Ilhan Omar
Ilhan Omar (Mogadiscio, Somalia, 1982ko urriaren 4a) Minnesotako 5. barrutiko estatubatuar politikaria da. 2016ko azaroan aukeratua izan zen, jatorri somaliarreko lehen pertsona eta Estatu Batuetako Ordezkarien Ganberan eserleku bat lortzen duen lehen emakume musulmana bihurtuz.[1] Eserleku bat lortu zuen Minnesotagatik, Somaliako komunitate handiena biltzen duen estatua, Minnesotako Laborantza Alderdi Demokrataren aliatua. Aurretik, Women Organizing Women Networkeko (Emakumeen sareak antolatzen dituzten emakumeak) Politika eta Ekimenen zuzendaria izan zen. Bere alderdiko caucus feministako presidenteordea da.[2]
Ilhan Omarri eraso ugari egin dizkiote Ipar Amerikako sektore kontserbadoreek, hala nola, bigamia edo "migrazio iruzurra" egin izanaren akusazioa.[3][4] Bere aldetik, Donald Trumpek "herraz kargatutako estremista" izatea leporatu zion eta eskatu zion "bere herrialdera itzultzeko" nahiz eta Omar estatubatuar herritarra den.[5][6]
Omar Kongresuko Alderdi Progresistaren presidenteordea da eta 15 dolarreko gutxieneko soldata, osasun-laguntza unibertsala, ikasleen maileguen zorraren barkamena, Haurtzaroan Iritsitakoen Ekintza Atzeratuaren babesa eta AEBetako Immigrazio eta Aduana Betearazpena (ICE) ezabatzearen alde egin du. Israelen kritikari ohikoa den Omarrek Boikot, Desinbertsio eta Zigorrak (BDS) mugimendua babesten du eta Israelen asentamendu-politikak eta Palestinako lurralde okupatuetan egindako kanpaina militarrak salatu ditu, baita Israelen aldeko lobbyek Amerikako politikan duten eragina ere.[7][8][9]2023ko otsailean, errepublikanoek kontrolatutako Ordezkarien Ganberak Omar Kanpo Arazoetarako Batzordeko eserlekutik kentzeko bozkatu zuen, Israeli buruz egindako iraganeko iruzkinak eta bere objektibotasunari buruzko kezkak aipatuz.[10]
Omar Estatu Batuetako Kongresuan lehen somaliar-estatubatuarra da eta Minnesota ordezkatzen duen lehen emakume beltza. Kongresuan zerbitzatzen duten lehen bi emakume musulmanetako bat ere bada (Rashida Tlaibekin batera). Bere aurkari politikoek, Donald Trump barne, iruzkin iraingarriak egin dituzte bere jatorriari buruz. Hainbat heriotza-mehatxu ere jaso ditu.[11]
Bizitza eta hezkuntza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Ilhan Abdullahi Omar Muqdishon (Somalia) jaio zen 1982ko urriaren 4an, eta bere lehen urteak Baidoan eman zituen, Somalia hegoaldean.[12] Zazpi anai-arrebetatik gazteena zen. Bere aita Nur Omar Mohamed da, Somaliako ipar-ekialdeko Majeerteen klaneko Osman Mohamud azpiklaneko somaliar etniakoa. Somaliako ipar-ekialdeko klanekoa. Siad Barreren agindupean zegoen Somaliako armadako koronela izan zen, eta Ogadengo gerran (1977–78) zerbitzatu zuen. Irakasle prestatzaile gisa ere lan egin zuen.[13]
Omarren ama, Fadhuma Abukar Haji Hussein, Benadiri etniakoa, Omar bi urte zituela hil zen. Omar bere aita eta aitona-amonek hazi zuten, musulman suni moderatuak zirenak, Islamaren interpretazio wahabiar zurrunaren aurka zeudenak. Bere aitona Abukar Somaliako Itsas Garraio Nazionaleko zuzendaria zen, eta Omarren osaba-izeba batzuk funtzionario eta hezitzaile gisa ere lan egin zuten. Berak eta bere familiak Somaliatik alde egin zuten Somaliako Gerra Zibiletik ihes egiteko, eta lau urte eman zituzten Dadaab errefuxiatu-eremu batean, Garissa konderrian, Kenian.[14]
Omarren familiak asiloa lortu zuen AEBetan eta New Yorkera iritsi zen 1995ean, ondoren denbora batez Arlingtonen (Virginia) bizi izan zen, Minneapolisera joan eta bertan finkatu aurretik, non bere aitak lehenik taxilari gisa eta geroago posta bulego baten lan egin zuen. Bere aitak eta aitona-amonak demokraziaren garrantzia azpimarratu zuten bere haurtzaroan, eta 14 urterekin beraiekin joan zen alderdiko bileretara, interprete gisa arituz.[15] Virginian egon zen bitartean jasan zuen eskola-bullyingaz hitz egin du, bere somaliar itxura bereizgarriak eta hijaba janzteagatik. Txiklea hijaban sartu ziotela gogoratzen du, eskaileretatik behera bultzatu zutela eta gimnasioko klaserako aldatzen ari zela egindako iseka fisikoak. Omarrek bere aitaren erreakzioa gogoratzen du gertakari hauen aurrean: "Zerbait egiten ari zaizkizu zure existentziagatik nolabait beraiek mehatxatuta sentitzen direlako". Omar AEBetako herritar bihurtu zen 2000. urtean, 17 urte zituela.[16]
Omarrek Thomas A. Edison institutuan ikasi zuen, eta 2001ean graduatu zen bertan. Ikasle antolatzaile gisa boluntario aritu zen. 2011n Ipar Dakotako Estatu Unibertsitatean graduatu zen, zientzia politiko eta nazioarteko ikasketetan espezializatuz. Omar politika-ikasle izan zen Minnesotako Unibertsitateko Humphrey Gai Publikoen Eskolan.[17]
Ibilbidearen hasiera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Omarrek bere ibilbide profesionala Minnesotako Unibertsitatean hasi zuen komunitateko nutrizio hezitzaile gisa, 2006tik 2009ra Minneapolis-Saint Paul eremu zabalean lan eginez. 2012an. Era berean, Kari Dziedzic-en Minnesotako Estatuko Senaturako berrautaketarako kanpainako zuzendaria izan zen. 2012 eta 2013 artean, haurren nutrizioko dibulgazio koordinatzailea izan zen Minnesotako Hezkuntza Sailean.[18]
