Edukira joan

Joséphine Bacon

Wikipedia, Entziklopedia askea
Joséphine Bacon

(2015)
Bizitza
JaiotzaPessamit, 1947ko apirilaren 23a (79 urte)
Herrialdea Kanada
Hezkuntza
Hizkuntzakfrantsesa
Innuera
Jarduerak
Jarduerakolerkaria, dokumentalgilea, idazlea, gidoilaria, film-zuzendaria, itzultzailea eta errealizadorea
Jasotako sariak
Genero artistikoaarte publikoa
IMDB: nm0045796 Musicbrainz: 8191a886-0dc2-4197-8214-e40641ab4f89 Edit the value on Wikidata

Joséphine Bacon OC (1947ko apirilaren 23a), Quebeceko Pessamit herriko innu poeta bat da. [1]Frantsesez eta innueraz argitaratzen du. Itzultzaile, komunitate ikertzaile, zinema zuzendari eta komisario gisa ere lan egin du.[2] Kantautore gisa ere aritu da.[3] Odanakeko Kiuna Institutuan irakasten du.[4]

Bizitza eta ibilbidea

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Bacon Pessamiteko Innu komunitatean jaio zen 1947an, eta bere bizitzako lehen bost urteak eman zituen familiarekin, Maliotenameko barnetegian sartu aurretik.[5] 1960ko hamarkadan Quebec hirira joan zen eta bertan idazkari gisa lan egin zuen, geroago Aborigenen Gaietarako Bulegoak zuzentzen zuen Ottawako idazkaritza eskolara joanez.[5] 1968an, Montrealera joan zen bizitzera, eta, geroago, itzultzaile eta transkribatzaile izan zen antropologoentzat, Innu adineko pertsona garrantzitsuak eta ezagutzaren zaindariak elkarrizketatuz Labradorren eta Quebecen.[5]

Kim O'Bomsawinen 2020ko Call Me Human film dokumentalaren protagonista da.

2023an Kanadako Ordenako ofizial izendatu zuten. Gaur egun Montrealen bizi da.[6]

Obrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Désobéissons! Eka pashishtetau!. Tinqueux : Éditions du Centre de créations pour l'enfance, 2019.
  • Uiesh |Quelque zatia. Montréal, Mémoire d’encrier, 2018.
  • Te bat tundran = Nipishapui nete mushuat. Itzultzailea: Donald Winkler. Bookland Press, 2017.
  • Guetter l'aurore : littérature et résistances, 1944-2014. Genouilleux: Passe du Vent, 2014.
  • Akin Kadipendag Trickster. Montreal: Possible Editions, 2014.
  • Mingan my village : innu eskolakoen poemak. Itzultzailea: Solange Messier. Fifth House Publishers, 2014.
  • Un thé dans la toundra = Nipishapui nete mushuat. Mémoire d'encrier, 2013.
  • Mingan, mon village : poèmes d'écoliers innus. Rogé, Laure Morali, Rita Mestokoshorekin batera egilekidea. Éditions de la Bagnole, 2012.
  • Nous sommes tous des sauvages. José Acquelinekin batera idatzi zuen. Mémoire d'encrier, 2011.
  • Bâtons à message| Message Sticks | Thissinuashitakana. Montreal: Mémoire d'encrier, 2010.
  • La créature des neiges = Kunapeu. Bibliothèque et Archives nationales du Québec, 2008.

Filmografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Baconek dokumental bat zuzendu du, eta itzultzaile eta narratzaile gisa lan egin du Arthur Lamothe eta Gilles Carle zinemagileen dokumentaletan, besteak beste:

  • Tshishe Mishtikuashisht - Le petit grand européen : Johan Beetz (1997).[7]
  • Ameshkuatan - Les sorties du castor (1978).[8]

Bere lehen film dokumentala, Innu zaharren eta Kahnawake klaneko amen arteko topaketa bati buruzkoa, galdu egin da.[5]

2025ean, Caroline Monneten Rumble (Pidikwe) filmean parte hartu zuen, eta Berlingo Nazioarteko Zinemaldiaren 75. edizioan hautatua izan zen, non 2025eko otsailean lehen emanaldia izan zuen.[9]

