James Larkin

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
James Larkin
Larkin-1919 (cropped).jpg
Deputy to the Dáil Itzuli

1943-07-01 - 1944-05-10
Barrutia: Dublin North–East Itzuli
Hautaketa: 1943 Irish general election Itzuli
Deputy to the Dáil Itzuli

ekaina 1937 - ekaina 1938
Deputy to the Dáil Itzuli

iraila 1927 - iraila 1927
Bizitza
Jaiotza Liverpool1876ko urtarrilaren  21a
Herrialdea  Irlandako Errepublika
 Britainia Handia eta Irlandako Erresuma Batua
Irlandako Estatu Askea
Heriotza Dublin1947ko urtarrilaren  30a (71 urte)
Hobiratze lekua Glasnevin hilerria
Familia
Seme-alabak
Jarduerak
Jarduerak politikaria, sindikalista eta zamaketaria
Sinesmenak eta ideologia
Alderdi politikoa Independent Labour Party Itzuli
Socialist Party of America Itzuli
Irish Worker League Itzuli
Alderdi Laborista
James Larkin sindikalariaren estatua Dublingo O'Connell Street kalean.

James Big Jim Larkin, irlanderaz Séamas Ó Lorcáin (1876ko urtarrilaren 21a, Liverpool - 1947ko urtarrilaren 30a, Dublin) irlandar sindikalista eta sozialista bat izan zen.

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nahiz eta Ingalaterrako Liverpool hirian jaioa izan, gurasoak jatorriz Armagh konderrikoak zituen. Gerora, familia osoa Irlandako Down konderriko Burren udalerrira aldatu zen, etxalde txiki batera. Txiro eta estuasun ekonomiko larrien erdian hazi zen. Haurra zelarik, heziketa oinarri-oinarrizkoa jaso eta berahala hasi zen lanean lanbide ugaritan. Azkenik, sozialismoaren pentsamoldeak erakarri zuen.

1905. urterako buruzagi sindikalista zen. 1907an Belfast hirira joan eta han Irish Transport and General Workers' Union ("Irlandar Garraiolari eta Langileen Sindikatua") sindikatu boteretsuaren, Irlandako Alderdi Laboristaren eta Workers' Union of Ireland ("Irlandako Langileen Batasuna") sindikatuaren sorreran parte hartu zuen.

Dena den, Larkini ospea batez ere 1913ko Dublingo greba erraldoian eduki zuen paper garrantzitsuagatik datorkio, greba hura dublindarren oroimen kolektiboan aski nabarmendua gelditu baita, bertan jazo ziren kale istiluengatik. Oraindik, gaur egun ere, Dublingo historiaren pasarte garrantsitsuenetako bat bezala oroitua da. Gertakari hartan jaso zuen Big Jim ("Jim Handi") ezizena.

1913-1924 bitartean Ameriketako Estatu Batuetan egon zen. Han Estatu Batuetako Alderdi Sozialistako kide egin eta nazioarteko mugimendu sindikalistan burubelarri sartu zen. Sobiet Batasunarekiko atxikimendua agertu eta Ameriketako Estatu Batuetako Gobernuak anarkista kriminal bat izatea leporatuta, Sing Sing espetxean 5 eta 10 urte bitarteko zigorra ezarri zioten. 1923an barkamena eman, kaleratu eta atzerriratzea behartu zuten.

Irlandara itzultzean, komunismoaren aldeko ekintzaile bilakatu eta diru-biltze kanpainetan jardun zuen, Anglo-Irlandar Itunaren aurka 1922ko Irlandako Gerra Zibilean borrokatu zuten IRAko ekintzaile espetxeratuak askatzearen alde.

Dáil Éireannean (legebiltzarrean) biltzarkidea ere izan zen, Irlandako Alderdi Laboristaren izenean.

Gaur egun, haren estatua bat dago O'Connell Streeten, beste irlandar ospetsuen estatuekin batera.

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: James Larkin Aldatu lotura Wikidatan