Juan Antonio Olabarrieta

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Juan Antonio Olabarrieta
Bizitza
Jaiotza Mungia1763
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Heriotza Cádiz1822ko urtarrilaren 26a (58/59 urte)
Jarduerak
Jarduerak monjea eta idazlea
Izengoitia(k) Clara-Rosa
Sinesmenak eta ideologia
Erlijio-ordena Anaia Txikien Ordena

Juan Antonio Olabarrieta (Mungia, 1763 - Cádiz, 1822ko urtarrilaren 26a), "Clara-Rosa" ezizenaz ezagunagoa, euskal polemista antiklerikala izan zen[1].

Biografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

1763an Mungian jaiotako idazle eta fraidea. Arantzazuko komentuan ikasketak egin eta elizgizon ordenatu zen. Gazte zela Perura bidaiatu zuen eta bertan "Semanario Critico" egunkaria sortu eta Mexikon "Homo Brutus", Inkisizioak salaturiko liburua idatzi zuen, komentuan barruratuz. Estatu Batuetara ihes egitea lortu zuen, merkatari gisa lan eginik han. Ameriketan eta Europan zehar bidaiatu zuen, lanbide askotan arituz, Jose Maria Azconak Clara-Rosa Masón y Vizcaíno liburuan adierazten duenez::

« Latina bazekien eta hizkuntza askotan hitz egiten zuen filosofiaz, hidroterapiaz eta modaz. Mapamundi erdia korritua zuen. Bazekien animaliak disekatzen, erlojuak konpontzen, oinetako niguak (arkakusoaren antzeko intsektoa) ateratzen eta berak Michoacanen aurkitutako landare batez hidropesia (etengabe egarria jasan) sendatzen. Artobizar ura eta erruda (medikuntzan erabilitako landarea) egosia errezetatzen zituen. »

1820. urtean Cadizen jarri zen bizitzen, non San Fernandoko Aberriaren Elkarteko kidea izan zen eta "José Joaquín de Clara-Rosa" ezizenarekin ezagutarazten den, berarekin bizi izandako lau emakumeen izenei erreferentzia eginez, Josefa, Joaquina, Clara eta Rosa. "Diario Gaditano" eta panfleto ugari plazaratu zituen. Masoneriako kide, ondoren gogor kritikatu zuen. Polemista eta antiklerikala, elizaren aurka jotzen zuen, tinko hierarkizatutako eta jatorrizko kristautasunetik aldendutako instituzio gisa. Iraultza liberalaren aldeko sutsua, gobernu liberalaren aurka azpijokoan aritzeagatik atxilotu zuten, 1822an kartzelan hil zelarik.

« Nere gorputzak hilobira ohiko arropa, kasaka, txaleko, galtzamotz beltza eta bota besterik ez eramatea agintzen dut, Espainiar Monarkiako Konstituzioa nere eskutan eramanez, kanpaiak jotzea eta edozein seinale egitea guztiz debekatzen dut, beraz, nere borondatea delako, eliz eta zibil aginpideei xedapen honetako edukia bete dezaten eskatzen diet. »

Ehundaka pertsona, argizari eta lore sortekin, lagun zituen, aberri ereserkiak abestuz. Elizan sartu gabe, konstituzioaren lapidaren aurrean zeremonia masonikoak ospatu zituzten.

Bere heriotzaren ondoren, etsaiek, "La Voz de la Religión" egunkarian, bertso hauek idatzi zituzten:

« Hemen datza Olabarrieta

fraide, apaiz, ezkondua,
apostata, auzipetua,
bioletako idazlanak;
luma ausart eta lotsagabearekin
erlijioa iraindu zuen,
gure nazioa desohoratu zuen
eta Amerika nahastuz,
dena hortzikatu zuen
sagu madarikatu honek.[2]

»

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Ciudadanos españoles, Imp. Roquero, 1820, Cádiz
  • Diccionario tragadalógico o biblioteca portátil de todo lo tragable por orden alfabético, 1821, Cádiz
  • Balneología médica teórico-práctica o arte de aplicar los baños a beneficio de la salud pública, 1821, Cádiz
  • Cartas familiares a madama Leocadia, que da a luz un amante de la verdad y un amigo de su autor, 1822, Cádiz.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]