Iturissa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Iturissa (ustez, Iturri-zar euskal izenetik eratorria)[1] baskoi-erromatar hiri bat izan zen, gaur egungo Aurizberri eta Auritz herrietako (Nafarroa Garaia) lurretan zegoena, nahiz eta hori baieztatzeko datu arkeologikoak falta diren. 400 urte inguruko iraupena izan zuela uste dute arkeologoek, hau da, I. mendetik Erromatar Inperioaren gainbeheraraino. Astorgatik Bordelera zihoan erromatar galtzadaren alboan zegoen. Mende askoan lurpean ezkuturik izan eta gero, 1986-1989 bitarteko indusketa kanpainetan aurkitu zuten Iturissa, erromatar aztarnak aurkitu baitzituzten;[2] gero, 2011n eta 2012an, Aranzadi Zientzia Elkarteko arkeologoek hura herri erromatar bat zela baieztatu zuten, miliarioak eta beste hainbat arrasto aurkitu zuten inguruan, bai eta erromatar garaiaren aurretikoa izan daitekeen baskoi herri baten ustezko hondarrak ere.[1] Aranzadikoen ustez, baskoien herri hartan ostatuak egin zituzten erromatarrek, bidean atseden hartzeko. Soldaduak ere izaten ziren, eta denborarekin zabaltzen joan zen herria, hiri bihurtzeraino.[3] Adituek diotenez, baskoi soldaduak ziren, Erromaren zerbitzura zihardutenak.[4]

Euskal Herriko historiaren berri jakiteko oso aurkikuntza garrantzitsua da, herri hura baskoien lurraldearen erdialdean zegoelako. Erromatarrek hasieran aterpe-leku eta gerora hiri izan zena altxatu aurretik, baskoien bizitoki izan zen. Gainera, etorkizuneko ikerketari begira, potentzialtasun handia duela uste dute arkeologoek, aukera handia ematen baitu erromatar garaiari buruz, euskara arkaikoari eta latinari buruzko datuak lortu ahal izateko.[1]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]