Inbertsio-kapital

Inbertsio-kapitala (ingelesez: private equity)^[1] finantza-jarduera mota bat da, inbertsio-kapitalean espezializatutako erakunde batek sozietate baten akzioen pakete nagusia eskuratzean datzana. Horrela, inbertsio-kapitaleko erakundea sozietatearen jabe nagusia bihurtzen da, normalean aldi baterako, denbora bat igaro ondoren erositako akzioak saldu ohi baitira. Inbertsioaren mantentze-epea aldakorra da, normalean garatutako jardueraren arrakastaren araberakoa; izan ere, inbertsioaren helburua ez da akzioak edukitzea, operazioetan errentagarritasuna lortzea baizik. Jarduera horrek ez du zertan ekarri transmititutako gizartearentzat funts berriak erakartzea. Inbertsio-kapitala askotan pakete maioritarioak eskuratuta egiten den arren, inbertsio-kapitala inbertitzeko estrategiak ere badaude, pakete minoritarioak eskuratuta. Gutxiengoen eskuratze horietan, inbertsioarekin batera akordioak egin ohi dira (bazkideen itunak edo itun parasozialak)^[2], inbertitzaileari eskubide jakin batzuk bermatzeko, hala nola: batzar orokorrean eta administrazio kontseiluan indartutako gehiengoak, desinbertsio-eskubideak (drag along)^[3], etab.

Inbertsio-kapitaleko eragiketak kutxa-fluxu egonkortuak dituzten enpresa helduei zuzenduta egon ohi dira. Enpresa horietan, aurreko jabeek beren partaidetza saldu nahi izaten dute, dela lehengo akziodunen arteko desadostasunagatik, dela familia-enpresen ondorengotzan izandako arazoengatik, dela industria-taldeetan estrategikotzat jotzen ez diren filialen desinbertsioagatik. Kasu batzuetan, operazioak transmititutako enpresa balore-merkatutik ateratzea dakar.

Inbertsio-kapitalak aurreko kontzeptuaren nozio zertxobait desberdinak ditu. Arrisku-kapitalaren inbertitzaileak egungo akziodunen akzioak erosi izana izendatzeko balio du. Oraingoan ez da dirurik sartzen kapital gehikuntzaren bidez; aitzitik, arrisku-kapitala da jabe nagusia, eta familia-enpresetan oinordetza-arazoak izaten dira ohikoenak, edo enpresa-multzo handien kasuan lehentasunezkoak izateari uzten dioten zatiketen desinbertsioa. Gainera, talde horren barruan daude zuzendaritzak eskuratzea (MBO) bezala ezagutzen diren eragiketak, non kudeatzaileek, arrisku-kapitalaren laguntzarekin, enpresa erosten baitiete egungo jabeei, eta beraiek dira, arrisku-kapitaleko funtsaren ondoan, enpresaren jabe berriak.

Rankinga

Hona hemen 2014an Private Equity International aldizkariak sortutako munduko hamar inbertsio-kapitalean espezializatutako enpresa handienen zerrenda:^[4]