2013an, Omarrek Andrew Johnsonen Minneapolisko Udal Kontseilurako kanpaina kudeatu zuen. Johnson hautatu ondoren, haren politika laguntzaile nagusi bezala aritu zen 2013tik 2015era. 2014ko otsailean, barrutiko hauteskunde-batzorde liskartsu batean, bost pertsonak erasotu eta zauritu zuten Omar. MinnPost-en arabera, batzordearen aurreko egunean, Minneapolisko udal zinegotzi Abdi Warsame-k Johnsoni esan zion Omarri bilerara ez joateko abisatzeko.[19]
2015eko irailean, Omar "Emakumeak Antolatzen Emakumeen Sarea"ko (Women Organizing Women Network) Politika Ekimenen zuzendaria zen, Ekialdeko Afrikako emakumeek lidergo zibil eta politikoa har zezaten defendatuz. 2018ko irailean, Roll Call-eko Jeff Cirillok "izar aurrerakoi gorakorra" deitu zion.[20]
Minnesotako Ordezkarien Ganbera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2016an, Omar Alderdi Demokrata-Nekazari-Laborista (DFL) alderdiarekin aurkeztu zen Minnesotako Ordezkarien Ganberako 60B barrutian, Minneapolis ipar-ekialdeko zati bat barne hartzen duena. Abuztuaren 9an, Omarrek Mohamud Noor eta Phyllis Kahn orduko presidentea garaitu zituen DFLko primarioetan. Hauteskunde orokorretan bere aurkari nagusia Abdimalik Askar hautagai errepublikanoa izan zen, somali-amerikar komunitateko beste aktibista bat. Abuztuaren amaieran, Askarrek kanpainatik erretiratuko zela iragarri zuen. Azaroan, Omarrek hauteskunde orokorrak irabazi zituen, Estatu Batuetako lehen somali-amerikar legegilea bihurtuz. Bere agintaldia 2017ko urtarrilaren 3an hasi zen.[21]
Agintaldia eta jarduera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]60B barrutiko estatu ordezkari gisa aritu zen bitartean, Omar DFL alderdiko gutxiengoen buruzagi laguntzailea izan zen. 38 lege-proiektu idatzi zituen 2017-2018ko legegintzaldian.[22]
Batzordeen zereginak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Zuzenbide Zibila eta Datuen Praktiken Politika
- Goi Mailako Hezkuntza eta Lanbide Prestakuntza Politika eta Finantzak
- Estatuko Gobernuaren Finantzak[23]
Hauteskunde-kanpaina finantzaketaren ikerketak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2018an, Steve Drazkowski estatuko ordezkari errepublikarrak publikoki Omarri kanpaina finantzaketaren urraketak leporatu zizkion, kanpainaren funtsak abokatu bati bere dibortzioko defentsa ordaintzeko erabili zituela eta unibertsitate publikoetako hitzaldi-tasak onartzeak Minnesotako Ordezkarien Ganberako arauak urratzen zituela argudiatuz. Omarrek erantzun zuen abokatuaren tasak ez zirela pertsonalak, kanpainarekin lotuta baizik, eta hitzaldi-tasak itzultzeko eskaintza egin zuen.[24] Geroago, Drazkowskik Omarri kanpainaren funtsak Estoniara eta AEBetako tokietara bidaia pertsonaletarako bidegabeki erabiltzea leporatu zion.[25]

Omarren kanpainak salaketak baztertu zituen motibazio politiko gisa, eta Drazkowskiri leporatu zion funtsak publikoki erabiltzea hautagai musulman bat jazartzeko. Minneapolis Star Tribune egunkarian argitaratutako editorial batek zioen Omar kanpainako funtsen erabilerari buruz gardenagoa izan beharko lukeela, eta honako hau erantzun zuen: "pertsona hauek historikoki modu kezkagarrian motibatuta egon diren sistemaren parte dira, establishment-a mehatxatzen duten eragileak isilarazteko, desprestigiatzeko eta deshumanizatzeko."[26]
2019ko ekainean, Minnesotako hauteskunde-finantzaketa arduradunek erabaki zuten Omarrek estatuaz kanpoko bidaia eta zerga-aitorpenetan gastatutako 3.500 dolar itzuli behar zituela, estatuko legea urratu zuelako, eta 500 dolarreko isuna ere ordaindu behar zuela. Kanpaina Finantzaketa Batzordearen ikerketak aurkitu zuen baita 2014an eta 2015ean, Omarrek legez ezkonduta ez zegoen gizon batekin batera aurkeztu zituela zergak. Estatu batzuk ez bezala, Minnesotak ez du izatezko ezkontza onartzen, eta beraz, halako baterako aitorpena ez dago legez baimenduta. Baina adituek esan dute zergadunak hiru urteko epean zuzenketa bat aurkezten badu, Omarren abokatuak eta kontu-hartzaileek 2016an egin zuten bezala, normalean ez dagoela ondorio gehiago, eta Barne Diru-bilketa Zerbitzuak ez duela zigor-neurririk hartuko, desadostasun handirik edo iruzurrezko asmorik ez badago. APren iruzkin-eskaerari erantzunez, bere kanpainak adierazpen bat bidali zuen, esanez: "Omar diputatuaren zerga-aitorpen guztiak aplikagarri diren zerga-lege guztiekin bat datoz".[27][28]
AEBetako Ordezkarien Ganbera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hauteskundeak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2018
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
2018ko ekainaren 5ean, Omarrek Estatu Batuetako Ordezkarien Ganberako hautagaitza aurkeztu zuen Minnesotako 5. barruti kongresualetik, Keith Ellison sei agintaldiko hauteskundegileak ez zela berriro aurkeztuko iragarri ondoren. Ekainaren 17an, Minnesotako Alderdi Demokrata-Nekazari-Laboristak babestu zuen bi bozketa-txanda egin ondoren. Omarrek abuztuaren 14ko hauteskunde primarioak irabazi zituen botoen % 48,2rekin.[29]
Omarrek AEBetako Ordezkarien Ganberako edozein emakumezko hautagairen artean botoen ehunekorik handiena jaso zuen estatuaren historian, baita AEBetako Ordezkarien Ganberako hautagai ez-ohiko baten ehunekorik handiena ere (alderdi txikietako hautagaien aurka aurkeztutakoak kontuan hartu gabe). Bere aitona-amonena zen Koranaren kopia baten gainean zin egin zuen.[30]
