Indiako Parlamentua
| Indiako Parlamentua | |
|---|---|
| Datuak | |
| Mota | Ganbera-bitasuna eta parlamentua |
| Herrialdea | India |
| Agintea | |
| Egoitza nagusi (–2023) | |
| Egoitza nagusi (2023–) | |
| Osatuta | |
| Historia | |
| Sorrera | 1951 |
| Aurrekoak | Dominion Legislature of India (en) |
| webgune ofiziala | |
Indiako Parlamentua, Sansad (sanskritoz: संसद, euskaraz: «etxea») ere deitua, Indiako gobernuaren ganbera biko adar legegilea da. Indiako presidenteak eta bi ganberek osatzen dute: Rajya Sabha (Estatuen Kontseilua) eta Lok Sabha (Herriaren Etxea). Presidenteak, legegintzaldiko buru gisa, botere osoa du Legebiltzarreko edozein ganberatako legegintzaldia deitzeko eta luzatzeko, edo Lok Sabha desegiteko. Legebiltzarraren egoitza New Delhin dago.[1]
Ezaugarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Indiako herrialdea errepublika federala da, eta parlamentu-gobernua du. Estatua hainbat lurralderen batasun historikoa da, non bakoitzak nolabaiteko autonomia duen konstituzio komun batekin, independentzia lortu ondoren batzar konstituziogile batek onartu zuena.[2]
Erabiltzen den gobernu-sistema Mahatma Gandhik eta baita indarkeriarik ezaren sinesmen sutsuak inspiratu zuten.[2]
Sistema parlamentarioa estatuburu batek, presidentea denak, eta presidenteorde batek osatzen dute. Presidenteorde horrek legegintzaldian zehar bere funtzioak betetzen jarraituko du, bost urtekoa baita. Botere exekutiboa eratzeko, lehen ministroa izendatzen du presidenteak, eta ministro kontseilu berriaren buru izango da.[2]
Parlamentu hinduak bi ganbera ditu: Lok Sabha izenekoa eta Rajya Sabha izenekoa. New Delhin dago, presidente karguaren egoitzaren ondoan, Rashtrapati Bhavan jauregia. Karguan dagoen presidentea da azken erabakia hartzen duena, bi ganberak ados jartzen ez badira.[1][3]
Legebiltzarraren egoitza New Delhin dago, lorategiak dituen berdegune batean, aintzira batetik oso gertu.[1]
Lok Sabha: lehen ganbera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Lok Sabha legebiltzarreko lehen ganbera da, eta hitzez hitz itzultzen da herriko etxe edo behe ganbera gisa. Ganbera hau osatzen duten politikarien ehuneko handiena indiar komunitateak aukeratzen du sufragio unibertsalaren bidez. Bietatik botere gehien dakarren kamera da, eta, gainera, zein gairen arabera, erabakiak har ditzake bigarren kameraren, Rajya Sabharen, adostasunik gabe. Lok Sabhak 552 eserleku ditu, Indiako Konstituzioak agintzen duen bezala, eta kideek bost urteko legealdia dute.[1][4]
Rajya Sabha: Bigarren ganbera
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Rajya Sabha parlamentuko bigarren ganbera da, Estatu Kontseilua ere deitua. 250 kidek osatzen dute guztira, eta sei urteko agintaldiak dituzte. Agintaldiak bi urtean behin berritzen dira. Bere kideak estatuetako legegintza-organoek aukeratzen dituzte, gehi presidenteak hautatutako 12, nahiz eta presidenteak ezin dituen bere agintaldiak ezeztatu.[1][5]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c d e (Ingelesez) «Una preciosa zona de jardines» Minube.
- ↑ a b c (Gaztelaniaz) «Viaje por India» Viaje por India.
- ↑ (Ingelesez) «The President of India» President of India.
- ↑ (Ingelesez) Lok Sabha. Parliament of India. Lok Sabha. Council of States. .
- ↑ (Ingelesez) Rajya Sabha. Parliament of India. Rajya Sabha. Council of States. .