Horseshoe ogitartekoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Horseshoe
RealHorseshoesandwich.jpg
Horseshoe ogitarteko bat.
Jatorrizko herrialdea Amerikako Estatu Batuak
Eskualdea  Illinois
Hiria Springfield
Sortzailea Joseph Schweska
Sortze urtea 1928
Osagaiak Ogia, hanburgesa, patata frijituak eta gazta saltsa
Aldaerak Beste haragi batzuk edo arraina

Horseshoe (euskaraz ferra eta literalki zaldi oinetakoa) Illinoiseko Springfield hirian 1928an sortutako ogitarte irekia da[1]. Behealdean ogi txigortua du (texas motakoa normalean), eta horren gainean hanburgesa, patata frijituak eta gazta saltsa jartzen dira. Nahiz eta hanburgesa ohikoena eta jatorrizkoa izan, urdaiazpiko egosia, txerri-solomo birrineztatua, oilasko-bularkia edota arrain frijituarekin ordezkatu daiteke.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1920. hamarkada amaieran Leland Hoteleko Joseph Schweska sukaldaria zenari aitortzen zaio ogitartekoaren asmakuntza, nahiz eta beste batzuek ere asmatzaileak direla aldarrikatu[2]. Istorioak dio bazkarirako plater berri baten bila zebiltzala, Elizabeth bere emazteak untzi galestar saltsa (ingelesez Welsh rarebit edo Welsh rabbit) bereizgarri zuen ogitarteko bat iradoki zion[3]. Lehen Horseshoe sandwichak, urdaiazpikoak hezurretik mozterakoan hartu zuen ferra itxura dela eta hartu zuen izen hori. Ingelesez horseshoe hitzak ferra esan nahi du, literalki "zaldi oinetakoa". Gainera, jatorrizko errezetan azazkal antza zuten patata ziriak jartzen ziren, ez patata frijituak. Leland Hotelean lan egindako Steve Tomkok eman zuen ogitartekoa ezagutaraztera.

1960. hamarkadara arte horseshoea plater elegante bat zen. Springfieldeko Red Lion Room jatetxe dotoreenean egiten zen, Springfieldeko Leland hotel dotoreenean. Horseshoe arruntak etxeko bi xerra ogi zituen, ez oso lodiak, eta urdaiazpikoa mehe mozten zen hezurretik, ferra itxura emanez, eta etxeko patata ziriak zituen. Baina 1970. hamarkadan horseshoe ogitartekoa Springfieldeko jatetxe askotan ohiko plater bat bilakatua zen jada. Ogi zuria, hanburgesa, patata frijituak eta gazta saltsa horia egin ziren nagusi lehen baino askoz handiagoa zen plater honetan.

Osagaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nahiz eta sukaldari bakoitzak gazta saltsa bere erara prestatzen duen, untzi galestar saltsa (ingelesez Welsh rarebit edo Welsh rabbit) erabiltzen da abiapuntu. Osagai arruntenak arrautza, garagardoa, gurina, gazta, mustarda, perrins saltsa, gatza eta piperbeltza dira.

Ogitartekoa egiteko:

   2 xerra ogi-txigortu
   2 hanburgesa
   Patata frijituak

Untzi galestar saltsa egiteko:

   2 koilarakada gurin
   1/2 baso garagardo
   2 arrautz gorringo
   225 gr cheddar gazta birrindua
   1 perrins saltsa koilaratxoa 
   1/4 mustarda lehor koilaratxoa
   gatza

Gosaltzeko horseshoea, haragia eta patata-frijituak beharrean, arrautza eta hash brownsekin egiten da.

Anoak txikiagoak direnean, ogi-xerra bakarra eta hanburgesa bakarra dagoenean, adibidez, "pony shoe" deitzen zaio ogitartekoari, "ponia" (ingelesez pony) zaldi txiki bat baita.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. (Ingelesez)  Barret, Joe (2010), «Springfield's Horseshoe Deliver a Kick in the Gut», The Wall Street Journal, . Noiz kontsultatua: 2016-04-15 .
  2. (Ingelesez)  Glatz, Julianne (2012), «What happened to horseshoes?», Illinois Times, . Noiz kontsultatua: 2016-04-15 .
  3. (Ingelesez)  «The horseshoe sandwich», Sangamon County History, 2013-10-24, . Noiz kontsultatua: 2016-04-15 .