Iñaki Alegria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Iñaki Alegria
Iñaki Alegria informatikaria 2009an.jpg
Bizitza
Jaiotza Donostia1957ko irailaren 21a (61 urte)
Herrialdea  Gipuzkoa, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa Euskal Herriko Unibertsitatea
Doktorego ikaslea(k) Manex Agirrezabal
Hizkuntzak euskara
gaztelania
Jarduerak
Jarduerak informatikaria, unibertsitateko irakaslea eta ikertzailea
Enplegatzailea(k) Euskal Herriko Unibertsitatea
Donostiako Informatika Fakultatea
Lan nabarmenak Xuxen
Matxin (itzultzaile automatikoa)
Jasotako sariak
Kidetza Udako Euskal Unibertsitatea
Ixa taldea
http://ixa.si.ehu.es/node/18

Iñaki Alegria Loinaz (Intxaurrondo, Donostia, Gipuzkoa, 1957ko irailaren 21a -) Euskal Herriko Unibertsitateko irakaslea da. Informatika Fakultatean lan egiten du 1981etik, Konputagailuen Arkitektura eta Teknologia sailean. EHUko Informatika Fakultateko dekanordea izandakoa da eta Konputagailuen Arkitektura eta Teknologia sailaren burua ere bai.

Ikerlaria[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hizkuntzaren prozesamenduaren arloan aritzen den Ixa Taldeko ikertzailea da, taldearen sortzaileetako bat da bera. 1995an defenditu zuen doktore tesian euskararen analisi morfologiko automatikoaren eta Xuxen zuzentzaile ortografikoaren muinak landu zituen.[1] Besteak beste, EHUko, Eusko Jaurlaritzako, Madrileko Ministerioko eta Europar Batasuneko deialdietako hainbat ikerketa-proiektutan parte hartu du, eta ikerketaren arloko enpresekin eta zentroekin kontratuak ere izan ditu. ELEKA SL enpresaren sorrera bultzatu zuen; enpresa hori spin-off gisa sortu zen 2002an. Nazioarteko 150 bat argitalpen ditu aldizkari zein kongresutan, gutxienez.[2][3]

UEUkidea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

UEUkidea da 1984tik, eta, 6 urtetan bertako zuzendaritza-taldean ibili ondoren, UEUko zuzendaria izan zen 2014tik 2018ra. Ikerlari gazteak biltzeko Ikergazte jardunaldiak sortu ziren urte horietan. Euskarazko graduak eskaintzeko On line unibertsitate bat sortzeko prozesu bat ere abiatu zen urte horietan, lau urte horietan lortuko zela espero zen baina urte horietan ez zen lortu ohiko unibertsitateetan erresistentziak izan zirelako, eta erakundeetan babesa nahikorik egon ez zelako.[4][5]

Euskal Herriko Unibertsitatearen euskara-plana (1996)[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1996/97 ikasturtean 9.186 ikasle bakarrik ari ziren euskaraz ikasten EHUn (EHUn ikasten ari ziren ikasleen %15). Euskal Herriko Unibertsitateak (EHU) euskara karrera guztietan sartzeko plan bat diseinatu zuen 1996an. Plana diseinatu zuen batzordeko partaideak Pilartxo Etxebarria, Laura Mintegi eta Iñaki Alegria bera izan ziren.[6]

Euskarazko idazlanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sarean.eus ingurune digitalean ohiko kolaboratzailea da 2016tik,[7] informatikan sortzen diren joera berriak aztertzen ditu bertan. SENEZ aldizkarian artikuluak idatzi ditu itzulpengintza automatikoaz, Ekaia eta Elhuyar Zientzia eta teknologia aldizkarietan hizkuntzaren prozesamenduaz, BAT soziolinguistika aldizkarian euskarari teknologiak egiten dion ekarpenaz. Bestalde, Euskal komunitate zientifikoaren Inguma datu-baseak, guztira berak sorturiko 100 lan baino gehiago erakusten ditu.[8] Alegriaren liburu aipagarrienak hauek dira:

