Jane Addams

Wikipedia, Entziklopedia askea
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Jane Addams
Jane Addams profile.jpg
Bizitza
Jaiotza Cedarville1860ko irailaren 6a
Herrialdea  Ameriketako Estatu Batuak
Heriotza Chicago eta Hull House1935eko maiatzaren 21a (74 urte)
Heriotza modua  Minbizia
Familia
Aita John H. Addams
Hezkuntza
Heziketa Rockford College
Hizkuntzak ingelesa
Jarduerak
Jarduerak kazetaria, filosofoa, idazlea, soziologoa, gizarte-langilea, feminista, autobiografialaria, social reformerra, gizarte-kritikaria eta sufragista
Jasotako sariak
Nominazioak
Kidetza Daughters of the American Revolution
Alpha Kappa Alpha
Women's International League for Peace and Freedom
Phi Beta Kappa Society
IMDb nm0011629
Jane Addams signature.svg

Jane Addams (Cedarville, Illinois, 1860ko irailaren 6a - Chicago, 1935eko maiatzaren 21a) Estatu Batuetako gizarte erreformatzailea, soziologoa, filosofoa eta idazlea izan zen.

Gizarte laguntza publikoaren sortzailea izan zen Estatu Batuetan. 1889an, "Hull House" izeneko gizarte ekintzarako zentro bat sortu zuen Chicagon Europako etorkinentzat. 1923an munduari bira eman zion hitzaldiak emanez. Era berean, emakumeentzako botoa aldarrikatzen duen mugimenduan inplikatu zen.

Bakearen Nobel Saria lortu zuen 1931ean, Nicholas Butler-ekin batera, hezkuntzan, osasun prebentzioan, eta emakumeen lan baldintzen eta hezkuntzaren hobekuntzaren alde egindako lanagatik.

Bakea eta askatasunaren aldeko nazioarteko emakumeen ligako (BANEL-WILFP)lehendakaria izan zen 1915 eta 1935 bitarte. Errekontziliazioaren aldeko Nazioarteko Mugimenduko atal amerikarreko lehendakari ere izan zen.

Familia eta bizitza pribatua[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Jane Addamsen gurasoak John Huy Adams (1822-1881), errota baten jabea eta Illinoisko senadore errepublikarra 16 urteetan zehar eta Sarah Weber (1817-1867) izan ziren. Lau ahizpa eta hiru anai izan zituen:

  • Mary Catherine Addams (1845-1894).
  • Georgiana Addams (1849-1894).
  • Martha Adams (1852-1918).
  • John Weber Addams (1852-1918).
  • Sarah Alice Addams (1853-1915).
  • Horace Addams (1855-1855).
  • George Weber Addams (1857-1859).

1864an, bere aita berriro ezkondu zen Anna Hostetter Haldeman alargunarekin (1828-1919). Bi ume izan zituzten, Henry Winfield Haldeman (1848-1905) eta George Bowman Haldeman (1861-1909).

Eskolaren ondoren, Janek Smith Collegen ikasi anhi zuen, baina bere aitak ez zion utzi, urrunegi zegoelako. Azkenean Rockfor Female Seminaryra joan zen, Rockford, Illinoisen. Hango ikasketak burutu ostean, medikuntza ikasten hasi zen, baina utzi beharra izan zuen bere bizkarreko arazoak zirela eta. Honen ondorioz, depresioa eta neurastemia diagnostikatu zioten.

1882an bere anaiordeak ebakuntza egin zion bizkarreko arazoak konpontzeko.

1890ean Mary Rozet Smith ezagutu zuen eta erlazio erromantiko bat hasi zuten, hau 1933an hil zen arte.

1889an Hull House-ren sortzailea izan zen, Estatu Batuetako inmigranteentzako lehen harrera etxea izan zena.

1935eko maiatzaren 21ean hil zen minbiziaren ondorioz.

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Democracy and social ethics, New York: Macmillan, 1902.
  • Children in American street trades, New York: National Child Labor Committee, 1905.
  • New ideals of peace, Chautauqua, N.Y.: Chautauqua Press, 1907.
  • The spirit of youth and city streets, 1909
  • The Wage-earning Woman and the State, Boston: Boston Equal Suffrage Association for Good Government, 1910.
  • Twenty years at Hull-House 1910.
  • Symposium: child labor on the stage, New York: National Child Labor Committee, ?1911.
  • The Long road of woman's memory. New York: Macmillan Co., 1916.
  • Peace and bread in time of war. New York: Macmillan, 1922.