2020
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Azaroaren 3ko hauteskunde orokorretan, Lacy Johnson errepublikanoa eta Legal Marihuana Now Partyko Michael Moore hautagaia garaitu zituen, botoen % 64,3 lortuz, Johnsonen % 25,8aren eta Mooreren % 9,5aren aurrean. Omarren garaipen-marjina Joe Biden-ena baino 24 puntu txikiagoa izan zen barrutian, nazioko edozein demokraten artean errendimendu handiena lortuz, eta FiveThirtyEighteko Nathaniel Rakich kideak errepublikanoen gastu handiagoari eta Mooreren marihuana aldeko kanpaina aurrerakoiari egotzi zion emaitza hori.[31]
2022
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Abuztuaren 9ko hauteskunde primario demokratetan, Omarrek Don Samuels Minneapolisko zinegotzi ohiari eta beste hiru aurkariri aurre egin zien. Kanpainak batez ere delituan eta Omarren karguan zuen eraginkortasunean jarri zuen arreta. Omarren kanpainak Samuelsen gastua baino 2,1 milioi dolar gehiago lortu zituen, 800.000 dolarretara iritsiz; Samuelsek telebistako iragarkiak jarri zituen, eta Omarren kanpainak ordea ez. Omarrek primarioak irabazi zituen botoen % 50,3rekin Samuelsenek % 48,2 lortu zituen bitartean, 2.500 boto baino gutxiagoko aldearekin.[32]
2024
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Omarrek abuztuaren 13ko hauteskunde primario demokratikoak irabazi zituen botoen % 56rekin, 2022ko hauteskunde primarioetan garaitu zuen Don Samuelsen aurka, eta baita Tim Petersonen zein Sarah Gaden aurka. Laugarren agintaldirako berrautatu zuten botoen % 75,3rekin.[33]
Agintaldia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Omar hautatua izan ondoren, AEBetako Ordezkarien Ganberan burua estaltzeko debekua aldatu egin zen, eta Omar hijaba Ganberako solairuan janzten zuen lehen emakumea bihurtu zen. "The Squad" izeneko talde informaleko kidea da, eta talde horren kideek fronte bateratu bat osatzen dute "Itun berde berria" (Green New Deal) eta "Zaintza medikoa guztientzat" (Medicare for All) bezalako aldaketa aurrerakoiak bultzatzeko. Squad-eko beste kideak Ayanna Pressley, Rashida Tlaib eta Alexandria Ocasio-Cortez dira.[34]
CNN Business aldizkariko Brian Stelterrek kazetariak aurkitu zuen 2019ko urtarriletik uztailera Omar Fox Newsen, CNN eta MSNBCn baino bi aldiz gehiagotan aipatu zela, eta James Clyburn Ordezkarien Ganberako buruzagi demokrata baino sei aldiz gehiagotan. CBS Newsek eta YouGov-ek uztailaren 17tik 19ra bitartean egindako ia 2.100 estatubatuarrekin egindako inkesta batek aurkitu zuen errepublikanoek Omar gehiago ezagutzen zutela demokratak baino. Omarrek oso balorazio txarrak ditu errepublikanoen artean eta balorazio positiboak demokraten artean. Gauza bera gertatzen da Taldeko beste kideekin.[35]
2025eko irailaren 10ean, Omarrek Charlie Kirken hilketa gaitzetsi zuen, esanez: "indarkeria politikoa guztiz onartezina eta defendaezina da". Tiroketa ezkerrari leporatzen zioten kontserbadoreak "kakaz beteak" zirela esan zuen, eta Kirk "terrorista estokastiko" gisa izendatu zuen bideo bat berriro argitaratu zuen, "bere azken hitzekin ... txistu arrazistak botatzen ari zena". Horrek bi ahalegin errepublikano eragin zituen Omarri bere batzordeko karguak kentzeko. Horietako bat, Nancy Mace diputatuak zuzenduta, porrot egin zuen 2025eko irailaren 17an, lau errepublikanok demokratekin bat egin zutelako neurria bertan behera uzteko.[36]
Legedia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko uztailean, Omarrek Rashida Tlaibek eta Georgiako ordezkari John Lewisek babestutako ebazpen bat aurkeztu zuen, eta bertan adierazi zuen "amerikar guztiek eskubidea dutela etxean eta atzerrian eskubide zibil eta giza eskubideen alde boikoteetan parte hartzeko, Konstituzioaren Lehen Zuzenketak babesten dituen bezala". Ebazpenak "boikoten erabilera etxean eta atzerrian eskubide zibilak sustatzeko mugatzeko konstituzioaren aurkako legegintza-ahaleginen aurka egiten du", eta "Kongresuari, estatuei eta komunitate guztietako eskubide zibilen buruzagiei eskatzen die guztiontzako defentsa-askatasuna mantentzeko ahalegina egiteko, boikotaren aurkako ebazpen eta legedien aurka eginez". Hilabete berean, Omar BDS mugimendua gaitzesten zuen Kongresuko 17 kideetako bat izan zen.[37]
2021eko urtarrilaren 7an, Omarrek Ganberako 13 Ordezkarien talde baten buru izan zen, Donald Trumpen aurkako inputazio artikuluak aurkeztuz, delitu larri eta arau-hauste txikiengatik. Salaketak Trumpek 2020ko Georgiako hauteskunde presidentzialetan izandako ustezko esku-hartzearekin eta Washingtongo Kapitolioaren aurkako erasoa sustatzearekin lotuta daude, bere aldekoek, 2020ko hauteskunde presidentzialetan Joe Bidenen garaipena berretsi zuten hauteskunde botoen ziurtagiriaren garaian gertatu zena.[38]
2022an, Omarrek MEALS Legea berritzea eskatu zuen, Errusia-Ukraina gerraren ondorioz prezioen igoeraren erdian 20-30 milioi haurri doako otorduak ematen zizkiena. Horrez gain, berak babestutako lege-proiektua, Minneapolisko erdialdeko posta bulegoari Martin Olav Sabo kongresukide ohiaren izena aldatzeko lege-proiektua, lege bihurtu zen.[39]
