Edukira joan

Hussam Abu Safiya

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hussam Abu Safiya
Bizitza
Jaiotzako izen-deiturakحسام إدريس عامر أبو صفية
JaiotzaJabaliako errefuxiatu esparrua, 1973ko azaroaren 21a (52 urte)
Herrialdea Palestina
Lehen hizkuntzaarabiera
Hezkuntza
Hizkuntzakarabiera
ingelesa
Jarduerak
Jardueraketxe-medikua eta pediatra
Enplegatzailea(k)Gaza Health Ministry (en) Itzuli
Kamal Adwan Hospital (en) Itzuli
IMDB: nm16657742 Facebook: D.HussamAbuSafiya Instagram: dr.hussam73 Edit the value on Wikidata

Hussam Idris Abu Safiya (arabieraz: سلاية الأردية العرية‎, ; 1973ko azaroaren 21a) palestinar pediatra eta neonatologoa da, Gazako zerrendan Kamal Adwan ospitaleko zuzendaria izan zena 2024ko otsailetik 2024ko abenduan ebakuatu zuten arte. Abu Safiya atxilotu zuten ondoren, eta kargurik gabe atxiki dute Ofer espetxean.[1][2]

Bizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Abu Safiya Gaza iparraldeko gobernazioan dagoen Jabalia errefuxiatu gunean bizi zen familia ezagun batean jaio zen. Bere familia, jatorriz, Palestinako Hamama herritik zetorren, baina 1948ko Arabiar-Israeldar Gerran despopulatu ondoren lekuz aldatu zuten. Derrigorrezko hezkuntza amaitu ondoren, Abu Safiya Kazakhstanera joan zen, eta han amaitu zituen medikuntza ikasketak. Han zegoela, emakume kazakhstandar bat ezagutu zuen, Elbina, eta harekin ezkondu zen. Unibertsitatean graduatu ondoren, Abu Safiya eta emaztea Gazara itzuli ziren 1996an, Jabalian finkatuz.[3][4][5]

Abu Safiya pediatrian eta neonatologian espezializatu zen, masterra lortuz eta Palestinako Patronatuko azterketak gaindituz. Gazako Osasun Ministerioarentzat mediku gisa hasi zen lanean, eta Kamal Adwan ospitaleko pediatria saileko buru bihurtu zen Beit Lahian, Gazako iparraldea zerbitzatzen duen ospitale garrantzitsu batean. 2024ko otsailean, Abu Safiya ospitaleko zuzendari bihurtu zen, Ahmed al-Kahlout ordezkatuz.[4]

Kamal Adwan ospitalean egindako lanaz gain, Abu Safiyak MedGlobalen mediku nagusi gisa ere jardun zuen Gazarako.[6]

Hildako haur bat ospitaleko setioan, Abu Safiyak bertan lan egiten zuen bitartean, 2024ko ekainean

2023ko urrian Gazako gerra piztu ondoren, Kamal Adwan ospitalea setio ugari izaten hasi zen Israelgo Defentsa Indarren eskutik, 2023ko abendutik aurrera. Ohiko bonbardaketak zirela eta, Abu Safiya eta bere familia Kamal Adwan ospitalera joan ziren etengabe. Hornidura eskasia eta elektrika potentzia eskasia izan arren, Abu Safiyak ospitalearen edukiera 120 ohetik 200era handitu ahal izan zuen gerra garaian, nola edo hala. IDFk Hamaseko kideak aterpetzea leporatu zion Kamal Adwani, eta Abu Safiya gutxienez lau alditan galdekatu zuten soldadu israeldarrek.[4][7][4]

Kamal Adwan ospitalea setioen menpe jarri zuen IDFk 2023ko abenduan eta berriro 2024ko maiatzean. Gero, 2024ko urrian, ospitalea 2024ko abendura arte iraun zuen bonbardaketa ia etengabearen pean egon zen. 2024ko urriaren 25ean, Abu Safiya atxilotu eta espetxeratu zuten, labur, aske utzi aurretik; egun horretan bertan, 15 urteko Ibrahim semea hil zuten, ospitaleko sarreran droneekin egindako eraso batean. Ondoren, Abu Safiyaren aireko irudiak atera ziren Ibrahimentzako hileta-errituak egiten ospitaleko patioan. 2024ko azaroaren eta hurrengo hilabeteko atxiloketaren artean, Abu Safiya Instagramen hasi zen ospitaleko eguneroko bizitza dokumentatzen.[7][4][8][9][6][8]

2024ko azaroaren 23an, Abu Safiya zauritu egin zuten ospitalean droneekin egindako eraso batean, ebakuntza amaitu ondoren bere bulegora sartzen ari zela. Droneak sei metraila zauri egin zizkion hankan.[3][8][9]

Abu Safiyak eta bere familiak uko egin zioten Israelgo indarren eskaintzei Kamal Adwan ospitaletik ateratzeko, ebakuatu aurretik.[7]

Ospitaleko ebakuazioa eta atxiloketa

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2024ko abenduan, Abu Safiya nazioarteko albistegi anitzetan elkarrizketatu zuten; abenduaren 23an, NBC News telebista kateari adierazi zion Israelgo frankotiratzaileen suak eta tankeen oskolek Kamal Adwan ospitaleko haurtzaindegia eta amatasun aretoa kaltetu zituztela, besteak beste.[9]

