Judimendi

Wikipedia(e)tik
Hona jauzi: nabigazioa, Bilatu
Judimendi
Gasteiz, Euskal Herria
Judimendikoetxemerkeak.jpg
Kokapena
Herrialdea  Euskal Herria
Probintzia  Araba
Udalerria Gasteiz
Koordenatuak 42° 50′ 42″ N, 2° 39′ 45″ W / 42.845°N,2.6625°W / 42.845; -2.6625Koordenatuak: 42° 50′ 42″ N, 2° 39′ 45″ W / 42.845°N,2.6625°W / 42.845; -2.6625
Judimendi hemen kokatua: Euskal Herria
Judimendi
Judimendi
Judimendi hemen kokatua: Araba
Judimendi
Judimendi
Judimendi hemen kokatua: Gasteiz erdigunea
Judimendi
Judimendi
Judimendi (Gasteiz erdigunea)
Demografia
Biztanleria 6,335 (2008)

Judimendi Gasteizko (Araba) auzo bat da. Judimendi auzoa, izen bereko mendixkaren mendebalderantz hedatzen da, hiriaren erdigunearen eta Judimendiko parkearen artean. Iparraldean Done Jakue auzoa dauka, Mendebaldean Babesgabeak eta Ekialdean Santa Luzia.

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Judimendi, Judimendioste eta Judimendizar gisa ageri da agirietan, gaztelaniaz duela ez urte asko jarri dioten "z" gabe (izan ere, gaur egungo gaztelanian, Judizmendi forma erabiliena da).[1]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Gasteizko hirian bizi zen komunitate sefardiak, kanposantua zeukan gaur egun Judimendi kokatzen den gunean. 1492. urtean errege katolikoek, juduen kanporatzea agindu eta gero, hiriko juduek akordio bat sinatu zuten garai hartako agintariekin, eta hauek kanposantuaren lurretan sekula ezer ez zela eraikiko adostu zuten.

Judimendiko parkea.
Juduen eta Gasteizko udalaren arteko akordioak, Judimendiko zoruko oroitarrian.

Mendeak aurrera egin ahala, izenaren jatorria ahaztuz joan zen, eta XX. mendean Gasteizko udalak, kanposantu berri baten eraikitzea proposatu zuen juduen kanposatu ohia egon zen lurretan. Baionan bizi zen judu komunitateko kideak, horren berri izan zutenean, udaletxearekin harremanetan jarri ziren. Horrela, 1492ko akordioa berritu zen, eta beste akordio berri bat sinatu zuten bi aldeek.

Auzoaren eraikuntza 1930eko hamarkadan hasi zen etxe merkez osaturiko auzune baten bitartez. Etxe merke horiek, gaur egun Estibaliz etorbidea eta Jose Lejarreta kaleen artean daudenak, hiriko etxebizitzarik gutiziatuenen artean daude. Judimendiko parkearen eraberritzearekin batera, hainbat zuhaitz eta landare berri landatu dira.

Lehenaldi judua oroituz, olibondoak landatu dira, eta Yael Artsi artista israeldarraren "Elkarbizitza" eskultura jarri da parkearen erdian.

Jaiak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Sua Judimendiko jaietan.

Judimendiko jai nagusia San Joan gaua da. Udako solstizioa ospatzen den gau honetan Judimendiko parkean pizten den suak Gasteiz osoko jende asko erakartzen du.

Bibliografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • Henrike Knörr (1989): "La zeta empeñada en entrar en Judimendi y otras cosas de un callejero".

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Martínez de Madina, Elena. Geu aldizkaria. Gasteiz: 2009, 196. alea, 15. orr. ISSN 1133-0988

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Portal.svg
Euskarazko Wikipedian bada atari bat, gai hau duena:
Gasteiz