Zereginak Batzordeetan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]119. Kongresurako:[40]
- Hezkuntza eta Langileen Batzordea
- Osasun, Enplegu, Lan eta Pentsioen Azpibatzordea
- Langileen Babeserako Azpibatzordea (Kide Nagusia)
- Aurrekontu Batzordea
Zereginak Taldeetan
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Kongresuko Talde Aurrerakoiaren presidenteordea
- Ama Osasun Beltzaren Taldea
- Kongresuko Talde Beltza
- Eskubide Berdintasunerako Zuzenketaren aldeko Taldea
- Kongresuko Berdintasun Taldea[41]
2021eko AEBetako Kapitolioaren erasoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2021eko AEBko Kapitolioko istiluen ondoren, Omarrek esan zuen esperientzia traumatizatzailea izan zela. Ebakuazioa hasi zenean bere bizitzaz beldur izaten hasi zela, eta gune seguru batera eramaten ari zirela, seme-alaben aitari deitu zion "ziurtatzeko nire seme-alabei maite nituela esaten jarraituko zuela ateratzen ez banintzen". Omarrek gaineratu zuen: "Kapitolioaren aurpegia betiko aldatuko da. Ez zuten lortu demokraziaren funtzioak geldiaraztea, baina uste dut gure demokraziaren irekitasuna amaitzea lortu zutela".[42]
Finantza-informazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Omarrek ondare garbi negatiboa zuela jakinarazi zuen 2018an hasierako hauteskundeetan. 2024ko finantza-agirian jakinarazi zuen berak eta bere senar Tim Mynett-ek 6 milioi eta 30 milioi dolar arteko etxeko ondarea zutela 2024. urtearen amaieran. Mynett eta Omarren aberastasuna ia osorik bi enpresetan dituzten partaidetzatik dator, Kalifornian egoitza duen upategi batean eta arrisku-kapitaleko enpresa batean. 2024ko agiriak argitaratu ondoren, Omarrek 2025eko otsailean txiokatu zuen "milaka baino gutxiago balio dutela".[43]
Kokapen politikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hezkuntza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Omarrek ikasleen maileguen barkamen programetarako sarbide zabalagoa babesten du, baita 125.000 dolar baino gutxiagoko familia-errenta duten unibertsitateko ikasleentzako doako matrikula ere. Omarrek Bernie Sandersen plana babesten du, ikasleen zorra % 0,5eko zerga batekin eta bonuen transakzioen gaineko % 0,1eko zerga batekin finantzatua; lege-proiektu osagarri bat aurkeztu zuen Ordezkarien Ganberan. 2019ko ekainean, Omarrek eta Tina Smith senatariak Eskolan Lotsarik Gabeko Legea aurkeztu zuten, eskola-bazkarien zorrak dituzten ikasleak markatzeari eta zigortzeari amaiera emango liokeena.[44]
Osasun-laguntza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Omarrek "Osasun-asegurua" (Medicaid for all)-en alde egiten du, Expanded and Improved Medicare for All Act-ek proposatzen duen bezala.[45]
2022ko uztailaren 19an, Auzitegi Gorenak Roe v. Wade Dobbs v. Jackson Women's Health Organization auzian baliogabetu ondoren, Omar eta Kongresuko beste 17 kide desobedientzia zibileko ekintza batean atxilotu zituzten Auzitegi Gorenaren eraikinaren kanpoaldean, ugalketa-eskubideen aldeko protesta batean kalea garbitzeari uko egiteagatik.[46]
Kanpo-arazoak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Omarrek Saudi Arabiaren giza eskubideen urraketak eta Saudi Arabiak Yemengo gerra zibilean zuzendutako esku-hartzea kritikatu zituen. 2018ko urrian, honakoa txiokatu zuen: "Saudi Arabiako gobernua estrategikoa izan zitekeen gutxiengoen, emakumeen, aktibisten eta baita #YemenGenocide-ren aurka egiten diren eguneroko ankerkeriak estaltzen ditu, eta Jamal Khaxoggiren hilketa izan beharko litzateke baimena duten azken ekintza gaiztoa".[47] Saudi Arabiako erregimenaren aurkako boikota ere eskatu zuen, txiokatuz: "#BDSSaudi". Saudi Arabiako gobernuak erantzun zuen, kontrolatzen zituen dozenaka Twitter troll kontu anonimok Omar kritikatzen zuten txioak argitaratuz.[48]
Omarrek Txinak bere uigur etniako herriari ematen dion tratua gaitzetsi zuen. Bestalde, Washington Post egunkariko iritzi-artikulu batean, Omarrek idatzi zuen: "Iranek eragindako zapalkuntzaren eta eskualdeko ezegonkortasunaren aurkako gure kritikak ez dira zilegiak Egipto, Arabiar Emirerri Batuak eta Bahrain estandar berdinetan jartzen ez baditugu. Eta ezin dugu Saudi Arabiako errepresioari begiak itxi, giza eskubideen urratzaile okerrenen artean etengabe sailkatzen den herrialde bat baita". Siriako Assad erregimena ere gaitzetsi zuen. Omarrek Trumpek Irani zigor gehiago ezartzeko erabakia kritikatu zuen, esanez zigorrek "herrialdeko klase ertaina suntsitu zutela eta Estatu Batuekiko etsaitasuna areagotu zutela, bi herrialdeen arteko tentsioak maila arriskutsuetara iritsiz".[49]
Omarrek 2019ko urrian Siriako ipar-ekialdean Turkiako erasoaren aurka egin zuen, idatziz: "Turkiak Siriako ipar-ekialdea inbaditu ondoren gertatu dena hondamendia da: hamar milaka zibil ihes egitera behartu dituzte, ehunka Estatu Islamikoko borrokalarik ihes egin dute, eta Turkiak babestutako matxinoak kurduen aurkako ankerkeriak egiteaz akusatu dituzte modu sinesgarrian".[50]