  • II. Ikergazte. Nazioarteko ikerketa euskaraz. Kongresuko artikulu-bilduma. Ingeniaritza eta Arkitektura. UEU (2017).[9]
  • Python programazio-lengoaia: oinarriak eta aplikazioak. Iñaki Alegria Loinaz, Olatz Perez de Viñaspre Garralda, Kepa Sarasola Gabiola. UEU.2016.[10]
  • I. Ikergazte: Nazioarteko ikerketa euskaraz. Kongresuko artikulu-bilduma. 978-84-8438-540-0[11]
  • Linux: sistemaren eta sarearen administrazioa. Debian eta Ubuntu. Iñaki Alegria Loinaz, Roberto Cortiñas Rodriguez. UEU. 2008. 2. argitalpena.[12]
  • Linux. Sistemaren eta sarearen administrazioa (2003) Iñaki Alegria Loinaz. UEU. 2003.[13]
  • Morfologia konputazionala: euskararen morfologiaren deskribapena. Iñaki Alegria Loinaz, Miriam Urkia Gonzalez. UEU. 2002.[14]
  • C programazio-lengoaia. Iñaki Alegria Loinaz, Nestor Garay Vitoria. ELHUYAR. 1995[15]
  • Euskal morfologiaren tratamendu automatikorako tresnak. Iñaki Alegria Loinaz. UPV/EHU, 1995.[1]
  • Sistema eragileen deskribapen funtzionala. Julio Abascal Gonzalez, Iñaki Alegria Loinaz, Alberto Lafuente Rojo, Elena Lazkano Ortega, Clemente Rodriguez Lafuente. UPV/EHU. 1995[16][17]
  • Informatika hiztegia. Iñaki Alegria Loinaz, Xabier Arregi Iparragirre, Olatz Arregi Uriarte, Agustin Arruabarrena Frutos, Xabier Artola Zubillaga, Lore Azkarate Villar, Pili Lizaso Murua, Miel Loinaz Beristain, Montse Maritxalar Anglada, Txelo Ruiz Vazquez, Kepa Sarasola Gabiola, Elena Zubelzu. UZEI. 1993.[18]
  • Konputagailuaren oinarrizko egitura. Iñaki Alegria Loinaz. UEU. 1985. [19]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b Alegria I., Euskal morfologiaren tratamendu automatikorako tresnak. Informatika Fakultatea, UPV-EHU, 1995eko uztaila
  2. Iñaki Alegria Google Scholar Citations webgunean
  3. Iñaki Alegriaren argitalpenak Ixa Taldearen webgunean
  4.   Goikoetxea, Garikoitz (2017-11-18), ««Frustrazioz noa»», Berria (berria.eus), https://www.berria.eus/paperekoa/1795/004/001/2017-11-18/frustrazioz_noa.htm. Noiz kontsultatua: 2018-02-20  .
  5.   Palazio, Leire (2018-02-19), «SAREAN 16. IRRATSAIOA: IÑAKI ALEGRIA 2018/02/17 - Sarean.eus», Sarean .eus, https://www.sarean.eus/irratia/sarean-16-irratsaioa-inaki-alegria-20180217/. Noiz kontsultatua: 2018-02-20  .
  6.   Eusko Jaurlaritza (PDF), [http://www1.euskadi.net/euskara_lingua/PDF/Euskadi/EU_EU_PO.pdf 'Ahoz aho, belaunez belaun'. Hizkuntzaren geroratzeari buruzko kanpaina ibiltaria], http://www1.euskadi.net/euskara_lingua/PDF/Euskadi/EU_EU_PO.pdf. Noiz kontsultatua: 2018-03-07 .
  7.   «Iñaki Alegria, egilea sarean.eus ingurunean», Sarean .eus (Puntueus Fundazioa), https://www.sarean.eus/author/inaki-alegria/. Noiz kontsultatua: 2018-05-03  .
  8.   «Iñaki Alegria Loinaz :: Inguma - Euskal komunitate zientifikoaren datu-basea», www.inguma.eus, http://www.inguma.eus/egilea/ikusi/inaki-alegria-loinaz-00?mota=all&page=1. Noiz kontsultatua: 2018-05-03  .