Abenduaren 27an, FDIk ospitaleko langileen eta pazienteen nahitaezko ebakuazioa behartu zuen. Abu Safiya ospitaletik atera eta Israelgo tanke batera gerturatu zeneko irudiak zabaldu ziren, non soldadu bati eskua eman eta tankean sartu aurretik ospitalean inor geratzen ez zela adierazi zuen. Gazako Osasun Ministerioak jakinarazi zuen Abu Safiya atxikitze zentro batera eraman zutela, galdeketa egin ziezaioten. IDFk jakinarazi zuen 240 pertsona atxilotu zituztela ospitalea hustu ondoren, eta "Hamasen gotorleku terrorista" zela deskribatu zuen. Ospitalean zeuden emakumeak, Abu Safiyaren emaztea barne, Indonesiako Ospitalera ebakuatu zituzten, eta Kamal Adwan ospitalea operatibo ez zegoela adierazi zuten.[9][4][5]

2025eko urtarrilaren 2an, Giza Eskubideetarako Medikuak - Israel erakundeak eskaera bat aurkeztu zuen Abu Safiyaren familiaren izenean, pediatra non zegoen jakiteko, informazioa eskatuz. Hasiera batean, Abu Safiya atxiloturik ote zegoen ala ez "inolako zantzurik" ez zuela adierazi ondoren, urtarrilaren 3an IDFk baieztatu zuen medikua ikertzen ari zirela Hamasen barruan "maila bat" zuelakoan. Abu Safiyaren kokapena partekatzen ez zen bitartean, <i>Front Line Defenders</i> erakundeak eta Euro-Mediterranean Human Rights Monitor erakundeak biek jakinarazi zuten atxilotu palestinar anitzen testigantzek iradokitzen zutela hasiera batean Jabaliako Al-Fakhurako gune batean galdekatu eta jipoitu ondoren, Abu Safiya Negeveko Sde Teiman atxilotze eremura eraman zutela, eta haren osasunak nabarmen egin zuela behera atxilotua izan zenetik. Kamal Adwan ospitalean Abu Safiyarekin lan egin zuten atxilotuek ukatu egin zuten Hamaseko kide izan zela.[4][8][7][10][10]

2025eko urtarrilaren 9an, Abu Safiya Ashkelongo Magistratuen Auzitegiko auzi saio batera joan zen, eta otsailaren 13ra luzatu zioten espetxealdia. Al Mezan Giza Eskubideen Zentroak jakinarazi zuen urtarrilaren 22ra arte debekatuta izan zuela abokatu batengana jotzea, eta atxilotuari berari eta bere familiari ez zietela jakinarazi Ashkelonen audientzia batera joango zenik.[8][11]

2025eko otsailaren 11n, Abu Safiyari bere abokatuarekin biltzeko baimena eman zioten Ofer espetxean, Zisjordania okupatuan. Haien bileran, hainbat tortura eta abusu jasan zituela salatu zuen; besteak beste, indarrez biluzarazi zutela, gogor astindu zutela, eta ordu luzez hartxintxar zorrotzen gainean esertzera behartu zutela. Eraso fisiko bortitzak ere jasan zituen, hala nola borra bidezko kolpeak eta deskarga elektrikoen pikanak. Abu Safiyak deskribatu zuen 25 egunez bakartuta eduki zutela, eta tarte horretan ia etengabeko galdeketa egin ziotela 10 egunez. Nahiz eta laguntza medikoa eskatu, maiz, Israelgo agintariek ukatu egin zioten bihotzeko gaitzagatik tratamendua.[12][13]

Abu Safiyaren abokatuak berriro bisitatu zuen 2025eko martxoaren 19an, Ofer espetxean. "Tentsio arteriala, arritmia kardiakoa eta ikusmen-arazoak ditu", eta "bi hilabetean 20 kilo galdu ditu eta lau saihets hautsi dizkiote galdeketetan, arreta mediko egokia jaso gabe". Abu Safiya torturatzen ari zirela salatu zuen, Hamaseko kideei laguntzen ziela aitor zezan, eta hori behin eta berriro ukatu egin du.[14]

2025eko uztailaren 13an, Abu Safiyaren abokatuak jakinarazi zuen 40 kg-tik gora galdu zituela preso zegoen bitartean, eta lesio ugari izan zituela ekainaren 24an emandako jipoi baten ondorioz. Bakartuta zeukatela ere esan zuen abokatuak, eta bihotz taupada irregular batzuengatik mediku arreta ukatzen ari zitzaizkiola.[15]

Erantzuna

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kamal Adwan ospitalea hustu ondoren Abu Safiyarekin harremana galdu zuela jakinarazi zuen Osasunaren Mundu Erakundeak. Hainbat pertsona eta erakundek, besteak beste, OMEko Tedros Adhanom Ghebreyesus, Amnistia Internazionaleko Agnès Callamard, Amerikako Harreman Islamikoen Kontseilua eta Ameriketako Pediatria Akademiak, Abu Safiya non dagoen adieratzea eta atxiloketatik berehala askatzea eskatu zuten.[16][17]

