Indiako zenbaki-sistema
Indiako zenbaki-sistema Indian, Pakistanen, Bangladeshen, Nepalen, Myanmarren, Bhutanen, Maldivetan eta Sri Lankan erabiltzen da zenbaki handiak adierazteko. Bi posizio dezimal taldekatzean oinarritzen da, ohiko hiruren ordez, lehenengo hiru posizio dezimalak elkartu ondoren.
Lakh edo 1.00.000 (ehun mila, 100.000 bezala idatzia euskaraz) eta crore edo 1.00.00.000 (hamar milioi, 10.000.000 bezala idatzia euskaraz) terminoak dira indiar ingelesean gehien erabiltzen diren terminoak sisteman zenbaki handiak adierazteko. [1]
Zenbakiak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Balioa | 0 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 100 | 1000 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tamilera | ௦ | ௧ | ௨ | ௩ | ௪ | ௫ | ௬ | ௭ | ௮ | ௯ | ௰ | ௱ | ௲ |
| Gujaratera | ૦ | ૧ | ૨ | ૩ | ૪ | ૫ | ૬ | ૭ | ૮ | ૯ | |||
| Gurmukhia | ੦ | ੧ | ੨ | ੩ | ੪ | ੫ | ੬ | ੭ | ੮ | ੯ | |||
| Devanagaria | ० | १ | २ | ३ | ४ | ५ | ६ | ७ | ८ | ९ | |||
| Odia | ୦ | ୧ | ୨ | ୩ | ୪ | ୫ | ୬ | ୭ | ୮ | ୯ | |||
| Kannada | ೦ | ೧ | ೨ | ೩ | ೪ | ೫ | ೬ | ೭ | ೮ | ೯ | |||
| Bengalera | ০ | ১ | ২ | ৩ | ৪ | ৫ | ৬ | ৭ | ৮ | ৯ | |||
| Malabarera | ൦ | ൧ | ൨ | ൩ | ൪ | ൫ | ൬ | ൭ | ൮ | ൯ | |||
| Limbua | ᥆ | ᥇ | ᥈ | ᥉ | ᥊ | ᥋ | ᥌ | ᥍ | ᥎ | ᥏ | |||
| Telugua | ౦ | ౧ | ౨ | ౩ | ౪ | ౫ | ౬ | ౭ | ౮ | ౯ | |||
| Tibetarra | ༠ | ༡ | ༢ | ༣ | ༤ | ༥ | ༦ | ༧ | ༨ | ༩ |
| Balioa | 0/2 | 1/2 | 2/2 | 3/2 | 4/2 | 5/2 | 6/2 | 7/2 | 8/2 | 9/2 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Tibetarra | ༳ | ༪ | ༫ | ༬ | ༭ | ༮ | ༯ | ༰ | ༱ | ༲ |
Notazio-sistema
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Izena (hindi transliterazioa) | Zenbakia | Notazio esponentziala |
baliokidetasuna |
|---|---|---|---|
| एक (Ek) | 1 | 100 | 1 (Bat) |
| दस (Das) | 10 | 101 | 10 (Hamar) |
| सौ (Sau) | 100 | 102 | 100 (Ehun) |
| सहस्त्र (Sahastr) / हजार (Hazaar) | 1,000 | 103 | 1.000 (Mila) |
| लाख (Lakhh) | 1,00,000 | 105 | 100.000 (Ehun mila) |
| करोड़ (Crore) | 1,00,00,000 | 107 | 10.000.000 (Hamar milioi) |
| अरब (Arab) | 1,00,00,00,000 | 109 | 1.000.000.000 (Mila milioi) |
| खरब (Kharab) | 1,00,00,00,00,000 | 1011 | 100.000.000.000 (Ehun mila milioi) |
| नील (Neel) | 1,00,00,00,00,00,000 | 1013 | 10.000.000.000.000 (Hamar bilioi) |
| पद्म (Padm) | 1,00,00,00,00,00,00,000 | 1015 | 1.000.000.000.000.000 (Mila bilioi) |
| शंख (Shankh) | 1,00,00,00,00,00,00,00,000 | 1017 | 100.000.000.000.000.000 (Ehun mila bilioi) |
| महाशंख (Mahashankh) | 1,00,00,00,00,00,00,00,00,000 | 1019 | 10.000.000.000.000.000.000 (Hamar trilioi) |
Zerrendako zenbaki altuena, arawb, ez da maiz erabiltzen, padma eta kharawb, aldiz, batzuetan hindiz erabiltzen dira. Neel, Padma, Shankh Indiako antzinako matematikarien idazkietan egon ohi dira. Zenbaki handien izenak erabili beharrean, ohikoa da lakh eta crore multiploak erabiltzea, baita modu konbinatuan ere. Adibidez: «Lakh crore bat» 1012-rako (bilioi bat gure sisteman)
Mumbaiko argotean khokha erabiltzen da crorerako eta peti lakherako.
Beste baliokidetza batzuk
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Crore terminoa (کرور (Korur) persieraz) Iranen erabili izan da azken hamarkadetara arte, nahiz eta 500.000 esanahiarekin erabili.
Sinhalaz crore bat kōţiya (sanskritoa: कोटि / Koti) eta lakh lakshaya (sanskritoa: लक्ष / Laksha) deitzen da.
Lakh terminoa «laki» bihurtu da Swahiliz eta erabilera arruntekoa da.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «Knowing our Numbers» Department Of School Education And Literacy (National Repository of Open Educational Resources).