  9.   Alegria Loinaz, Iñaki; Latatu Nuñez, Ainhoa; Omaetxebarria Ibarra, Miren Josu; Salaberri Zaratiegi, Patxi (2017), II. Ikergazte. Nazioarteko ikerketa euskaraz. Kongresuko artikulu bilduma. Ingeniaritza eta Arkitektura, UEU, ISBN 978-84-8438-632-2, http://www.inguma.eus/produkzioa/ikusi/ii-ikergazte-nazioarteko-ikerketa-euskaraz-kongresuko-artikulu-bilduma-ingeniaritza-eta-arkitektura. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  10.   «'Python programazio-lengoaia' liburuaren bloga. Adibideen kodea», www.unibertsitatea.net (UEU, Unibertsitatea.net), 2016, ISBN 978-84-8438-595-0, http://www.unibertsitatea.net/blogak/python/adibideen-kodea/. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  11.   Omaetxebarria Ibarra, Miren Josu; Latatu Nuñez, Ainhoa; Alegria Loinaz, Iñaki (2015), I. Ikergazte: Nazioarteko ikerketa euskaraz. Kongresuko artikulu-bilduma, UEU, ISBN 978-84-8438-540-0, http://www.inguma.eus/produkzioa/ikusi/i-ikergazte-nazioarteko-ikerketa-euskaraz-kongresuko-artikulu-bilduma. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  12.   Cortiñas Rodriguez, Roberto; Alegria Loinaz, Iñaki (2008-12-30), Linux: Sistemaren eta sarearen administrazioa 2. argitaraldia (Debian eta Ubuntu), UEU Buruxkak, ISBN 978-84-8438-178-5, http://www.buruxkak.eus/index.php/liburua/linux-sistemaren-eta-sarearen-administrazioa-2-argitaraldia-debian-eta-ubuntu/472. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  13.   Alegria Loinaz, Iñaki (2003-11-03), Linux sistemaren eta sarearen administrazioa, UEU Buruxkak, ISBN 84-8438-040-8, http://www.buruxkak.eus/index.php/liburua/linux-sistemaren-eta-sarearen-administrazioa/1980. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  14.   Urkia Gonzalez, Miriam; Alegria Loinaz, Iñaki (2002-12-17), Morfologia konputazionala, UEU, http://www.buruxkak.eus/index.php/liburua/morfologia-konputazionala/1974. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  15.   Alegria Loinaz, Iñaki (1995), C programazio-lengoaia, Elhuyar Kultur Elkartea, ISBN 8487114032, PMC 431789020, https://www.worldcat.org/oclc/431789020  .
  16.   (download) Sistema eragileen deskribapen funtzionala (Vicerrectorado de Euskara) free ebook, UPV/EHU, ISBN 5542609458835, http://booklikeblog.blogspot.com/2017/08/download-sistema-eragileen-deskribapen.html. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  17.   Abascal Gonzalez, Julio; Alegria Linaz, Iñaki; Lafuente Rojo, Alberto; Lazkano, Elena; Rodriguez Lafuente, Clemente (1995), Sistema eragileen deskribapen funtzionala, UPV/EHUko argitalpen zerbitzua, ISBN 84-7585-711-6, PMC 432229126, https://www.worldcat.org/oclc/432229126  .
  18.   Loinaz, Iñaki Alegria; Iparragirre, Xabier Arregi; Uriarte, Olatz Arregi; Frutos, Agustin Arruabarrena; Zubillaga, Xabier Artola; Villar, Lore Azkarate; Murua, Pili Lizaso; Beristain, Miel Loinaz et al. (1993), Informatika hiztegia, http://www.inguma.eus/produkzioa/ikusi/informatika-hiztegia. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .
  19.   Alegria Loinaz, Iñaki (1985), Konputagailuaren oinarrizko egitura, UEU, ISBN 84-86158-27-3, http://www.inguma.eus/produkzioa/ikusi/konputagailuaren-oinarrizko-egitura. Noiz kontsultatua: 2018-02-27  .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]