Jean-François Champollion

Jean-François Champollion
	; Irudi gehiago
Bizitza
Jaiotza	Figeac, 1790eko abenduaren 23a
Herrialdea	Frantzia
Heriotza	Paris, 1832ko martxoaren 4a (41 urte)
Hobiratze lekua	Père Lachaise hilerria; Grave of Champollion (en)
Heriotza modua	berezko heriotza: bihotz-biriketako geldialdia; istripu zerebrobaskularra
Familia
Aita	Jacques Champollion
Ezkontidea(k)	Rosine Blanc (en) (1818 -
Seme-alabak	ikusi Zoraide Eulalie Champollion;
Haurrideak	ikusi Jacques-Joseph Champollion; Thérèse Champollion (en) ; Marie Champollion (en) ;
Hezkuntza
Heziketa	Lycée Stendhal ; (1804ko martxoa - 1807ko abuztua) ; Institut national des langues et civilisations orientales ; (1808 - 1810) ; Collège de France ; (1808 - 1810)
Tesi zuzendaria	Antoine Isaac Silvestre de Sacy
Hizkuntzak	frantsesa
Irakaslea(k)	Raphaël de Monachis
Ikaslea(k)	ikusi Francesco Salvolini (en) ; Karl Richard Lepsius;
Jarduerak
Jarduerak	egiptologoa, hizkuntzalaria, filosofoa, epigrafista, katedraduna, autorea, entomologoa, unibertsitateko irakaslea, orientalista eta itzultzailea
Enplegatzailea(k)	Université de Grenoble (1810 - 1815); Louvre museoko Egiptoko Zaharkinen Saila (1826 - 1832); Collège de France (1831 - 1832)
Lan nabarmenak	ikusi Précis du système hiéroglyphique des anciens Égyptiens (en) ; Bulletin des sciences historiques, antiquités, philologie;
Jasotako sariak	ikusi Ohorezko Legioko zalduna (1825) ; Order of Saint Joseph ;
Kidetza	Société Asiatique; Académie des Inscriptions et Belles-Lettres; Alemaniar Arkeologia Institutua; Arteen eta Zientzien Herbehereetako Errege Akademia; Zientzien Errusiar Akademia; Royal Swedish Academy of Letters, History and Antiquities (en) ; Accademia delle Scienze di Torino; Académie delphinale (en) ; Accademia delle Arti del Disegno (en) ; Göttingengo Zientzien Akademia

Jean-François Champollion edo Champollion gaztea (1790eko abenduaren 23a - 1832ko martxoaren 4a) egiptologo frantziarra izan zen. Hieroglifoak nola deszifratu aurkitu zuen Rosetta harria erabilita eta horregatik egiptologiaren aitatzat hartzen da.

Bizitza

Hieroglifikoez kezkatuta, ekialdeko hizkuntzak ikasi zituen, koptoa bereziki, eta hizkuntza hau egiptoarren hizkuntzaren ondorengoa zela egiaztatu zuen. Filah hirian aurkitu zuen obelisko bateko testuari esker, zehaztu ahal izan zuen ikur hieratiko, hieroglifiko eta demotikoen arteko lotura eta, ondoren, Rosetta harriko testua interpretatu zuen. 1822. urtean ikerketa haietako emaitzak argitaratu zituen Lettre à M. Dacier relative à l´alphabet des hiéroglyphes phonétiques gutunaren bidez. 1824an Traité sur l´écriture démotique eta Précis du système hiéroglyphique liburu ospetsua idatzi zituen. 1826. urtean Louvre museoko sail egiptoarreko zuzendari izendatu zuten eta 1831n Frantziako Eskolako egiptologia irakasle. Bere Monuments de l´Egypte et de la Nubie (1835), Grammaire égyptienne (1835-1841, amaitu gabea) eta Dictionnaire égyptien (1841-1843, amaitu gabea) liburuak argitaratu ziren hil ondoren.

Erreferentziak

Artikulu honen edukiaren zati bat Lur hiztegi entziklopedikotik edo Lur entziklopedia tematikotik txertatu zen 2011/12/27 egunean. Egile-eskubideen jabeak, Eusko Jaurlaritzak, hiztegi horiek CC-BY 3.0 lizentziarekin argitaratu ditu, Open Data Euskadi webgunean.

Kanpo loturak

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jean-François Champollion

Artikulu hau Frantziako biografia baten zirriborroa da. Wikipedia lagun dezakezu edukia osatuz.

Datuak: Q260
Multimedia: Jean-François Champollion / Q260