Artikulu hau "Kalitatezko 1.000 artikulu 12-16 urteko ikasleentzat" proiektuaren parte da

Jupiter (mitologia)

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Jupiter (mitologia)
Antzinako Erromako erlijioa
Júpiter y Tetis, por Dominique Ingres.jpg
Ezaugarriak
Jatorrizko izena Iuppiter
Sexua gizonezkoa
Ikonografia tximista, arranoa eta hasta Itzuli
Baliokideak Zeus, Perun Itzuli eta Thor
Familia
Aita Saturno
Ezkontidea(k) Junon
Bikotea(k) Latona Itzuli eta Juturna
Seme-alabak Vulkano, Diana, Herkules, Bacchus Itzuli, Proserpina, Iuventas Itzuli, Marte, Belona, Minerva, Apollo Itzuli, Iarbas Itzuli eta Merkurio
Anai-arrebak Junon

Jupiter[1] (latinez: Iuppiter) erromatarren jainko gorena da, Saturnoren eta Rearen semea. Erromatarrentzat eta Italiako beste herrientzat eguargiaren eta zeruaren jainkoa zen. Gero, greziarren Zeus jainkoarekin elkartu zuten, eta haren genealogia eta gertaerak erantsi zizkioten.

Jupiter Optimus Maximus deitzen zioten, Erromako Estatuaren patroia zelako: legea eta ordena sozialaz arduratzen zen. Etimologikoki, Jupiter Jove eta pater («aita», latinez) hitzetatik dator.

Zetro bat eskuan duela irudikatzen da; batzuetan, hala ere, lau zaldi zurik daramaten zalgurdi batean ageri da. Zeruaren jainkoa zenez, tximistaren eta trumoiaren jabe zela uste zuten antzinako erromatarrek eta Kapitolio tenplua eraiki zuten haren ohoretan.

Artea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Artean oso sarritan agertzen da Jupiterren irudia, bai eskulturan bai margolanetan. Aipagarriak dira eskulturan: Vatikanoko Iupiter Verospi, Napoliko eta Louvre museoko eskulturak, Kapitolioko museoko irudia (Jupiter zutik, tximista eskuan duela), edota Juan Boloniaren Iupiter Pluvius ospetsua. Pinturan aipatzekoak dira: Rafaelen Jupiter eta Antiope (Vatikanoan) Tizianorena (Louvre museoan), Bronzinorena (Munichen), eta abar.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Jupiter (mitologia) Aldatu lotura Wikidatan