Edukira joan

Julia Gwynaeth Bodmer

Wikipedia, Entziklopedia askea
Julia Gwynaeth Bodmer
Bizitza
JaiotzaManchester1934ko uztailaren 31
Herrialdea Erresuma Batua
Heriotza2001eko urtarrilaren 29a (66 urte)
Familia
Ezkontidea(k)Walter Bodmer  (1956 -  2001eko urtarrilaren 29a)
Hezkuntza
HeziketaLady Margaret Hall
Oxfordeko Unibertsitatea
Manchester High School for Girls (en) Itzuli
Jarduerak
Jarduerakgenetista
Enplegatzailea(k)Cambridgeko Unibertsitatea

Julia Gwynaeth Bodmer, Julia Pilkington jaiotzez (Manchester, Manchester Handia, Ingalaterra, 1934ko uztailaren 31a - Oxford, Oxfordshire, Ingalaterra, 2001eko uztailaren 29a) britainiar genetista izan zen, eta giza antigeno leukozitarioen (HLA) aurkikuntzan eta definizioan funtsezko zeregina izan zuen. HLA sistemaren serologia eta definizio genetikoaren arloan mundu mailako adituetako bat izan zen. Bere aurkikuntzek HLA eta zenbait gaixotasunen (minbizia edo hartutako immunoeskasiaren sindromea, GIB, hiesa) arteko erlazioaren ezagutzan eta ulermenean aurrera egiten lagundu zuten.[1]

Filosofia, politika eta ekonomia ikasi zituen Oxforden, eta, ondoren, Cambridgeko Unibertsitateko estatistika-laguntzaile izan zen. Bere senarrarekin, Walter Bodmer genetistarekin, kolaboratu zuen, eta "Cancer Research Fund" delakoa osatu zuten 1979an, pertsonen bariazio genetikoa ikertzeko Oxforden laborategi bat ezarriz.[2]

Julia Pilkington Manchesterren jaio zen, eta emakumeentzako "Manchester Hight School" eskolan jaso zuen heziketa. Estatuko beka batekin, Oxfordera joan zen, "Lady Margaret Hall"-era, filosofia, politika eta ekonomia ikastera, azken urtean ekonomia eta estatistikan espezializatuz. Graduatu eta berehala, Walter Bodmer genetistarekin ezkondu zen, eta Cambridgera joan zen berarekin. W. N. Readdaway ekonomia aplikatuko saileko zuzendariaren estatistika-laguntzaile izan zen. Geroago, bikotea Stanford Unibertsitatera joan zen, eta hiru seme-alabetatik bi izan zituzten.[3]

Julia bere senarrarekin eta Rose Paynerekin lanean hasi zen ehunen tipifikazioan, eremu berri batean, estatistikan zuen esperientzia erabiliz. Parte hartu zuen lehen proiektuetan, bi ehun mota berri identifikatzea lortu zuen, eta aurkikuntza horrek HLA sistemako lehen geneen oinarriak finkatuko zituen. Ikerketa horrekin jarraitu zuen, hainbat populaziotan zuen banaketa aztertuz eta mota berri asko identifikatuz. 1970ean, Oxfordera itzuli zen, genetika-laborategi berri batera. Laborategi horri esker, ikerketa zabaldu zuen, HLA moten eta gaixotasunen arteko loturak zehazteko. HLA motaren eta gazteen artritis erreumatoide eta espondilitis ankilosatzailearen arteko lotura nabarmentzeaz arduratu zen, eta gaixotasun horien oinarri immunologikoa ezartzen lagundu zuen.[3]

Julia eta Walter 1979an Londresera joan ziren, "Cancer Research Fund"-en lan egitera, eta senarra zuzendari bilakatu zen. Juliaren lanaren esparrua zabaldu egin zen Burkitten linfomaren, Hodgkinen gaixotasunaren eta barrabiletako minbiziaren analisia ere sartzeko. Barrabileko minbiziaren aurrekariak zituzten familien datuak aztertu eta biltzeari esker, gaixotasun horrekiko sentikortasunaren lehen genea identifikatu ahal izan zuen. Geroago, bere senarra "Hertford Collegeko" zuzendari bihurtu zen, eta Oxfordera itzuli ziren laborategi berri bat ezartzera, giza populazioen aldakuntza genetikoa lantzeko.[3]

