lor litezke.

Gaur egun, herri-lan ingeniaritza ere garapen etengabean dihardu, informatika eta material berriei esker.

Ingeniaritza zibilaren arloak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Herri-lan ingeniaritzak obra publikoarekin zerikusia duten arloak jorratzen ditu batez ere, besteak beste:

  • Hiriko obra eta zerbitzuak
  • Hirigintza
  • Herri-lanen Ingurumena
  • Garraioa
  • Errepideak
  • Hidraulika
  • Portu eta itsasertzak
  • Zubiak eta egiturak
  • Geoteknia eta zimenduak
  • Energiaren eta industriaren arloak
  • Eraikuntza
  • Herri-lanen segurtasuna eta osasuna

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Herri-lan ingeniaritza Aldatu lotura Wikidatan