Edukira joan

Hilezkorra (xake partida)

Wikipedia, Entziklopedia askea

Hilezkorra, 1851ko ekainaren 21ean Londresen Adolf Anderssen eta Lionel Kieseritzky xakelariek jokatutako xake partida ezagun bat da. Hala ere, lagunarteko partida izan zen, txapelketaren parte bezala jokatu ez zena. Anderssenek partida irabazi zuen bere pieza handi guztiak sakrifikatuz, xake-mate eraso bat garatzen zuen bitartean bere gainerako pieza txikiekin. Partida galdu arren, Kieseritzky txundituta geratu zen Anderssenen emanaldiarekin. Kieseritzkyk handik gutxira argitaratu zuen partida La Régence xake aldizkari frantsesean. Ernst Falkbeerek partidaren azterketa bat argitaratu zuen 1855ean, lehen aldiz «hilezkor» ezizenarekin deskribatuz.

Sekula jokatu diren xake partida famatuenen artean dago Partida Hilezkorra. Miniaturazko partida gisa, sarritan erreproduzitzen da xake-literaturan, jolas-gai errazak irakasteko. Kieseritzkyk berak partida xake-matea baino lehen amaitu zela adierazi bazuen ere, Partida Hilezkorra maiz erreproduzitzen da jarraipen labur batekin, eta horrek dama-sakrifizioa dakar —material galera gehigarri bat—, xake matera daramana. Jarraipen hori partida osoaren zati gisa aurkeztu ohi da, azken jokaldiak benetan benetako partida historikoan egin izan balira bezala. Autore batzuek jokaldi batzuk ere trukatzen dituzte, Kieseritzky-ren txostenetik desbideratuz, nahiz eta permutazio horiek joko-lerro desberdinetara eraman ohi duten, eta, azkenean, Kieseritzky-k deskribatutako jokaldi eta posizioetara itzultzen dira.

Egungo xakelariek sendotasun gutxikotzat jotzen dituzten jokaldiak egin zituzten bi jokalariek, baina xakearen eskola erromantikoaren adibide gisa baloratzen da partida, estrategia sakonaren gainetik eraso ausartak eta sakrifizioak lehenesten zituen joko estiloa. Partida —batez ere matea izaten jarraitzea— balio estetikoagatik ere balioesten da, adibide txalogarria baita ikusteko nola defizit material nabarmena izan arren kokapen abantailatsua duen jokalari batek matea eman dezakeen. Jarraipenaren mate posizioa mate modelo bat da, mate puruaren forma solido bat (hau da, erasotzailearen gainerako pieza guztiek matea eragiten dute, eta xake mateko erregeari, aldiz, beste edozein laukitara mugitzea eragozten zaio, laukitxo bakoitzeko arrazoi batengatik zehazki). 1996an, Bill Hartstonek «agian xake-literaturan parekorik ez duen» lorpentzat jo zuen partida[1].

Partidaren garapena

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

[Event "London 'Immortal game'"] [Site "London"] [Date "1851.??.??"] [Round "?"] [White "Anderssen, Adolf"] [Black "Kieseritzky, Lionel"] [Result "1-0"] [ECO "C33"] [PlyCount "45"] [EventDate "1851.??.??"] [EventType "game"] [EventRounds "1"] [EventCountry "ENG"] [Source "ChessBase"] [SourceDate "1999.07.01"]

1. e4 e5 2. f4 exf4 3. Bc4 Qh4+ 4. Kf1 b5 5. Bxb5 Nf6 6. Nf3 Qh6 7. d3 Nh5 8. Nh4 Qg5 9. Nf5 c6 10. g4 Nf6 11. Rg1 cxb5 12. h4 Qg6 13. h5 Qg5 14. Qf3 Ng8 15. Bxf4 Qf6 16. Nc3 Bc5 17. Nd5 Qxb2 18. Bd6 Bxg1 19. e5 Qxa1+ 20. Ke2 Na6 21. Nxg7+ Kd8 22. Qf6+ Nxf6 23. Be7# 1-0

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. Hartston, William Roland. (1996). Chess. Lincolnwood, Ill. : NTC Pub. Group ISBN 978-0-8442-3050-4. (kontsulta data: 2026-05-21).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]