J-Pop

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu

J-pop (ジェイポップ jeipoppu?) Japoniako Pop musika berezia da. Japoniarren musika tradizionalean oinarritzen bada ere 60. eta 70. hamarkadetako pop eta rock musikak eragindako musika estiloa da, batez ere The Beatles-en eragina nabari da.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1920-1960: Ryūkōka[aldatu | aldatu iturburu kodea]

20. hamarkadan Ryūkōka musikak arrakasta handia izan zuen Japonian. Jazz eta Blues estiloetan fijatu eta bibolina, armonika eta gitarra barneratu zituen musika tradizionalean. Ichiro Fujiyama izan zen estilo honetako abeslari famatuena.

Bigarren Mundu Gerraren ondoren Japonia okupatu zuten soldadu estatubatuarrek musika estilo berriak ekarri zituzten, hala nola Boogie-woogiea, Manboa eta Countrya.

1960: Musika modernoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Amerikar baseetan jotzen zuten talde japoniarrek arrakasta handia izan zuten gizartean eta 1956tik aurrera Kosaka Kazuya and the Wagon Masters taldeak rock and rolla popularizatu zuen. Aldi berean yakuzak ere kontzertuen industria berenganatu eta talde profesionalak sortarazi zituen. 1958ko Nichigeki hiriko mendebaldeko ihauterietan 45.000 pertsona bildu ziren Kyū Sakamotoren rockabilly kontzertua ikustera eta honek eman zion hasiera japoniar pop musika modernoari.

1966an The Beatles taldeak Nippon Budokan aretoan jo zuen. Arrakasta itzela izan zen baina gobernuak antidisturbioak bidali zituen eta zaleek delinkuentziarako joera zutela argudiatuz. Hala ere The Batlesek musika taldean inspiraturiko talde japoniar ugari sortu zen hurrengo urteetan. Hasiera batean ingelesez kantatzen zuten baina Happy End taldeak erakutsi zuen japoniarrez ere egin zitekeela rocka.

1970: New Music[aldatu | aldatu iturburu kodea]

70. hamarkadaren hasieran folk musika (フォーク fōku) sartu zen, gitarra bat baino behar ez zuen musika, eta New Music (ニューミュージック nyū myūjikku) estiloa eratu zen.

Honetaz gain Japonieraz abesturiko rock elektronikoa ere nabarmendu zen. Oso garrantzitsua izan zen Isao Tomitaren Electric Samurai: Switched on Rock (1972) diska, sintetizadoreak sartzen zituena. Beste diska batzuek ere arrakasta handia izan zuten, hala nola Inoue Yousui-ren Ice World (1973), Osamu Kitajima-ren Benzaiten (1974) edo Eikichi Yazawa-ren Jikan yo Tomare (1978) singlea.

1978an sortu zen Yellow Magic Orchestra (YMO). Haruomi Hosono, Yukihiro Takahashi eta Ryuichi Sakamotok osatu zuten taldea eta electropop edo synthpop estiloa garatu zuten. Candies taldeak ere arrakasta handia izan zuen.

1980: City Pop[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hamarkadaren hasieran City Pop (シティーポップ Shitī Poppu) estiloa garatu zen, batez ere Tokio hiriburuaren inguruan. Diskorik salduena Akira Terao-ren Reflections (1981) izan zen, 1'65 milioi diska ingururekin. Tatsuro Yamashita eta Mariya Takeuchi-ren Christmat Eve (1983) abestia ere oso arrakastatsua izan zen.

Rock-ari dagokionez Southern All Stars, RC Succession, Anzen Chitai, The Checkers, The Alfee eta The Blue Hearts taldeak nagusitu ziren eta 1988tik aurrera Princess Princess taldeak arrakasta itzela izan zuen. Hamarkadaren bukaeran "Visual Kei" mudimendua azladu zen, mutilak makillatuta azaltzen ziren, orrazkera arraroekin eta janzkera androginoarekin. Honen adierazle garbiak izan ziren X Japan eta Buck-Tick taldeak.