Sariak eta errekonozimenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • Kanadako Prix Molson du Conseil des arts, 2023.[10]
  • Prix des Premiers Peuples hommage 2023 de la Fondation Metropolis bleu.[10]
  • Prix littéraire des enseignant-e-s de français 2022 – poesia.[10]
  • Officière de l’Ordre national du Québec, 2022.[10]
  • Doctorat honorifique de l’Université du Québec à Montréal, 2021[10]
  • Prix des libraires du Quebec Quebecois poesia kategorian, bere Uiesh / Quelque part obragatik, 2019.[11]
  • Indigenous Voices Awards, frantsesez argitaratutako lanen kategorian, 2019.[12]
  • Officer of l’Ordre de Montréal, 2018.[13]
  • Quebeceko Order of Arts and Letters irabazlea, 2018.[13]
  • Prix International Ostana – écritures en langue maternelle, 2017.[14]
  • Reader's Prize at the Montreal Poetry Market, "Dessine-moi l’arbre" poemagatik, 2010.[14]
  • Laval Unibertsitateko ohorezko doktoretza, 2016.[13]
  • Governor General's Award finalista Un thé dans la toundra/Nipishapui nete mushuat filmagatik, 2014.[14]
  • Grand Prix du livre de Montréal finalista Un thé dans la toundra/Nipishapui nete mushuat, 2014.[15][13]

Eragina euskal kulturan

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2025eko Gutun Zurian, "Comment faire oeuvre littéraire en langue minorée?" solasaldian Itxaro Borda eta Aurélia Lassaquek Joséphine Baconen poesiaren irakurketa egin zuten okzitanieraz eta euskaraz. [16]

2024ean Itxaro Bordak itzuli zuen Munduko Poesia Kaiera 51.ean Baconen poema bat. [17][18]

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ (Ingelesez) «Joséphine Bacon» www.thecanadianencyclopedia.ca (kontsulta data: 2025-07-25).
  2. ↑ (Ingelesez) Lopez, David Garcia. «Conversation with Joséphine Bacon, Innu author - Centre for Canadian Studies» www.su.se (kontsulta data: 2025-07-25).
  3. ↑ (Frantsesez) ICI.Radio-Canada.ca, Zone Arts-. (8 September 2018). «Joséphine Bacon : « la femme digne qui raconte» Radio-Canada.ca.
  4. ↑ (Ingelesez) «The team» Kiuna College.
  5. 1 2 3 4 (Frantsesez) ICI.Radio-Canada.ca, Zone Arts-. (8 March 2019). «Joséphine Bacon, la vie en trois temps d'une femme d'exception» Radio-Canada.ca.
  6. ↑ General, Office of the Secretary to the Governor. (2023-12-22). «Order of Canada appointees – December 2023» The Governor General of Canada (kontsulta data: 2025-07-25).
  7. ↑ Tshishe Mishtikuashisht - Le petit grand Européen: Johan Beetz. .
  8. ↑ Ameshkuatan - Les sorties du castor. .
  9. ↑ (Ingelesez) Davide Abbatescianni. (28 January 2025). «Berlinale's Forum announces a selection of contemporary cinema questioning our time» Cineuropa.
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Joséphine Bacon» Kwahiatonhk! (kontsulta data: 2025-07-25).
  11. ↑ (Frantsesez) ICI.Radio-Canada.ca, Zone Arts-. (17 May 2019). «Prix des libraires 2019 : NoirEs sous surveillance et Uiesh – Quelque part parmi les œuvres primées» Radio-Canada.ca.
  12. ↑ «Tanya Tagaq and seven other writers take home prizes at Indigenous Voices Awards | Entertainment & Showbiz from CTV News» www.ctvnews.ca 6 June 2019.
  13. 1 2 3 4 (Ingelesez) «Joséphine Bacon» Ordre de Montréal 2018-05-11.
  14. 1 2 3 (Frantsesez) «Joséphine Bacon» Kwahiatonhk!.
  15. ↑ (Ingelesez) «Joséphine Bacon: A Linguistic Legacy» my/maSCENA 2018-06-05.
  16. ↑ «Gutun Zuria 2025, solasaldia: Itxaro Borda eta Aurelia Lassaque» EITB (kontsulta data: 2025-07-25).
  17. ↑ «Susa / Biziei ere omen / Askoren artean» susa-literatura.eus (kontsulta data: 2025-07-25).
  18. ↑ «Josephine Bacon. Eeuskarari ekarriak» ekarriak.armiarma.eus (kontsulta data: 2025-07-25).

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]


"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=Joséphine_Bacon&oldid=10719768"(e)tik eskuratuta