Jane Frances Kuka
| Jane Frances Kuka | |||||
|---|---|---|---|---|---|
1996 - 2001
1988 - | |||||
| Bizitza | |||||
| Jaiotza | Kapchorwa (en)  , 1952 | ||||
| Herrialdea |  Uganda | ||||
| Heriotza | 2025eko irailaren 22a (72/73 urte) | ||||
| Hezkuntza | |||||
| Hizkuntzak | ingelesa | ||||
| Jarduerak | |||||
| Jarduerak | funtzionarioa eta aktibista | ||||
| Jasotako sariak | ikusi
| ||||
Jane Frances Kuka (jaiotzez Yasiwa; Sipi, Kapchorwa, 1952 edo 1953 – 2025eko irailaren 22a) ugandar irakaslea, emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako aktibista eta politikaria izan zen. Genero eta Garapenerako ministroa izan zen 1996tik 1998ra, Ugandako parlamentuko kidea 1996tik 2001era, Hondamendietarako Prestaketarako ministroa 1999an, eta Kapchorwa barrutiko komisario egoiliarra 2007az geroztik.
Bizitza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Miriam Chelangaten alaba, Jane Frances Yasiwa Sipin (Kapchorwa) jaio zen 1950eko hamarkadan. Gamutui lehen hezkuntzako eskolan ikasi zuen, eta 1966an Mbaleko Nyondo irakasleen eskolan matrikulatu zen. 1969an irakasle titulua lortu zuen. Ggaba irakasleen eskolan jarraitu zituen ikasketak eta hirugarren mailako irakasle bihurtu zen.[1]
1969an Gamutui lehen hezkuntzako eskolan musika irakasten hasi zen. 1988an, Kapchorwako irakasleen eskolako zuzendari izendatu zuten.[1]
1989ko hauteskundeetan eta 1994ko Konstituzio Asanbladako hauteskundeetan Parlamenturako hautagaitza aurkeztu zen, baina ez zuen arrakastarik lortu. Geroago, emakumeentzako kuotaren bitartez parlamentuko kide hautatu zuten eta Kapchorwa ordezkatu zuen Ugandako seigarren parlamentuan.[2] Parlamentuko kide izateaz gain, Genero eta Komunitate Garapenerako Estatu ministroa izan zen 1996tik 1998ra.[3] 1999an, Hondamendietarako Prestaketa eta Errefuxiatuen Estatu ministro izendatu zuten.[4][1]
2007an, Kapchorwa barrutiko komisario egoiliar izendatu zuten eta 2014an kargu berean jaraitu zuen.[5][1]
1988an Kapchorwa Irakasleen Eskolako zuzendari izanik, lintxamendutik bizirik atera zen, Kapchorwa barrutiko kontseiluak emakumeen genitalen mutilazioa derrigorrezkoa egin zuen ebazpenaren aurka agertu baitzen.[1][6][7][8] «Emakumeen genitalen mutilazioaren aurkako borrokaren heroina» ezizena eman zioten, eta gaiari buruz nazioarteko hainbat plataformatan hitz egin zuen.[9]
1972an, Steven Kukarekin ezkondu zen.[1] Gaixotasun labur baten ondoren hil zen 2025eko irailaren 22an, 72 urte zituela.[10]
Sariak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ a b c d e f (Ingelesez) «Kuka survived female circumcision and dedicates her life to protecting all Sabiny women» Monitor 2013-07-26 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Kitunzi, Yahudu. «Former minister Kuka is dead» Daily Monitor 2025-09-23 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Businge, Betty. «Uganda: Kuka Advises Women On Polls» AllAfrica 1998-03-07 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Otim, Ochan. «(Ugnet) Uganda Women in Leadership» The Mail Archive 2006-03-10 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) «RDCs Reshuffled» 93.3 KFM 2014-02-06 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Ssekandi, James. «Politicians urged on FGM» The Observer – Uganda 2015-09-23 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Makuma, Rukia. «Soon you may go to prison for modifying women’s body parts» The Independent Uganda 2009-11-18 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Kibet, Daniel. «Beatrice Chelangat Determined to Stamp Out FGM» KIDA POST 2020-12-19 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ a b (Ingelesez) «Frances Kuka wins Lifetime Achiever at Tumaini awards» New Vision 2013-06-17 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) Ahabwe, Ronald. «Former Minister Jane Frances Kuka Passes On» The Capital Times 2025-09-23 (kontsulta data: 2025-10-25).
- ↑ (Ingelesez) «President Kagame and Nguema receive prestigious awards» The State House of Uganda 2012-01-26 (kontsulta data: 2025-10-25).
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q111418134