Játar
| Játar | |||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Espainiako udalerria | |||||||||||
| Administrazioa | |||||||||||
| Estatu burujabe | |||||||||||
| Autonomia | |||||||||||
| Probintzia | Granadako probintzia | ||||||||||
| Izen ofiziala | Játar | ||||||||||
| Posta kodea | 18127 | ||||||||||
| INEk ezarritako kodea | 18106 | ||||||||||
| Herriburua | Játar | ||||||||||
| Geografia | |||||||||||
| Koordenatuak | 36°56′05″N 3°54′36″W / 36.934722222222°N 3.91°W | ||||||||||
![]() | |||||||||||
| Azalera | 9,57 km² | ||||||||||
| Altitudea | 962 m | ||||||||||
| Mugakideak | Arenas del Rey eta Alhama de Granada | ||||||||||
| Demografia | |||||||||||
| Biztanleria | 631 (2025) | ||||||||||
| |||||||||||
| Dentsitatea | 66 bizt/km² | ||||||||||
| Matrikula | GR | ||||||||||
| villadejatar.es | |||||||||||
Játar Espainiako udalerria da, Granadako probintziakoa. Azken erroldaren arabera 631 biztanle zituen 9,6 km²-ko azaleran.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Udalerri mugakideak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Honako udalerri hauek ditu mugakide: Arenas del Rey eta Alhama de Granada.
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Biztanleria-piramidea 2025 Guztira: 338 gizon, 294 emakume | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Iturria: Instituto Nacional de Estadística[1] | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Jatorria
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Jaiolekuari dagokionez, 2025. urtean biztanleen % 5,4 udalerri berean jaioak ziren[2], probintziako batez bestekoaren (% 46) azpitik. Beste erkidego batzuetan jaiotakoak % 8,4 dira, eta espainiar estatutik kanpo jaiotakoak % 27,1 —probintzian % 12,3—.
Biztanleria atzerritarra
Espainiar estatutik kanpo jaiotako 171 biztanleren artean, gehienak Afrikan jaioak dira (% 46,2)[3]. Jaiotza herrialde nagusiak Maroko, Bolivia, Erresuma Batua dira.
Etxebizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 389 etxebizitza zeuden: 244 (% 62,7) nagusiak eta 145 (% 37,3) ez-nagusiak.[4] INEren estatistika esperimentalaren arabera, 2026ko maiatzean 2 etxebizitza turistiko zeuden udalerrian, guztira 12 plazarekin (6 plaza etxebizitzako).[5]
Etxebizitza multzoa
Granadako mapa
Guztira 244 etxegune zeuden, eta horietatik 85 (% 34,8) pertsona bakarrekoak ziren.[6]
Etxeguneak tamainaren arabera
Hezkuntza-maila
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, udalerrian 15 urte edo gehiagoko 547 biztanle zeuden. Lortutako ikasketa-mailarik altuenari dagokionez, goi-mailako ikasketak zituztenak % 13,5 ziren; bigarren hezkuntzako bigarren etapa (batxilergoa edo erdi-mailako lanbide-heziketa) zutenak % 13,9; bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH edo antzekoa) zutenak % 45,3; eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 27,2.[7] Goi-mailako ikasketak zituztenen proportzioa % 12,2 zen 2021ean eta % 13,5 2024an; beraz, 1,3 puntu igo zen 3 urtean. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenena, berriz, % 30,7 izatetik % 27,2 izatera pasatu zen. Sexuaren arabera, goi-mailako ikasketak zituztenak emakumeen artean % 14,6 ziren, eta gizonen artean % 12,6; 2,0 puntuko aldea, emakumeen alde. Lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak, berriz, emakumeen % 26,8 eta gizonen % 27,6 ziren.