1990: Merkatuaren zabalkundea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1990 eta 1993 artean Being agentziako musika taldeak nabarmendu ziren, hala nola, B'z, Tube, B.B.Queens, T-Bolan, Zard, Wands, Maki Ohguro, Deen, eta Field of View. Hainbat taldek saldu zituzten bi milioi diskatik gora eta gaur egun B'z inoizko artista salduena da oraindik.

1994an Tetsuya Komuro ekoizleak dance eta techno ekintzak bultzatu zituen "Komuro family" (小室ファミリー Komuro Famirī) izenaz ezagutu zirenak. Namie Amuro, Hitomi, Globe, Tomomi Kahala eta Ami Suzuki ziren estilo honen ordezkariak. Namie Amurok berak 2'29 milioi kopia saldu zituen eta Komuro familiak guztira 170 milioi diska. Hamarkadaren bukaeran errekorrak aisa gainditu ziren, Glay taldeak 4'87 milioi kopia saldu zituen eta B'z-k 5'12 milioi kopia. Hikaru Utada-ren First Love diska da historiako salduena, 7'65 milioi diskarekin.

Kontzertuak ere masiboak izaten hasi ziren. 1999ko uztailean Glay bakarlariak 200.000 ikusleren aurrean jo zuen. X Japan taldea 1997an banatu eta 1998an Hide gitarjolearen hiletan 50.000 zale izan ziren.

2000: Dibertsifikazioa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Avex diskaetxea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ayumi Hamasaki izan zen diskaetxeko izarra. Sari ugari jaso zituen, milioika diska saldu zituen eta J-Poparen garapenean eragin handia izan zuen.

Chaku-uta[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Telefono mugikorretako musika adierazten du Chaku-uta (着うた) izenak. Hikaru Utadaren "Flavor of Life" (2007), Thelma Aoyamaren "Soba ni Iru ne" (2008) eta Greeeen-en "Kiseki" (2008) izan ziren salduenak.

Hip-hop eta pop hiritarra[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hainbat talde hiritar azaldu ziren, Chemistry, Rip Slyme, Orange Range, Ken Hirai, Halcali eta Exile besteak beste.

Johnny & Associates[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Mutilen taldetan espezializaturiko ekoizlea da. J.Storm izeneko disketxea atera zuten eta SMAP izan zen talde izarra. Beste batzuk ere sustatu zituen disketxeak; Tackey & Tsubasa, NEWS, Kanjani Eight, KAT-TUN, eta Hey! Say! JUMP.

Cover eta pop klasikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ohikoak bihurtu ziren abesti famatuen Cover bertsioak ere. Ulfuls taldeak 1963ko "Ashita Ga Arusa" abestiaren coverra oso arrakastatsua izan zen. Do not stand at my grave and weep (1985) poemaren bertio ugari ere egin ziren, tartean Masafumi Akikawa tenoreak eta musika klasikoko siglea izan arren zerrendetako lehen postura iritsi zen. Hideaki Tokunaga ere cover egile famatua bihurtu zen.

Neo-folka eta Neo Shibuya-kei[aldatu | aldatu iturburu kodea]

19, Yuzu eta Kobukuro bikoteek folk musika egiten zuten japonieraz eta arrakasta handia izan zuten.

Neo Shibuya-kei izenarekin ezagutu zen musika elektronikoaren itzulera. Capsule izan zen talde ezagunenetako bat.

2010: Idolo taldeak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Azken urteetan nesken taldeak agertu dira "Idol sengoku jidai" (アイドル戦国時代, idoloen borroka garaia) estiloan. Talderik ezagunenak AKB48, Arashi, Kanjani Eight, Morning Musume eta Momoiro Clover Z dira.

Iruditegia[aldatu | aldatu iturburu kodea]