Izarren hautsa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Izarren hautsa Xabier Letek idatziriko abestia da, Leteren 1976ko Kantatzera noazu diskoan argitaratua. Beste hainbat musikarik ere abestu dute, nork bere bertsioa eginda: Mikel Laboak, Ken Zazpik, Mikel Urdangarinek, eta abarrek. Doinuari dagokionez, Xabier Letek berak hasierako doinua ez beste bat ere erabili zuen urteen bueltan, Antton Valverderen laguntzaz ondutako bat, hain zuzen ere, jatorriz egindakoaz oso kontent ez egoki, nonbait.[1]

Hitzak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Xabier Letek sei estrofa idatzi zituen[2]. Oso letra sakona dauka, gizateriaren historiatik hasi eta gure bizitzaraino iristen dena. Esaldi batzuek ere, eskela eta abarretan erabili izan dira, esaterako:

« Gu sortu ginen enbor beretik sortuko dira besteak,

burruka hortan iraungo duten zuhaitz ardaska gazteak

»
Xabier Lete

Jaialdi askotan, edo motibo anitzen aldeko ekimenetan himno bezala erabili izan da[3].

Abestiaren bertsio bat:

« Izarren hautsa egun batean bilakatu zen bizigai,

hauts hartatikan uste gabean noizpait ginaden gu ernai.
Eta horrela bizitzen gera sortuz ta sortuz gure aukera,
atsedenik hartu gabe: lana eginaz goaz aurrera,
kate horretan denok batera gogorki loturik gaude.

Gizonak ba du inguru latz bat menperatzeko premia,
burruka hortan bizi da eta hori du bere egia.
Ekin ta ekin bilatzen ditu, saiatze hortan ezin gelditu,
jakintza eta argia; bide ilunak nekez aurkitu,
lege berriak noizpait erditu, hortan jokatuz bizia.

Gizonen lana jakintza dugu: ezagutuz aldatzea,
naturarekin bat izan eta harremanetan sartzea.
Eta indarrak ongi errotuz, gure sustraiak lurrari lotuz,
bertatikan irautea: ezaren gudaz baietza sortuz,
ukazioa legetzat hartuz beti aurrera joatea.

Ez dadukanak ongi ohi daki eukitzea zein den ona,
bere premiak bete nahirikan beti bizi da gizona.
Gu ere zerbait bagera eta, gauden tokitik hemendik bertan
saia gaitezen ikusten: amets eroak bazterturikan,
sasi zikinak behingoz erreta, bide on bat aukeratzen.

Gu sortu ginen enbor beretik sortuko dira besteak,
burruka hortan iraungo duten zuhaitz-ardaxka gazteak.
Beren aukeren jabe eraikiz ta erortzean berriro jaikiz
ibiltzen joanen direnak: gertakizunen indar ta argiz
gure ametsa arrazoi garbiz egiztatuko dutenak.

Eta ametsa bilakaturik egiaren antziduri,
herri zahar batek bide berritik ekingo dio urduri;
guztian lana guztien esku jasoko dute sendo ta prestu,
beren bizitzen edergai; diru zakarrak bihotzik ez du,
lotuko dute gogor ta estu, haz ez dadin gizonen gain.

»

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Xabier Letek eta Antton Valverdek Oiartzungo Madalensoro pilotalekuan egindako kontzertuan eman azalpenak.
  2. musikazblai.com: Izarren hautsaren hitzak
  3.   Aristi, Pako Izarren hautsa: Iruzkina Arteola http://ahobetekanta.arteola.com/kanta.php?id=64 .

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]