Xeheago, goi-mailako ikasketak zituztenen % 58,1 unibertsitate-tituludunak ziren (gradua, diplomatura, lizentziatura, masterra edo doktoretza), eta % 41,9 goi-mailako lanbide-heziketakoak. Guztira, 2 pertsonak zuten doktore-titulua. Bigarren etapakoen artean, batxilergoa zutenak % 53,9 ziren, eta erdi-mailako lanbide-heziketa zutenak % 46,1. Ikasketarik gabekoak, azkenik, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 13,7 ziren.[7]
| Ikasketa-maila | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Goi-mailako ikasketak | 74 | % 13,5 | 38 | % 12,6 | 36 | % 14,6 |
| Bigarren hezkuntzako bigarren etapa | 76 | % 13,9 | 42 | % 14,0 | 34 | % 13,8 |
| Bigarren hezkuntzako lehen etapa (DBH) | 248 | % 45,3 | 138 | % 45,8 | 110 | % 44,7 |
| Lehen hezkuntza edo gutxiago | 149 | % 27,2 | 83 | % 27,6 | 66 | % 26,8 |
| Guztira | 547 | % 100,0 | 301 | % 100,0 | 246 | % 100,0 |
| Urtea | Goi-mailakoak | Batx. / erdi LH | DBH | Lehen H. edo gutx. | 15 urte edo + |
|---|---|---|---|---|---|
| 2021 | % 12,2 | % 13,3 | % 43,8 | % 30,7 | 541 |
| 2022 | % 13,8 | % 13,6 | % 45,1 | % 27,5 | 530 |
| 2023 | % 14,0 | % 14,0 | % 45,5 | % 26,6 | 523 |
| 2024 | % 13,5 | % 13,9 | % 45,3 | % 27,2 | 547 |
Ikasten ari direnak
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 10,1 ikasten ari zen (55 pertsona).[8] Ikasten ari zirenetatik, % 41,8 goi-mailako ikasketetan zebilen, % 29,1 erdi-mailako lanbide-heziketan, % 20,0 batxilergoan, % 5,5 DBHn edo antzekoetan eta % 3,6 lehen hezkuntzan edo beheragoko mailetan. Sexuaren arabera, ikasten ari ziren emakumeen % 53,6 goi-mailako ikasketetan zebilen, eta gizonen % 29,6; erdi-mailako lanbide-heziketan, aldiz, gizonen % 40,7 eta emakumeen % 17,9. Adinaren arabera, 15–19 urtekoen % 80,0 ikasten ari zen, 20–24 urtekoen % 36,2 eta 25–29 urtekoen % 14,6; 30 urtetik gorakoen artean, berriz, % 0,9 baino ez.[9] 20–24 urtekoen artean, emakumeen % 35,0 ari zen goi-mailako ikasketak egiten, eta gizonen % 11,1.
Jaiolekuaren arabera
2024an, 15 urte edo gehiagoko biztanleen % 73,3 estatuan jaio zen, eta % 26,7 atzerrian.[7] Ikasketa-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 16,4 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 15,0; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 3,4 eta % 58,6, hurrenez hurren. Estatuan jaiotako emakumeen artean, goi-mailako ikasketak zituztenak % 17,1 ziren eta lehen hezkuntza edo gutxiago zutenak % 17,1; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 6,8 eta % 57,6, hurrenez hurren.
Ikasten ari zirenei dagokienez, 2024an estatuan jaiotako 15 urte edo gehiagokoen % 12,2 ari zen ikasten, eta atzerrian jaiotakoen % 4,1.[8] Ikasten ari zirenen artean, goi-mailako ikasketetan zebiltzanak % 44,9 ziren estatuan jaiotakoetan eta % 16,7 atzerrian jaiotakoetan. Konparazio hauek ez daude adinaren arabera doituta: talde bakoitzaren adin-egiturak (gazteen proportzioak, batez ere) eragin handia du emaitzan.
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Diru-sarrerak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]2023. urtean, biztanle bakoitzeko batez besteko errenta garbia 9.580 euro-koa zen[10], eta etxegune bakoitzeko 23.890 euro-koa. Balio hori probintziako batez bestekoaren (12.709 euro) azpitik dago, eta Espainiako batez bestekoaren (15.036 euro) azpitik. Kontsumo-unitateko errentaren mediana (etxeguneen tamaina eta osaera kontuan hartzen dituen neurria) 12.950 euro zen. Errenta gordina 10.798 euro-koa izan zen pertsonako.
