Inocybe dulcamara

Wikipedia, Entziklopedia askea
Inocybe dulcamara
2012-06-08 Inocybe dulcamara (Alb. & Schwein.) P. Kumm 225812 crop.jpg
Sailkapen zientifikoa
ErreinuaFungi
KlaseaAgaricomycetes
OrdenaAgaricales
FamiliaInocybaceae
GeneroaInocybe
Espeziea Inocybe dulcamara

Inocybe dulcamara Inocybaceae familiako onddo espezie bat da.[1]

Toxikoa; haluzinazioak eragiten ditu. Mikroskopioan behatzen ez bada, antzeko espezieetatik bereiztea zaila da.

Deskribapena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kapela: 2 eta 5 (10) cm bitarteko diametrokoa, globo itxurakotik koniko-kanpai formakora, azkenik lau ganbila eta zertxobait unbilikatua. Ertza kapelaren kolore berekoa, inkurbatutik lau-dekurbatura, bihurria, lobulatua, zerra itxurakoa, krenatua eta maiz pitzatua. Azala, arre-lehoi koloretik marroi-okrera, feltroduna eta pubeszentea, ezkata ilun eta sendoago ugari ditu erdian.

Orriak: Estu samar, sabeldunak, sinuadoetatik subadnatatara, tartekatua orritxoak; orixka-oliba zurbil kolorekoetatik arre-horixketara zahartzean eta ertz flokosoak eta zurbilagoak.

Hanka: 2,5 - 5 x 0,5 - 0,8 ( 1 ) cm-koa, zilindrikoa, barnehutsa, sarritan okertuta eta ezkata eskuarrosa-ekin; kapela baino kolore argiagoa du, eta gortina okre-oliba kolorekoa.

Haragia: Mehea, horixka eta arrexka oinean; ezti usaina orriak igurztean, zapore gozoa hasieran gero mikatza.[2]

Etimologia: Inocybe terminoa, muskulua, nerbioa, zuntza esan nahi duen "is inós" hitzetik dator; eta burua esan nahi duen "cybe" hitzetik dator; hau da, zuntzezko kapela. Dulcamara epitetoa latinetik dator, geza-mikatza esan nahi duen "dulcamarus" hitzetik. Perretxikoaren zapore mikatz eta gozoagatik

Toxikotasuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Espezie toxikoa. Oro har, genero honetako espezie guztiak baztertu behar ditugu.[3]

Nahasketa arriskua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Tamaina handiagoko Inocybe caesariata delakoarekin nahas daiteke, habitat bera dute.[4]

Sasoia eta lekua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Koniferoen lurzoru hareatsuetan eta kostaldeko dunetan hazten da.[5]

Banaketa eremua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Europa, Errusia, Togo, Japonia, Ipar Amerika.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskal Herriko perretxiko eta onddoak, 2013, 2014, 2016, 2017, Zuzendaria Fernando Pedro Pérez, Kultura Saila, Eusko Jaurlaritza
    Bizkaiko Perretxiko eta Onddoak, 2012ko Abendua, A.D.E.V.E, Argazkiak:Fernando Pedro Pérez, Maite Legarra, Xabier Leizaola, Jon Urkijo, Nerea Aurtenetxe.
  2. (Gaztelaniaz) Palacios Quintano Daniel. (2014). Disfrutando con las setas.. Leitzaran, Grafikak S.L. Andoain, Gipuzkoa, 352 or. ISBN 978-84-617-0196-4..
  3. (Gaztelaniaz) Cetto, Bruno. (1987). Guia de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 243 or. ISBN 84-282-0253-6 (T.I). ISBN: 84-282-0538-8 (O.C.)..
  4. (Gaztelaniaz) Bon,Marcel. (1988). Guia de Campo de los hongos de Europa. Ediciones Omega, S. A. Barcelona, 234 or. ISBN 84-282-0865-4..
  5. (Gaztelaniaz) Lotina, Roberto. (1985). Mil setas ibericas. Diputacion foral de vizcaya, 238 or. ISBN 84-505-1806-7..

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]