Jefrosinia Zenkova

Jefrosinia Zenkova
Bizitza
Jaiotza	Šumilinski rajon, 1923ko abenduaren 22a
Herrialdea	Sobietar Errepublika Sozialisten Batasuna
Heriotza	Vitsebsk, 1984ko apirilaren 19a (60 urte)
Hobiratze lekua	Mazurinskiya mohilki (en)
Jarduerak
Jarduerak	partisanoa
Jasotako sariak	ikusi Medal "For the Victory over Germany in the Great Patriotic War 1941–1945" ; Leninen Ordena (1958) ; Izar Gorriaren Ordena (1944) ; Sobietar Batasuneko Heroia (1958) ; Order of the Patriotic War, 1st class ; Honorary citizen of Vitebsk (1976) ; Jubilee Medal "Twenty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945" ; Jubilee Medal "Thirty Years of Victory in the Great Patriotic War 1941–1945" ;
Zerbitzu militarra
Parte hartutako gatazkak	Ekialdeko Frontea Bigarren Mundu Gerran
Ideologia eta sinesmenak
Alderdi politikoa	Sobietar Batasuneko Alderdi Komunista

Jefrosinia Savelievna Zenkova (errusieraz: Ефросинья Савельевна Зенькова; 1923ko abenduaren 22a - 1984ko apirilaren 19a), Komsomoleko erresistentzia klandestinoko erakundeko idazkaria izan zen Bigarren Mundu Gerran "Mendekatzaile Gazteak" ezizenez ezaguna. Gerraren ondoren, Sobietar Batasuneko Heroi izendatu zuten 1958ko uztailaren 1ean, Sobietar Batasuneko Sobiet Gorenaren dekretuz.^[1]

Bizitza

Haurtzaroa eta gaztaroa

Jefrosinia Zenkova 1923ko abenduaren 22an jaio zen Ushaly lnekazari herri txikian, Bielorrusiako RSSko Vitebskeko gobernazioan (gero Bielorrusiako Vitebskeko oblastean), bielorrusiar nekazari familia batean. Bigarren hezkuntza amaitu ondoren, lanbide-heziketa eskola batera joan zen, Vitebskeko arropa-fabrika batean jostun gisa lan egin aurretik. Geroago bertako Arropa Eskola Teknikoan ikasten hasi zen, baina eskolako eraikina Alemaniako Luftwaffe-k bonbardatu zuen ikasleen ebaluazioen egunean.^[2]

Bigarren Mundu Gerra

1941eko udan alemaniarrek Sobietar Batasuna inbaditu ondoren, Zenkovak defentsa zibileko jardueretan lan egin zuen hasiera batean, jendea eroritako eraikinetatik erreskatatuz eta kale eta teilatuetatik lehertu gabeko jaurtigaiak kenduz. Hiria indar etsaiek inguratu zutenean, ez zen berehalakoan joan, beste pertsona batzuei ebakuazioarekin laguntzen ari izan baitzen. Hiritik sobietarrek kontrolatutako lurraldera ihes egiten saiatu zenean, alemaniarrek atxilotu egin zuten, baina bere zaintzatik ihes egitea lortu zuen. Gero, astebeteko bidaia batean ihes egin zuen jaio zen herri txikira. Bere jaioterrira, Ushalyra, iritsi eta gutxira, alemaniar indarrek eremuaren kontrola hartu zuten eta nekazarien jabetzak bereganatzen hasi ziren, batez ere elikagaiak eta abereak. Kliment Voroshilov mariskalaren izena zuen destakamendu partisanoaren lerroekin bat egin nahi izan zuen, bere neba mariskal horren kidea baitzen, baina 1942ko martxoan destakamenduko komisarioak Komsomoleko zelula bat osatzeko eskatu zion, garrantzi estrategikoko trenbide-bidegurutzetik hurbil, bost kilometrora, Óbol herrian (Vítebsk oblast), Alemaniako Haluseko militarren gaineko informazioa emateko. Zenkova ados egon zen, eta komisarioak errekrutatzeko pertsonen zerrenda bat eta haien artean zabaltzeko esku-orriak eman zizkion. Une horretan, 18 urte besterik ez zituen, eta erreklutatu berrietako asko are gazteagoak ziren; izan ere, kiderik gazteenak 15 urte baino ez zituen. Taldea «Mendekatzaile Gazteak» izenarekin ezagutu zen (errusieraz: Юные мстители).^[3] 1943ko abuztuan, taldeko kideetako batek, 17 urteko Zinaida Portnovak, lana lortu zuen alemaniar jantoki bateko sukaldean, eta ondoren prestatzen ari zen zopa pozoitu zuen, dozenaka soldadu etsai hilez.^[3]