Diru-sarreren iturri nagusia soldata da, guztizkoaren % 48,9[11]. Gainerako iturriak: pentsioak (% 24,2), beste diru-sarrerak (% 13,3), langabezia-prestazioak (% 6,2), beste prestazioak (% 7,4).
Desberdintasuna
Errentaren banaketaren desberdintasuna neurtzeko Gini indizea erabiltzen da[12][oh 1]. Udalerrian indizea 26,3 da, probintziakoaren (32,3;
Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (32,1) azpitik. P80/P20 zatidurak, hau da errenta-banaketaren 80. eta 20. pertzentilen arteko zatidura, 2,2 da, probintziakoaren (2,7;
Granadako mapa) azpitik eta Espainiakoaren (2,8) azpitik.
Jarduera ekonomikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]INEren 2024ko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsuaren arabera, Játar udalerrian biztanleria aktiboa (okupatuak eta langabeak) 259 pertsona ziren, hau da, 16 urte edo gehiagoko biztanleriaren % 48,0; gainerako % 52,0 inaktibo zeuden (beste inaktiboak % 47,3, erretiratuak % 39,5 eta ikasleak % 13,2).[13] Aktiboen artean, langabezia-tasa % 16,6 zen. Sexuaren arabera, gizonezkoen jarduera-tasa % 53,0 zen eta emakumezkoena % 41,7; langabezia-tasa, aldiz, % 10,8 eta % 25,7 zen, hurrenez hurren.[13]
Okupatuen kopurua 227 zen 2023ean, 2021eko 238etik behera.[14] Emakumeek okupatuen % 34,8 osatzen dute, eta gizonek % 65,2.
| Egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Okupatuak | 216 | % 40,0 | 141 | % 47,3 | 75 | % 31,0 |
| Langabeak | 43 | % 8,0 | 17 | % 5,7 | 26 | % 10,7 |
| Inaktiboak | 281 | % 52,0 | 140 | % 47,0 | 141 | % 58,3 |
| Guztira | 540 | % 100,0 | 298 | % 100,0 | 242 | % 100,0 |
Jarduera-sektoreak
Jarduera-sektoreei dagokienez, okupatuak honela banatzen dira: nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza (% 48,0), zerbitzuak (% 39,6), eraikuntza (% 8,8) eta industria (% 3,5).[14] Xeheago, jarduera-adarrik handiena nekazaritza, abeltzaintza eta arrantza da (% 48,0), ondoren eraikuntza (% 8,8) eta merkataritza (% 8,8) datoz.
Okupazioa eta lan-egoera
Okupazio-mailari dagokionez, langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak dira talderik ugariena, okupatuen % 51,5; ondoren, oinarrizko okupazioak daude (% 32,2), eta zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak % 12,8.[15] Bi sexuetan langile kualifikatuak dira nagusi (gizonen % 49,3 eta emakumeen % 55,7).