2019ko urrian, Omarrek "berrezarri" zuen H.Res. 296 bozkatzea, armeniar genozidioa aitortzeko,[51] erreakzio negatiboa eraginez. Adierazpen batean esan zuen "erantzukizuna eta genozidioaren aitortza ez direla borroka politiko batean makila gisa erabili behar" eta argudiatu zuen urrats horrek Atlantikoko esklaboen salerosketa eta bertako amerikarren genozidioa barne hartu behar dituela. Azaroan, bere boto polemikoaren ondoren, Omarrek publikoki gaitzetsi zuen armeniar genozidioa Bernie Sanders presidentegaiaren aldeko mitin batean.[52]
2025eko irailean, Omarrek gerra-ahalmenen ebazpen bat aurkeztu zuen Trump administrazioak etorkizunean Karibean erasoak egitea eragozteko, Venezuelako itsasontzi bati egindako eraso baten ondoren.[53]
Inmigrazioa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko martxoan "Politico" aldizkarian egindako elkarrizketa batean, Omarrek Barack Obamak Mexikoko mugan haurrak "kaiolatzea" kritikatu zuen. Omarrek Politico aldizkariari bere iruzkinak desitxuratu izana leporatu zion eta esan zuen "Trump presidentea Obamarengandik nola desberdina den eta zergatik politikan zentratu behar garen esaten ari zela, ez politikan", eta gaineratu zuen: "Bat gizakia da, bestea ez".[54]
2019ko ekainean, Omar izan zen "Hegoaldeko Mugan Laguntza Humanitariorako eta Segurtasunerako Larrialdiko Diru-laguntza Osagarrien Legea"ren aurka bozkatu zuten lau ordezkari demokratetako bat. Lege hori 4.500 milioi dolarreko muga-finantzaketa lege-proiektu bat zen, eta Aduana eta Muga Babesak atxilotutako pertsonentzako osasun-arauak ezartzera behartzen zuen, hala nola "larrialdi medikoak; elikadura, higiene eta instalazioak; eta langileen prestakuntza" arauak. "Giza eskubideen urraketak egiten dituzten erakundeei —eta giza eskubideen urraketa horiek zuzentzen dituen Administrazioari— diru gehiago botatzea ez da irtenbidea. Krisi humanitario bat da hau... gure buruzagiek eragindakoa", esan zuen.[55]
Azpiegituren gastua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2021eko azaroaren 5ean, Omarrek alderdiarekin hautsi eta Azpiegituren Inbertsio eta Enplegu Legearen aurka bozkatu zuten sei Ordezkarien Ganberako demokratetako bat izan zen, "Eraiki Berriro Hobeto Legea"ren gizarte-segurtasun sareko xedapenetatik bereizita zegoelako.[56]
Israel-Palestina gatazka
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Boikot ahaleginen aldeko babesa eta beste kritika batzuk
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Minnesotako legegintzaldian zegoen bitartean, Omar Israelgo gobernuaren aurka agertu zen eta estatuari Boikot, Desinbertsio eta Zigorrak (BDS) mugimendua babesten duten enpresekin lan egitea debekatzen zion legearen aurka agertu zen. Mugimendua Hegoafrikako apartheidaren aurkako "boikotetan parte hartzen" duten pertsonekin alderatu zuen. Bere Ordezkarien Ganberako kanpainan, ez zuela BDS mugimendua babesten esan zuen, bakearentzat kontraproduktiboa zela esanez.[57] Hauteskundeen ondoren, bere jarrera aldatu egin zen, bere kanpainako bulegoak Muslim Girl-i esan baitzion BDS mugimendua babesten zuela, "mugimenduaren eraginkortasunari buruzko erreserbak izan arren irtenbide iraunkor bat lortzeko". Omarrek bi estatuko irtenbide baten aldeko jarrera adierazi du Israel-Palestina gatazka konpontzeko. Bestalde, Israelek Zisjordanian okupatutako Palestinako lurraldeetan asentamenduak eraikitzea kritikatu zuen.[58]
2018an, Omar kritikatu egin zuten Minnesotako legegintzaldian egon aurretik Israeli buruz egindako adierazpenengatik. 2012ko txio batean, hau idatzi zuen: "Israelek mundua hipnotizatu du, Ala-k jendea esna dezala eta Israelen egintza gaiztoak ikusten lagun diezaiela". Iruzkina, batez ere Israelek "mundua hipnotizatu" zuela, antisemita iritzietan oinarrituta zegoela kritikatu zuten. Orduko The New York Times egunkariko zutabegile Bari Weissek idatzi zuen Omarren adierazpena milurteko "judua konspiratzaile hipnotiko gisa duen konspirazio teoria" batekin lotuta zegoela. Elkarrizketa batean galdetu ziotenean nola erantzungo zien iruzkina iraingarria iruditzen zitzaien estatubatuar juduei, Omarrek erantzun zuen: "Ez dakit nola izango liratekeen nire iruzkinak iraingarriak estatubatuar juduentzat. Nire iruzkinak, hain zuzen ere, Gazako gerran gertatzen ari zenari buruzkoak dira eta argi eta garbi ari naiz Israelgo erregimenak gerra horretan nola jokatzen zuen". Weissen iruzkina irakurri ondoren, Omarrek barkamena eskatu zuen "nik nahi gabe erabili nuen antisemita hitza".[59]
2019ko irailean, Omarrek Benjamin Netanyahuren Zisjordania okupatuaren ekialdeko zatia, Jordan harana bezala ezagutzen dena, anexionatzeko planak gaitzetsi zituen. Omarrek esan zuen israeldarrek ez luketela Netanyahuren alde bozkatu behar 2019ko iraileko Israelgo legegintza hauteskundeetan.[60]
