8-13 urtekoentzako bertsioa ikusteko, klikatu hemen.

Iberiar penintsula

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Iberiar penintsula

España y Portugal.jpg


Satelitezko irudia
Geografia
Kokapena Hegoaldeko & mendebaldeko Europa
Azalera 581.471,1 km2
Punturik garaiena Mulhacén
Politika
Herrialdea  Andorra
Hiri populatuena Andorra la Vella
Herrialdea  Gibraltar
Hiri populatuena Gibraltar
Herrialdea  Portugal
Hiri populatuena Lisboa
Herrialdea  Espainia
Hiri populatuena Madril
Herrialdea  Frantzia
Hiri populatuena Font-Romeu-Odeillo-Via
Herrialdea  Euskal Herria
Hiri populatuena Bilbo
Herrialdea  Katalunia
Hiri populatuena Bartzelona
Herrialdea  Galizia
Hiri populatuena Vigo
Gizartea
Biztanleria 58 milioi


Iberiar penintsula[1] Europaren hego-mendebaldean kokatuta dagoen penintsula da. Espainia, Portugal, Andorra eta Gibraltar daude bertan.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Erdiuharte izanda, itsasoz inguratua dago ia alde guztietatik: iparraldean Bizkaiko golkoa, mendebalde-hegoaldean Ozeano Atlantikoa eta ekialde-hegoaldean Mediterraneoa daude. Europara Pirinioek lotzen dute.

582.925 kilometro karratu ditu penintsulak.

Ibaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ibai handiek zeharkatzen dute, hala nola, Duero, Ebro, Tajo, Guadalquivir, Guadiana, Jucar eta Segura.

Mendiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Mulhacen (Granada): 3.482 m.
  2. Aneto (Huesca): 3.404 m.
  3. Veleta (Granada): 3.392 m.
  4. Posets (Huesca): 3.375 m.
  5. Monte Perdido (Huesca): 3.355 m.

Lurmuturrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Iparraldeko muturra Estaca de Bares (Coruña) da, eta ipar-ekialdeko bazterrean, Creuseko lurmuturra dugu (Girona). Hego-ekialdean, Gata (Almeria). Hegoaldean, Gibraltarko itsasartea mugatzen duen Tarifa (Cadiz), hegoaldeen dagoen Europako puntua dena. Hego-mendebaldean, azkenik, Sao Vicente (Algarve) dugu.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sakontzeko, irakurri: «Espainiako historia», «Portugaleko historia» eta «Euskal Herriko historia»

Hizkuntzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gaztelania eta portugesa hizkuntza nagusiak dira, penintsulatik kanpo nabarmenki hedatu izan direnak. Muga aldean, bien arteko nahasketak ere lekua hartzen du, portuñol deitutakoa. Hirugarren mintzatuena katalana da, horren ondoren galiziera (galaikoportugesa) eta euskara ditugu, eta azkenik mintzaira gutxituak ere badiren asturiera, aragoiera eta aranera (okzitaniera), besteak beste.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1.   159. araua, Euskaltzaindia, http://www.euskaltzaindia.net/dok/arauak/Araua_0159.pdf. Noiz kontsultatua: 2010-11-01 .

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]


Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Iberiar penintsula