Juliak Europako immunogenetika federazioa (EFI, European Federation of Immunogenetics) sortzen lagundu zuen, eta 1999an bertako presidente izan zen. Geroago Medikuntza Zientzien Akademiako kide izan zen. Ohiko zientzietako titulaziorik ez zuenez, Oxfordeko Unibertsitateak DSC (degree of Doctor of Science) titulua eman zion, hau da, zientzietako doktoretza titulazioa. Bere lorpenen artean, hain ibilbide zientifiko neketsua eta familia-bizitza zoriontsua uztartu ahal izatea dago, Walter senarrarekin, Mark eta Charles seme-alabekin eta Helen alabarekin.[3]

Sariak eta aintzatespenak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  • "Julia Bodmer Award" saria 2002an sortu zen, "EFIko presidente zenaren, Julia Bodmer-en, omenez; izan ere, immunogenetikaren arloan ikertzaile gazte asko animatu zituen". Urtero zientzialari gazteei ematen zaie immunogenetikaren arloan egindako lan bikaina aintzatesteko eta beren ikerketa garatu duten laborategia aitortzeko.[4] Sari hau ahozko aurkezpen batekin lotuta dago, EFIren urteko konferentziaren irekiera-saioan, eta "Julia Bodmerren berrikuspen" batekin laguntzeko gonbidapenarekin, HLA elkartearen aldizkari ofizialari eskainia. Hautagaiek EFIko kide izan behar dute, eta ez dute hamar urte baino gehiago igaro behar doktorego-tesia egin zutenetik. Halaber, hautagai dira doktorego-tesia egin edo osatu ez duten hautagaiak.[5]
  • 2011ko martxoan, "Bodleian Library" liburutegi-proiektua sortu zen, Walter Bodmer eta Julia Pilkingtonen (Julia Bodmer) argitalpenak ordenatu, antolatu eta kokatzeko. Lanak "Wellcome Trust 's Research Resources in Medical History" programaren laguntza du.[6]

"Bodleian Library" liburutegi-proiektuan, Juliaren argitalpen ugari aurki daitezke:[7]

  • Korrespondentzia (Correspondence) (1970-2000): alfabetikoki ordenatuta.
  • Antigenoen ehunen laborategia (Tissue Antigen Laboratory) (1967-2006): serie handi bat, Julia Bodmer eta beste ikertzaile batzuen laborategiko ikerketa-koaderno eta artikulu elkartuen multzo oso bat biltzen duena (1967-2000); Steve Bryanten ikerketa-lanak (1987-2001); barrabiletako minbiziari buruzko ikerketari buruzko artikuluak (1982-1996); laborategiko administrazio-dokumentuak (1976-2001). ICRF Laborategia, Juliak zuzendu zuena. Laborategiko koadernoek elektroforesiko esperimentuetan erabilitako materialak dituzte, autorradiografiak eta hego eta mendebaldeko transferentzierak barne.
  • Bisitak eta hitzaldiak (Visits and Conferences) (1983-92): Julia Bodmer-ek zuzendutako hainbat hitzaldi, topaketa eta sinposioekin zerikusia duten artikuluak.
  • Argitalpenak (Publications) (1964-2000): Juliaren argitalpenekin zerikusia duten kopiak eta artikuluak.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. (Gaztelaniaz) Stadler, Marta Macho. (2017-07-31). «Julia Gwynaeth Bodmer, genetista» Mujeres con ciencia (kontsulta data: 2025-08-29).
  2. (Ingelesez) «Lady Julia Gwynaeth Bodmer (née Pilkington) - National Portrait Gallery» www.npg.org.uk (kontsulta data: 2025-08-29).
  3. a b c d «Lady Julia Gwynaeth Bodmer | RCP Museum» history.rcp.ac.uk (kontsulta data: 2025-08-29).
  4. JULIA BODMER AWARD. EUROPEAN FEDERATION for IMMUNOGENETICS Julia Bodmer Award.
  5. ««The Julia Bodmer Award»» efi-web.org (kontsulta data: 2025-08-29).
  6. (Ingelesez) McLeish, Simon. (2011-05-11). «The Walter and Julia Bodmer archives project» The Bodleian Conveyor (kontsulta data: 2025-08-29).
  7. «Collection: Archive of Sir Walter Bodmer and Lady Julia Bodmer | Bodleian Archives & Manuscripts». archives.bodleian.ox.ac.uk..

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]