2025eko apirilean, Palestinarrentzako Nazioarteko Justizia Zentroak, Hind Rajab Fundazioak eta Global Legal Action Network erakundeak Erresuma Batuko fiskal nagusiari idatzi zioten Gideon Sa'ar Israelgo Atzerri ministroa atxilotzeko agindua eskatzeko, Kamal Adwan ospitalearen aurkako erasoagatik eta Abu Safiyaren atxiloketa arbitrarioagatik.[18][19]

2025eko ekainean, hainbat erakundek, besteak beste, Human Rights Watchek eta <i>MedGlobal</i>ek, gutun bateratu bat argitaratu zuten, Israelek atxilotutako Gazako eta Zisjordaniako osasun-langileak askatzeko eskatuz, besteak beste, Abu Safiya eta MedGlobaleko beste bost langile.[2]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} wikipediako «Hussam Abu Safiya» artikulutik itzulia izan da. Jatorrizko artikulu hori GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentzien pean dago. Egileen zerrenda ikusteko, bisita ezazu jatorrizko artikuluaren historia orria.
  1. ↑ «Dr. Hussam Abu Safiya» Front Line Defenders 13 February 2025.
  2. ↑ a b (Ingelesez) Da Silva, Chantal. (June 30, 2025). «Fears grow for Gaza hospital chief who walked toward Israeli tanks before arrest» NBC News. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name "NBCJune" defined multiple times with different content
  3. ↑ a b (Ingelesez) «Who is Hussam Abu Safia, director of key Gaza hospital detained by Israel?» Al Jazeera 2024-12-29. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":0" defined multiple times with different content
  4. ↑ a b c d e f g (Arabieraz) «حسام أبو صفية.. الفصل الأخير في سيرة مشافي الشمال» Al Jazeera 2025-01-03. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":6" defined multiple times with different content
  5. ↑ a b (Arabieraz) Gamal, Marwa. (2024-12-29). «حسام أبو صفية: زوجة الطبيب الفلسطيني تروي كيف تعرفت عليه في كازاخستان وتركت وطنها من أجله» BBC News Arabic. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":1" defined multiple times with different content
  6. ↑ a b (Ingelesez) Humayun, Hira; Salman, Abeer; Al Hilou, Tariq; Nasser, Irene. (2024-12-30). «Director of Gaza hospital held at notorious Israeli military detention center, recently released detainees say» CNN. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":2" defined multiple times with different content
  7. ↑ a b c d (Ingelesez) Karanth, Sanjana. (2024-12-31). «A Doctor Vowed To Stand Against Israel's War On Hospitals. Its Military Just Detained Him.» HuffPost. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":3" defined multiple times with different content
  8. ↑ a b c d e (Ingelesez) «Extended detention of human rights defender Dr. Hussam Abu Safiya with his whereabouts still unknown» Front Line Defenders 2025-01-10. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":4" defined multiple times with different content
  9. ↑ a b c d (Ingelesez) «Hussam Abu Safiya: The doctor who says 'No' to Israel» TRT World 2024-12-28. Aipuaren errorea: Invalid <ref> tag; name ":5" defined multiple times with different content
  10. ↑ a b (Ingelesez) Ebrahim, Nadeen; Salman, Abeer; al Sawalihi, Mohammed. (2025-01-10). «'Everyone was surprised by his arrival': Former Sde Teiman detainees say prominent doctor held at Israeli detention center» CNN.
  11. ↑ (Ingelesez) «Israeli Court Extends Dr. Hossam Abu Safiya's Detention: Al Mezan Calls for Immediate Release and Safeguards for Detained Healthcare Workers» Al Mezan Center for Human Rights 2025-01-09.
  12. ↑ «Dr. Abu Safiya Reports Torture and Severe Abuses in Israeli Custody; Al Mezan Calls for His Immediate Release» Al-Mezan Center for Human Rights 11 February 2025.
  13. ↑ «Gaza hospital chief Abu Safia detained, tortured in Israeli jail: Lawyer» Al Jazeera 12 February 2025.
  14. ↑ «Gaza hospital chief held in 'inhumane' conditions by Israel: lawyer» Radio France Internationale 16 April 2025.
  15. ↑ Najjar, Farah. (13 July 2025). «Lawyer says detained Gaza Dr Hussam Abu Safia in critical condition» Al Jazeera.
  16. ↑ «WHO, family call for release of detained Gaza hospital director» The Washington Post 30 December 2024.
  17. ↑ Donmez, Beyza Binnur. (6 January 2025). «WHO chief urges Israel to release Kamal Adwan Hospital director» Anadolu Agency.
  18. ↑ Mulla, Imran. (16 April 2025). «Arrest warrant sought for Israeli Foreign Minister Gideon Saar on visit to UK» Middle East Eye.
  19. ↑ «UK Attorney General & Foreign Secretary shield Israeli Foreign Minister from arrest during London visit» Global Legal Action Network.

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Hussam_Abu_Safiya&oldid=10383973"(e)tik eskuratuta