| Okupazioa | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuzendariak eta goi eta erdi mailako teknikariak | 29 | % 12,8 | 18 | % 12,2 | 11 | % 13,9 |
| Langile kualifikatuak eta maila baxuko ofizialak | 117 | % 51,5 | 73 | % 49,3 | 44 | % 55,7 |
| Oinarrizko okupazioak | 73 | % 32,2 | 53 | % 35,8 | 20 | % 25,3 |
| Ez dago jasota | 8 | % 3,5 | 4 | % 2,7 | 4 | % 5,1 |
| Guztira | 227 | % 100,0 | 148 | % 100,0 | 79 | % 100,0 |
Okupatuen % 69,6 besteren konturako langileak dira, eta % 30,4 norberaren konturakoak.[16]
| Lan-egoera | Guztira | % | Gizonak | % | Emakumeak | % |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Norberaren kontura | 69 | % 30,4 | 43 | % 29,1 | 26 | % 32,9 |
| Besteren kontura | 158 | % 69,6 | 105 | % 70,9 | 53 | % 67,1 |
| Guztira | 227 | % 100,0 | 148 | % 100,0 | 79 | % 100,0 |
Jaiolekuaren arabera
Jarduera
16 urte edo gehiagokoen % 76,3 estatuan jaio zen, eta % 23,7 atzerrian.[13] Jarduera-egoerak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 49,3 okupatuak dira, % 26,5 erretiratuak, % 10,2 bestelako inaktiboak, % 7,4 ikasleak eta % 6,5 langabeak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 54,5 okupatuak dira, % 36,4 bestelako inaktiboak, % 5,2 erretiratuak eta % 3,9 ikasleak. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 33,9 okupatuak dira, % 25,0 erretiratuak, % 25,0 bestelako inaktiboak, % 8,9 langabeak eta % 7,2 ikasleak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 47,8 bestelako inaktiboak dira, % 39,1 okupatuak, % 6,5 erretiratuak eta % 6,5 langabeak.
Okupazioa
Okupatuen % 73,6 estatuan jaio zen, eta % 26,4 atzerrian.[15] Okupazio-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera. Estatuan jaiotako gizonen artean, % 59,4 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 20,8 oinarrizko okupazioetakoak eta % 17,0 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 73,8 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 23,8 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 65,6 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial dira, % 16,4 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari eta % 11,5 oinarrizko okupazioetakoak; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 72,2 oinarrizko okupazioetakoak dira, % 22,2 langile kualifikatu edo maila baxuko ofizial eta % 5,6 zuzendari edo goi eta erdi mailako teknikari.
Jarduera-sektoreak
Jarduera-egiturak alde nabarmenak ditu jatorriaren arabera.[17] Estatuan jaiotako gizonen artean, % 44,3 nekazaritzan ari dira, % 36,8 zerbitzuetan, % 13,2 eraikuntzan eta % 5,7 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 88,1 nekazaritzan ari dira, % 9,5 eraikuntzan eta % 2,4 zerbitzuetan. Emakumeen kasuan, estatuan jaiotakoen artean % 73,8 zerbitzuetan ari dira, % 19,7 nekazaritzan, % 3,3 eraikuntzan eta % 3,3 industrian; atzerrian jaiotakoen artean, berriz, % 72,2 nekazaritzan ari dira, % 27,8 zerbitzuetan.
Lehen sektorea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Nekazaritza
2020ko Nekazaritza Erroldaren arabera, udalerrian 40 nekazaritza-ustiategi zeuden, eta guztira 126 hektarea nekazaritzako azalera erabilgarri (NAE) lantzen zuten[18][oh 2]. Udalerriaren azalera 9,6 km² denez, NAE lurraldearen % 13,2 da[19]. Lur-erabileraren arabera, NAEren % 78,7 arbolak (99,1 ha, 34 ustiategitan), % 12,7 larre iraunkorrak (16 ha, 8 ustiategitan), % 6,3 lur goldagarria (7,9 ha, 13 ustiategitan), % 2,2 berotegiak edo babes garai irisgarriak (2,8 ha, 4 ustiategitan) eta % 0,1 norberaren kontsumorako baratzeak (0,15 ha, 6 ustiategitan)[oh 3].
Ibilgailu-parkea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Trafikoko Zuzendaritza Nagusiaren (DGT) 2025eko datuen arabera, udalerrian 97 gidari zeuden erroldatuta: 63 gizon (% 64,9) eta 34 emakume (% 35,1)[20]. Biztanleen % 15,3 gidatzeko gai zen.
Ibilgailu-parkea 314 ibilgailuk osatzen zuten: 195 turismo, 41 furgoneta, 33 kamioi, 30 motozikleta eta 10 ziklomotor[20]. Motorizazio-tasa 1.000 biztanleko 309 turismokoa zen, probintziako batez bestekoaren (536) azpitik.