AIPACi eta Israeli emandako laguntza estatubatuarrari buruzko oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko otsailean, Kevin McCarthy Alderdi Errepublikarreko Gutxiengoaren buruzagiak Omar eta Rashida Tlaib-en aurka "neurriak hartuko" zituela mehatxatu zuen BDS mugimenduari emandako babesagatik. Glenn Greenwald kazetariak "zenbat denbora AEBetako buruzagi politikoek atzerriko nazio bat defendatzen ematen duten, estatubatuarren adierazpen askatasunaren eskubideak erasotzea esan nahi badu ere" erantzun zuenean, eta Omarri iruzkin bat etiketatu zionean, honek "hip hop"Q abesti bateko "Benjaminei buruzkoa da dena" (It's All About the Benjamins) aipu batekin erantzun zuen, 100 dolarreko billete estatubatuarren argot termino bati erreferentzia eginez. Bai politikari demokratek bai errepublikanoek juduen eta diruari buruzko iritzi antisemita bat erabiltzeaz akusatu zuten, nahiz eta politikari demokrata batzuek Omarren iruzkina defendatu. Omarrek geroago esan zuen Estatu Batuetan Israelen aldeko lobbysten eraginaz ari zela, batez ere AIPACez.[61][62]
Israelera sartzeko debekua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko abuztuan, Omarri eta Rashida Tlaib ordezkariei Israelera sartzeko debekua ezarri zitzaien, Ron Dermer Israelgo Estatu Batuetako enbaxadoreak 2019ko uztailean egindako adierazpenaren aurka eginez, esan zuenean "Kongresuko edozein kide" sartzen utziko zela. Benjamin Netanyahu Israelgo lehen ministroak debekua Israelen aurkako boikota eskatzen duten pertsonak sartzea eragozten duen Israelgo legeari egotzi zion. Netanyahuk zioen Omar eta Tlaibek Palestina aipatu zutela Israelen ordez, bisita "Israeli min egiteko eta bere istiluak areagotzeko" saiakera gisa ikusi zuela esanez. Netanyahuk esan zuen baita Omarrek eta Tlaibek ez zutela gobernuko edo oposizioko Israelgo funtzionariorik bisitatzeko edo haiekin biltzeko asmorik, eta gainera, Omarren bidaiaren babeslea zen Miftahri Israelen aurkako terrorismoa babesten duten kideak izatea leporatu zion.[63]
LGTB eskubideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2019ko martxoan, Omarrek Minnesotako lege-proiektu baten aldeko manifestazio batean hitz egin zuen, estatuan homosexualen bihurketa terapia debekatuko zuena. Antzeko lege-proiektu bat babestu zuen Minnesotako Ordezkarien Ganberako kidea zenean. 2019ko maiatzean, Omarrek Brunei zigortuko zion legedia aurkeztu zuen, duela gutxi homosexualen sexua eta adulterioa heriotzarekin zigortuko zituen lege batengatik. 2019ko ekainean, Minnesotako "Twin Cities Pride" ekitaldian parte hartu zuen. 2019ko abuztuan, Omarrek Twitterren idatzi zuen Al Qaws Palestinako LGTB eskubideen aldeko taldearen alde, Palestinako Aginteak Al Qawsen jarduerak Zisjordanian debekatu ondoren.[64]
Bizitza pertsonala[65]
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2002an, Omar Ahmed Abdisalan Hirsirekin (jaiotzez Aden) ezkondu zen. Emakumeak esan du ezkontza islamiar ez-ofiziala eta fedean oinarritutakoa izan zutela. Bikoteak bi seme-alaba izan zituen elkarrekin, tartean Isra Hirsi, AEBetako klimaren aldeko eskola-grebaren hiru antolatzaile nagusietako bat. Omarrek esan du bera eta Hirsi beren fede-tradizioaren barruan dibortziatu egin zirela 2008an.[66]
2009an, Omar Ahmed Nur Said Elmirekin ezkondu zen, somaliar-britainiarrarekin. Omarren arabera, 2011n dibortzio bat izan zuten berak eta Elmik fedean oinarrituta, eta Hirsirekin adiskidetu zen, eta harekin hirugarren alaba bat izan zuen 2012an. 2017an, Elmi eta Omar legalki dibortziatu ziren, eta Omar eta Hirsi legalki ezkondu ziren 2018an. 2019ko urriaren 7an, Omarrek dibortzioa eskatu zuen Hirsirengandik, ezkontzaren "haustura konponezina" argudiatuz. Dibortzioa 2019ko azaroaren 5ean gauzatu zen.[67]
2020ko martxoan, Omar Tim Mynett aholkulari politikoarekin ezkondu zen. Bere aholkularitza politiko enpresak, E Street Group-ek, 2,78 milioi dolarreko kontratuak jaso zituen Omarren kanpainatik 2020ko zikloan zehar. Mynetten enpresarekin zuen kanpainaren kontratua kritika iturri bihurtu zen bere aurkari demokraten hauteskunde primarioetan eta kritikari kontserbadoreetan, eta tokiko eta nazioko hedabideen arreta handia jaso zuen. 2020ko azaroaren 17an, Omarren kanpainak Mynetten enpresarekin zuen kontratua eten zuen, esanez amaiera "gure kanpaina bere denborarekin edo finantza laguntzak ematen den edonork arazorik ez dagoela sentitzea" zela.[68]
2020an, HarperCollins amerikar argitaletxeak Omarren memoriak argitaratu zituen, "Hau da Amerikaren itxura" (This Is What America Looks Like) Rebecca Paleyrek idatzita.[69]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Ilhan Omar elected as State Representative in District 60B — Ilhan Omar for State Representative - 60B» web.archive.org 2016-11-27 (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ «Bio — Ilhan Omar for State Representative - 60B» web.archive.org 2016-11-27 (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Se calienta la acusación que la anti Israel, Ilhan Omar estuvo casada con dos hombres y pudo cometer fraude en inmigración» Antena 305 (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ Columnist, The Spectator Usa's Cockburn. (2019-07-18). «How Ilhan Omar tried to shut down rumors she married her BROTHER» Mail Online (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ilhan Omar, la congresista en el centro de la diana de Trump» La Vanguardia 2019-07-18 (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ (Gaztelaniaz) «La congresista musulmana atacada por Trump, recibida en su Estado: “¡Bienvenida a casa!”» El País 2019-07-21 ISSN 1134-6582. (kontsulta data: 2020-11-10).
