Hugueninia tanacetifolia
| Hugueninia tanacetifolia | |
|---|---|
 | |
| Sailkapen zientifikoa | |
| Erreinua | Plantae |
| Ordena | Brassicales |
| Familia | Brassicaceae |
| Leinua | Descurainieae |
| Generoa | Descurainia |
| Espeziea | Descurainia tanacetifolia [[|]] |
Hugueninia tanacetifolia kruziferoen familiako landare belarkara da. Europako mendikateetao altuera handietan du jatorria, Kantauriar mendikatean, Piriniotan eta Alpeetan bizi da.[1] Populazio bakarra dugu Euskal Herrian eta espezie kaltebera kontsideraturik dago.
Taxonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ludwig Reichenbach botanikari alemaniarrak deskribatu zuen Zientziarako 1832an Flora Germanica Excursoria liburuan.[2]
Generoaren Higueninia izena XIX. mendeko Auguste Huguenin botanikari frantsesaren omenez ezarri zen. Espeziearen tanacetifolia izenak adierazten du mota-belar (Tanacetum) landareen antzeko hostoak dituela. Generoaren espezie monotipikoa da.
Bi azpiespezie ditu:[1]
- Hugueninia tanacetifolia subsp. tanacetifolia - Alpeetan
- Hugueninia tanacetifolia subsp. suffruticosa - Kantauri eta Piriniotan
Autore batzuek Descurainia (Webb & Berthel) generoan sartzen dute eta Descurainia tanacetifolia izendatzen dute.[3]
Deskribapena
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Landarearen oin lodi batetatik 120 cm altuera har dezaketen zurtoin ugari ateratzen dira. Zurtoian zuzenak eta zilindrikoak dira, kolore grisaxka dutenak.[4]
Hostoak pinatisektatuak dira, 12 segmentu pare dituztenak eta ertza nahikoa zerradunak. Goiko aldeko hostoak txandakatuak izaten dira.[4]
Lore multzoak zurtoinen muturretan kokatzen dira korinbo itxuran. Lore bakoitzak pedizelo luzea du eta oinean ez du braktearik[5]. Kruziferoak direnez lau sepalo berde eta lau petalo hori bizi dituzte. Petaloek 4 mm luze eta 1,5 mm zabal dira. Sei estamine dituzte, haietatik bi laburragoak, eta pistilo bakarra.[4]
Leka itxurako fruituak sortzen ditu, 15 mm lize eta 1 mm zabal direnak, eta bost hazi gordetzen ditu leka bakoitzak.[4] Fruitu lehorren taldekoak dira. Ia 2 mm-ko luzera duten hazi marroiak dira[6]
Habitata
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Mendialdeko landare espeziea da, 800 metrotik gora agertzen dena[4]. Harkaitzan oinetan eta errekatxoen ertzetan agertzen da, lur freskoetan eta nitrogeno pixkat duten lurzoruetan,[7] hau da, materia organikoa pilatzen den tokietan.[4]
Euskal Herrian Aizkorri mendian soilik aurkitzen da.[5] Piriniotan Benasqueko haranean inguruan soilik aurkitzen da.[7]
Ugalketa eta bizi-zikloa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Landare bizikorra da. Ekaina eta abuztua artean loratzen da.[4] Fruituak urrirako heltzen dira[7] eta leka luzetara bitan zabalduz askatzen dira haziak.
Mehatxua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Aizkorriko populazio bakar hori Kantauri mendikatearen eta Pirinioen arteko populazio isolatu bakarra da[1]. Horregatik "kaltebera" zerrendan kokaturik dago.[5]
Iruditegia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Landarea.
Landarea.
Lore multzoak.
Hostoak.
.jpg)
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- 1 2 3 «Sistema de Información de la Naturaleza de Euskadi» www.ingurumena.ejgv.euskadi.eus (kontsulta data: 2025-01-05).
- ↑ «Tropicos» www.tropicos.org (kontsulta data: 2025-01-05).
- ↑ «Hugueninia information from NPGS/GRIN» web.archive.org 2015-09-24 (kontsulta data: 2025-01-05).
- 1 2 3 4 5 6 7 (Gaztelaniaz) Valderrey, Juan Luis Menéndez. «Hugueninia tanacetifolia subsp. suffruticosa (H.J. Coste & Soulié) P.W. Ball» Naturaleza y turismo (kontsulta data: 2025-01-05).
- 1 2 3 Pedro Mª Uribe-Echebarria, Iñaki Zorrakin, Juan Antonio Campos, Ángel Domínguez. (2006). Euskal Autonomia Erkidegoko Flora Baskular Mehatxatua. Ingurumen eta Lurralde Antolamendu Saila, 90 or..
- ↑ «Herbari BCN de la UB | CeDocBiv» www.ub.edu (kontsulta data: 2025-01-05).
- 1 2 3 Herbario de Jaca - Hugueninia tanacetifolia (L.) Rchb. - subsp. suffruticosa(Coste & Soulié) P.W. Ball. .
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q17255194
Multimedia: Descurainia tanacetifolia / Q17255194
Espezieak: Descurainia tanacetifolia