Turismoen batez besteko adina 14,3 urtekoa zen; turismoen % 8,2k 4 urte baino gutxiago zituen, eta % 16,9k 25 urte baino gehiago[20]. Erregaiari dagokionez, ibilgailuen % 67 diesel zen eta % 31,4 gasolinazko; 3 ibilgailu elektrifikatu zeuden (% 1; probintzian % 0,7). Ingurumen-bereizgarriari dagokionez, ibilgailuen % 3,5k zuen 0 edo ECO etiketa, eta % 45,2k ez zuen etiketarik[oh 4].
Oharrak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ 0 balioak berdintasun osoa adierazten du eta 100 balioak desberdintasun handiena; zenbat eta baxuagoa, orduan eta banaketa berdinagoa.
- ↑ INEk ustiategi baten lur guztiak ustiategia kokatuta dagoen udalerriari egozten dizkio, nahiz eta lur horietako batzuk beste udalerri batzuetan egon. Horregatik, udalerri batzuetan NAE udalerriaren azalera baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ Ustiategi batek lur-erabilera bat baino gehiago izan ditzake; horregatik, erabilera bakoitzeko ustiategi-kopuruen batura ustiategi guztien kopurua baino handiagoa izan daiteke.
- ↑ DGTren ingurumen-etiketak ibilgailuen isurien araberakoak dira: 0 (elektrikoak eta autonomia handiko entxufagarriak), ECO (hibridoak eta gasezkoak), C (Euro 4tik aurrerako gasolina-ibilgailuak eta Euro 6ko dieselak), B (Euro 3ko gasolina-ibilgailuak eta Euro 4-5eko dieselak); zaharrenek ez dute etiketarik.
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Gaztelaniaz) «Población por sexo, edad (grupos quinquenales) y nacionalidad (española/extranjera)(68535)» INE (kontsulta data: 2026-07-31).
- ↑ INE, «Población por relación entre lugar de nacimiento y de residencia» (Padroia), Jatorria Granada.tab.
- ↑ INE, «Población por país de nacimiento» (Padroia), Jaioterria Granada.tab.
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitzak udalerrika eta motaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxebizitza turistikoak, plazak eta plazak etxebizitza turistiko bakoitzeko. Udalerriak» Etxebizitza turistikoen kopuruaren neurketa (estatistika esperimentala) (Espainiako Estatistika Institutua).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Etxeguneak udalerrika eta tamainaren arabera» 2021eko Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (Espainiako Estatistika Institutua).
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Población de 15 y más años por sexo, edad (grupos quinquenales) y nivel de estudios en curso (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Indicadores de renta media y mediana» (ADRH), ADRH errenta Granada.tab.
- ↑ INE, «Distribución por fuente de ingresos» (ADRH), ADRH fuente Granada.tab.
- ↑ INE, «Índice de Gini y distribución de la renta P80/P20» (ADRH), ADRH gini erreferentziak.tab.
- 1 2 3 (Gaztelaniaz) «Población de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y relación con la actividad (agrupado) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y actividad económica (1 letra) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- 1 2 (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y ocupación (agregada) (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo y situación profesional (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ (Gaztelaniaz) «Ocupados de 16 y más años por sexo, lugar de nacimiento (España/extranjero) y rama de actividad (Municipios de 500 habitantes o más)» Biztanleria eta Etxebizitza Zentsua (INE).
- ↑ INE, «Explotaciones por tipo de cultivo», Nekazaritza Errolda 2020. Datuak: INE nekazaritza-azalera Granada.tab (Wikimedia Commons).
- ↑ Udalerriaren azalera: Wikidata, Q5957289.
- 1 2 3 DGT, «Datos municipales general» (2025). Datuak: DGT ibilgailuak Granada.tab (Wikimedia Commons).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- (Gaztelaniaz) Játarko Udala
| Artikulu hau Espainiako geografiari buruzko zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz. |