- ↑ (Ingelesez) Stolberg, Sheryl Gay. (2019). "For Democrats, Ilhan Omar Is a Complicated Figure to Defend". The New York Times ISSN 0362-4331..
- ↑ (Ingelesez) Kotch, Alex. (2019). "Ilhan Omar is right about the influence of the Israel lobby". The Guardian.
- ↑ (Ingelesez) Sasley, Brent. (2019). "What the controversy over Ilhan Omar's tweets tells us about AIPAC today".. The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) Schapitl, Lexie. (2023). "House Republicans vote to remove Rep. Ilhan Omar from the Foreign Affairs Committee". NPR.
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar reveals racist threat to shoot her at state fair". BBC News, 2019..
- ↑ (Ingelesez) United States Congress. "Ilhan Omar (id: O000173)". Biographical Directory of the United States Congress..
- ↑ (Ingelesez) Hirsi, Ibrahim. (2020). "'He was loved by everyone': Somali community remembers Nur Omar Mohamed, who died of COVID-19". Sahan Journal.
- ↑ (Ingelesez) Bhalla, Nita. (2018). "Ex-Somali refugee's U.S. Congress win sparks debate in former home Kenya".. Reuters.
- ↑ (Ingelesez) Jaffe, Greg; Mekhennet, Souad. (2019). "Ilhan Omar's American story: It's complicated". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) Omar, Mahamad. (2016). "From Refugee to St. House Race, Ilhan Omar Looks to Break New Ground". Arab American Institute.
- ↑ (Ingelesez) "Editorial: The Minnesota Daily's endorsement for Minnesota's 5th Congressional District".. The Minnesota Daily. 2018.
- ↑ (Ingelesez) Rosen, Armin. (2019). "As Keith Ellison Leaves Congress, One Likely Replacement Faces Criticism for Anti-Israel Views". Tablet.
- ↑ (Ingelesez) Nord, James; Bierschbach, Briana. (2014). "Allegations of threats, bullying follow Cedar-Riverside caucus brawl". MinnPost. Minneapolis.
- ↑ (Ingelesez) Cirillo, Jeff. (2018). "Abuse Allegations Loom Over Minnesota Race to Replace Ellison". Roll Call.
- ↑ (Ingelesez) Coolican, J. Patrick; Klecker, Mara. (2016). "Ilhan Omar makes history with victory over long-serving Rep. Phyllis Kahn". Star Tribune. Minneapolis.
- ↑ (Ingelesez) Perry, David. (2019). "Why Ilhan Omar Is the Optimist in the Room". The Nation.
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar (DFL) 60B – Minnesota House of Representatives".. house.leg.state.mn.us..
- ↑ (Ingelesez) Van Berkel, Jessie. (2018). "Fellow legislator accuses Ilhan Omar of using campaign funds for divorce lawyer". The Minnesota Star Tribune. Minneapolis..
- ↑ (Ingelesez) "Minnesota lawmaker questions Omar's campaign spending". AP News.
- ↑ (Ingelesez) Luckhurst, Toby. (2019). [BBC News. Archived from the original on March 6, 2019. Retrieved December 28, 2020. "Ilhan Omar: Who is Minnesota's Somalia-born congresswoman?".. ] BBC News.
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar To Repay Thousands Amid Controversy Over Personal Tax Returns".. CBS News, 2019.
- ↑ (Ingelesez) Greenwood, Max. (2019). "Omar's joint tax filings draw scrutiny".. The Hill.
- ↑ (Ingelesez) "Minnesota Primary Election Results". The New York Times, 2018.
- ↑ (Ingelesez) Karas, Tania. (2019). "Two reps were sworn in on the Quran. It's a symbolic moment for Muslim Americans". Public Radio International.
- ↑ (Ingelesez) Rakich, Nathaniel. (2021). "The Strongest House Candidates In 2020 Were (Mostly) Moderate".. FiveThirtyEigh.
- ↑ (Ingelesez) "Minnesota House District 5 Democratic Primary Election Results and Maps 2022". CNN.
- ↑ (Ingelesez) "Democrat Ilhan Omar wins reelection to House in Minnesota's 5th". MinnPost.
- ↑ (Ingelesez) Epstein, Kayla. (2019). "For Ayanna Pressley, the beauty of unexpected wins led to Congress and a historic office". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) Backus, Fred; Salvanto, Anthony. (2019). "Most Americans disagree with Trump's "go back" tweets — CBS News poll". CBS News.
