Indiako Konstituzioa
Indiako Konstituzioa Indiako Errepublikaren lege gorena da. Herrialdearen oinarrizko printzipio politikoak definitzen dituen lege-esparrua finkatzen du, gobernu-erakundeen egitura, prozedurak, botereak eta betebeharrak ezartzen ditu, eta herritarren oinarrizko eskubideak, printzipio gidariak eta betebeharrak ezartzen ditu.[1] Munduko konstituzio idatzirik luzeena da,[2] 448 artikulu ditu 25 kapitulutan, 5 gehigarri eta 98 zuzenketa. Ingelesezko bertsioaz gain, hindizko itzulpen ofiziala dago. B.R. Ambedkar legelari eta politikaria Indiako Konstituzioaren aitatzat hartzen dute.
Konstituzioak gobernu-sistema parlamentarioari jarraitzen dio, eta gobernuak erantzukizun zuzena du legebiltzarraren aurrean. 74. artikuluak ezartzen du lehen ministro bat egongo dela gobernuburu. 52. eta 63. artikuluetan Indiako presidente eta presidenteorde karguak ere ezartzen dira. Lehen ministroak ez bezala, presidenteak neurri handi batean protokolo-funtzioak betetzen ditu.
Indiako Konstituzioa federala da. Batasuneko estatu eta lurralde bakoitzak bere gobernua du. 73. eta 74. zuzenketek Panchayat tokiko sistema ere sartu zuten landa-eremuetan eta udalerriak hiri-eremuetan. Era berean, Konstituzioaren 370. artikuluak estatus berezia ematen dio Jammu eta Kaxmir estatuari.
Konstituzioa 1949ko azaroaren 26an onartu zuen Indiako Batzar Konstituziogileak, eta 1950eko urtarrilaren 26an sartu zen indarrean.[3] Urtarrilaren 26an 1930eko Purna Swarajen independentzia aldarrikapena ospatzeko aukeratu zuten. Bere onarpenarekin, Indiako Batasuna ofizialki Indiako Errepublika bihurtu zen eta 1935eko Indiako Gobernuaren Legea ordezkatu zuen herrialdeko funtsezko arau bezala. Konstituzioak adierazten du India errepublika subiranoa, sozialista, sekularra, demokratikoa dela, herritarrei justizia, berdintasuna eta askatasuna ziurtatzen dizkiela eta haien arteko anaitasuna sustatzen ahalegintzen dela.[4] "Sozialista" eta "sekularra" hitzak 1976an gehitu ziren konstituzio-zuzenketa bidez.[5] Indiak urtarrilaren 26an ospatzen du Konstituzioaren berrespena, Errepublikaren egun gisa.[6]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ PREFACIO. NEW DELHI; 1st December 2007. .
- ↑ Pylee, M.V.. (1997). India's Constitution. S. Chand & Co., 3 or. ISBN 81-219-0403-X..
- ↑ (Ingelesez) Introduction to Constitution of India. Ministry of Law and Justice of India 2008-7-29.
- ↑ (Ingelesez) Preamble of the Constitution of India. Ministry of Law & Justice.
- ↑ (Ingelesez) Forty-Second Amendment to the Constitution. Ministry of Law and Justice of India 1976-8-28.
- ↑ Das, Hari. (2002). Political System of India. Anmol Publications, 120 or. ISBN 81-7488-690-7..