Óbol tren bidegurutzean jarduerak hobeto zelatatzeko asmoz, Zenkovak geltokiko kontagailu baten laguntzaile lana lortu zuen eta beste partisano batek, Nikolai Alekseyevek, geltokiko bizkartzain lana aurkitu zuen. Alekseyevek trenetako batean tanga-kargamentu bat aurkitu zuenean, berehala transferitu zuen informazioa aginte-katetik Moskura, eta Sobietar Aire Armadak bonbardatzaileak bidali zituen kargamentua suntsitzeko. Partisanoek beraiek ere zuzenean parte hartu zuten armen pilaketan eta sabotajean, eta SSen tropaz betetako tren batek talka egin zuen berriz hornitzeko tren batekin. Zenkovari mina magnetikoak eman zizkiotenean, haiek entregatzeko ezkutatzeko modu sortzaileak aurkitu zituen, baita ogi-barra bat laberatu ere, atzeman ez zezaten. Partisano bati emandako mina bat SSko goi mailako ofizial baten autoaren azpian jarri zuten eta azkenean bera eta autoan zihoazen SSko beste hiru kide hil zituen. Horrez gain, energia-instalazio bat, adreilu-fabrika bat, ponpaketa-estazio bat, lihoa prozesatzeko fabrika bat lehertu eta errepide bat txikitu zuten. Horrez gain, tren-zatiak kendu zituzten funtsezko eremuetan. Taldekide batek taldea traizionatu ostean, atxiloketa masiboak izan ziren; Zenkova bizirik atera zen Polatsken zegoelako atxiloketak hasi zirenean. Itzuli zenean, Arkadi Barbashovek gertatzen ari zenaz ohartarazi zion, eta biek ihes egitea lortu zuten, Lenin Sirotinsk 6. Brigada Partisanoan sartzeko. Alemaniarrek Zenkova aurkitu ezin izan zutenez, bere ama Marfa atxilotu zuten eta alabaren ordez exekutatu zuten zigor kolektibo gisa.^[3]^[4]^[5]

Gerraostea

Gerra ostean, Zenkovak gerran hildako senide baten hiru seme-alabak hazi zituen. 1945ean, Alderdi Komunistako kide bihurtu zen. Zenkovak, Komosmoleko Barrutiko Batzordeko instruktore bezala, gerran zehar larriki kaltetua izan zen hiria berreraikitzen lagundu zuen. 1967an lanez aldatu eta hiriko erreklutamendu militarreko zentroan lan egin zuen. Herri-hizlari publikoa zen, fabriketan, eskoletan eta unitate militarretan hitz egiten zuena. 1958an, Sobietar Batasuneko Heroi titulua jaso zuen, eta 1976an, Vitebskeko Ohorezko Herritar titulua. 1984ko apirilaren 19an hil zen, 60 urte zituela, eta Vitebskeko Mazuriako hilerrian lurperatu zuten.^[2]^[3]

Kondekorazioak

Bere bizitzan zehar, Zenkovak ondorengo kondekorazioak jaso zituen:

	Sobietar Batasuneko heroia (11112 zenbakia; 1958ko uztailaren 1a)
	Leninen Ordena (1958ko uztailaren 1a)
	Izar Gorriaren Ordena (1944ko abuztuaren 15a)
	1941-1945eko Aberri Gerra Handian Alemaniak lortutako garaipenagatik domina
	20ko domina oroigarria.1941-1945eko Aberri Gerra Handian garaipena lortu zeneko urteurrena
	30eko domina oroigarria.1941-1945eko Aberri Gerra Handian garaipena lortu zeneko urteurrena
	Vitebsk-eko Ohorezko Herritarra (1976)

Ikus, gainera

Bigarren Mundu Gerran borrokatu zuten beste partisana sobietar batzuk

Erreferentziak

↑ (Gaztelaniaz) «Heroines of the Soviet Union 1941-45 | WorldCat.org» search.worldcat.org (kontsulta data: 2025-03-21).
1 2 «Зенькова Ефросинья Савельевна» www.warheroes.ru.
1 2 3 4 «Women in War and Resistance: Selected Biographies of Soviet Women Soldiers - K.J. Cottam» kjcottam.idirect.com (kontsulta data: 2025-03-21).
↑ «Годы и память» web.archive.org 2018-05-05 (kontsulta data: 2025-03-21).
↑ Maksimchik, A. «ГЕРОЙ СОВЕТСКОГО СОЮЗА ЗЕНЬКОВА ЕФРОСИНЬЯ САВЕЛЬЕВНА» www.old.warmuseum.by.

Bibliografia

Sakaida, Henry (2003). Heroines of the Soviet Union 1941-45 (en inglés). Osprey Publishing. ISBN 1-84176-598-8 . OCLC 51779412.
Cottam, Kazimiera (1998). Women in War and Resistance: Selected Biographies of Soviet Women Soldiers [Mujeres en la guerra y la resistencia: biografías seleccionadas de mujeres soldado soviéticas] (en inglés). Newburyport, Massachusetts: Focus Publishing/R. Pullins Co. ISBN 1585101605. OCLC 228063546.
Simonov, Andréi; Chudinova, Svetlana (2017). Женщины - Герои Советского Союза и России [Mujeres - Heroínas de la Unión Soviética y Rusia] (en ruso). Moscú: Russian Knights Foundation, Museum of Technology V. Zadorozhny. ISBN 9785990960701. OCLC 1019634607.

Kanpo estekak

Artikulu hau, osorik edo zatiren batean, {{{hizkuntza}}} Wikipediako «Yefrosinya Zenkova» artikulutik itzuli da. Izan ere, artikulu horretan aritu diren wikilariek GFDL edo CC-BY-SA 3.0 lizentziekin argitaratu dute beren lana.

Datuak: Q4191479

[1] (Gaztelaniaz) «Heroines of the Soviet Union 1941-45 | WorldCat.org» search.worldcat.org (kontsulta data: 2025-03-21).

[:3-2] 1 2 «Зенькова Ефросинья Савельевна» www.warheroes.ru.

[:0-3] 1 2 3 4 «Women in War and Resistance: Selected Biographies of Soviet Women Soldiers - K.J. Cottam» kjcottam.idirect.com (kontsulta data: 2025-03-21).

[4] «Годы и память» web.archive.org 2018-05-05 (kontsulta data: 2025-03-21).

[5] Maksimchik, A. «ГЕРОЙ СОВЕТСКОГО СОЮЗА ЗЕНЬКОВА ЕФРОСИНЬЯ САВЕЛЬЕВНА» www.old.warmuseum.by.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]