- ↑ (Ingelesez) Goba, Kadia. (2025). "Effort to censure Rep. Ilhan Omar over Charlie Kirk comments fails". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) Stolberg, Sheryl Gay. (2019). "House Overwhelmingly Condemns Movement to Boycott Israel". The New York Times.
- ↑ (Ingelesez) Wamsley, Laurel. (2021). "Rep. Omar Says She Is Drafting New Articles Of Impeachment Against Trump". NPR.
- ↑ (Ingelesez) Spencer, Cari. (2024). "Downtown Minneapolis post office officially changes name to honor late congressman Martin Olav Sabo". MPR News.
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar". Clerk of the United States House of Representatives.
- ↑ (Ingelesez) "Membership". Congressional Caucus for the Equal Rights Amendment.
- ↑ (Ingelesez) Laughland, Oliver. (2021). "'I didn't know if I would make it out that day': Ilhan Omar on the terror of the Capitol attack". The Guardian.
- ↑ (Ingelesez) Kerr, Andrew. (2025). "Ilhan Omar Said It's 'Categorically False' To Call Her a Millionaire. Her Net Worth Just Reached Up to $30 Million, an Increase of at Least 3,500 Percent in One Year". Washington Free Beacon.
- ↑ (Ingelesez) Bseiso, Faris. (2019). [CNN. Archived from the original on June 24, 2019. Retrieved June 25, 2019. "Ilhan Omar introduces bill to end school lunch debt shaming". ] CNN.
- ↑ (Ingelesez) "Provide Healthcare Coverage for All". Ilhan for Congress.
- ↑ (Ingelesez) "Reps. Ocasio-Cortez and Omar among Democrats arrested at abortion rights protest". NBC News.
- ↑ (Ingelesez) Beinart, Peter. (2018). "No, BDS Is Not Anti-Semitic, And Neither Is Ilhan Omar". The Forward.
- ↑ (Ingelesez) Salem, Ola. (2018). "Saudi Arabia Declares War on America's Muslim Congresswomen". The Foreign Policy.
- ↑ (Ingelesez) Omar, Ilhan. (2019). "Ilhan Omar: We must apply our universal values to all nations. Only then will we achieve peace". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) Omar, Ilhan. (2019). "Ilhan Omar: Sanctions are part of a failed foreign policy playbook. Stop relying on them". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) "Democrat Ilhan Omar refuses to back historic US House resolution on 'Armenian genocide'". The Week.
- ↑ (Ingelesez) Mearhoff, Sarah. (2019). "Omar alluded to controversial Armenian genocide vote during Sanders rally". St. Paul Pioneer Press.
- ↑ (Ingelesez) Lacy, Akela. (2025). "Ilhan Omar Brings War Powers to Block Trump Attacks After Venezuela Boat Strike". The Intercept.
- ↑ (Ingelesez) Hutzler, Alexandra. (2019). [Newsweek. Archived from the original on June 2, 2019. Retrieved June 2, 2019. "Ilhan Omar says Donald Trump is "really not" human, "silly" to compare him to Barack Obama". ] Newsweek.
- ↑ (Ingelesez) Brufke, Juliegrace. (2019). "The four House Democrats who voted against the border funding bill". The Hill.
- ↑ (Ingelesez) Weisman, Jonathan; Cochrane, Emily; Edmondson, Catie. (2021). "House Passes $1 Trillion Infrastructure Bill, Putting Social Policy Bill on Hold". The New York Times.
- ↑ (Ingelesez) Kampeas, Ron. (2015). "News Brief Ilhan Omar, who once called Israel an 'apartheid regime,' wins congressional primary in Minnesota". Jewish Telegraphic Agency.
- ↑ (Ingelesez) Harris, Bryant. (2019). "Pro-Palestinian lawmaker shakes up Israel status quo with seat on foreign affairs panel". Al-Monitor.
- ↑ (Ingelesez) Flynn, Meagan. (2019). "A Jewish Republican called Ilhan Omar anti-Semitic. She suggested he's Islamophobic. Then came a voice mail". The Washington Post.
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar calls on Israelis to vote Netanyahu out of office". The Times of Israel.
- ↑ (Ingelesez) Ehrenreich, Ben. (2019). "This Is What the Beginning of a Real Israel Debate Looks Like". New Republic.
- ↑ (Ingelesez) Yglesias, Matthew. (2019). "The controversy over Ilhan Omar and AIPAC money, explained". Vox.
- ↑ (Ingelesez) Chokshi, Niraj. (2019). "The Anti-Boycott Law Israel Used to Bar Both Omar and Tlaib". The New York Times ISSN 0362-4331..
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar Accused of Hypocrisy for Marching at Minnesota Pride". Al Bawaba.
- ↑ (Ingelesez) Sheehy, Kate. (2019). "Inside Ilhan Omar's tangled web of relationships". .
- ↑ (Ingelesez) Van Oot, Torey. (2019). "Minnesota U.S. Rep. Ilhan Omar finalizes divorce". Star Tribune.
- ↑ (Ingelesez) "US Rep. Ilhan Omar divorces husband in Minnesota". AP News..
- ↑ (Ingelesez) "Ilhan Omar Attack Ad Goes After $1.1M In Campaign Funds Paid To Her Husband's Firm". WCCO CBS Minnesota. CBS News.
- ↑ (Ingelesez) Jha, Aditya Mani. (2020). "Aditya Mani Jha reviews This Is What America Looks Like, by Ilhan Omar with Rebecca Paley". The Hindu ISSN 0971-751X..
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea](Ingelesez) Biografia - Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuko Biografia Direktorioa
Ikus gainera
[aldatu | aldatu iturburu kodea](Ingelesez) Afro-amerikarren ordezkarien zerrenda
(Ingelesez) Ameriketako Estatu Batuetako Kongresuko musulman kideen zerrenda