Karaikal
| Karaikal | |
|---|---|
| herria | |
 | |
| Administrazioa | |
| Herrialdea |  India |
| Batasuneko Lurraldeak | Puducherry |
| Indiako barruti | Karaikal district |
| Posta kodea | 609602 |
| Geografia | |
| Koordenatuak | 10°55′58″N 79°49′55″E / 10.9328°N 79.8319°E |
 | |
| Altitudea | 0 m |
| Demografia | |
| Informazio gehigarria | |
| Telefono aurrizkia | 4368 |
| Ordu eremua | UTC+05:30 |
| karaikal.gov.in | |
Karaikal (frantsesez Karikal) Indiako Puducherry Batasuneko Lurraldeko portu-hiri bat da. [1] Karaikal barrutiko administrazio-egoitza da eta Batasuneko Lurraldeko bigarren herririk populatuena, Pondicherryren ondoren. Indiako hegoaldean, Bengalako golkoko Coromandel kostaldean dago, eta Tamil Nadu estatuak eta bere Cauvery deltako barrutiek (Mayiladuthurai, Tiruvarur eta Nagapattinam) inguratutako kostaldeko barrendegi baten erdian dago.
Etimologia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Karaikal hitzaren jatorria ez dago argi. The Imperial Gazetteer of India-k "arrain-bidea" esan nahi duela ematen dio. "Karai" eta "Kal" hitzek hainbat esanahi dituzte, eta horien artean onargarrienak "kare-nahasketa" eta "kanala" dira, hurrenez hurren. Horregatik, izenak kare-nahasketaz eraikitako kanal bat esan nahi duela iradoki da, baina ez da kanal horren arrastorik ikusten.
Historia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]1738an, Karaikal frantsesei agindu zien Shahuji-k, Thanjavurretik erbesteratutako rajah-ak, haien laguntzaren truke. Hala ere, kontrola 1739an bakarrik eman zen, Arcoteko Chanda Sahib-en laguntzarekin, frantsesek herria formalki eskuratu zutenean.
1749an, Pratap Singh-ek 81 herriz osatutako lurralde gehigarriak eman zizkien frantsesei Thanjavur setiatzen ari zirenean, eta 1754an itun bidez berretsi zen emakida hori. Karaikal hainbat aldiz aldatu zen eskuz hurrengo urteetan, frantziarren eta britainiarren arteko gatazken ondorioz, batez ere 1760ko setioan, britainiar indarrek herria konkistatu zutenean hamar eguneko defentsa baten ondoren.
Karaikal azkenean Frantziaren kontrolpean itzuli zen 1817an, Napoleondar Gerren amaieran. Frantsesek kontrolpean jarraitu zuten, Britainiar Rajak noizbehinkako etenaldiak izan arren, 1954ra arte, de facto Indiako Errepublikan sartu zen arte. Karaikal, Mahé, Yanaon, Chandernagor eta Pondichéryko beste kolonia frantses-indiarrekin batera, de jure Indiaren barruan sartu zen 1962an.
Geografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Karaikal kostaldeko enklabe txiki bat da, lehen India frantsesaren parte zena. Pondicherry, Yanam eta Mahé frantziar lurralde ohiekin batera, Puducherryko Batasun Lurraldea osatzen du. Karaikal hiru aldeetan Tamil Naduko hiru barrutirekin mugatzen da, iparraldean Mayiladuthurai barrutiarekin, hegoaldean Tamil Nadu estatuko Nagapattinam barrutiarekin, mendebaldean Tiruvarur barrutiarekin (hau ere Tamil Nadurakoa) eta ekialdean Bengalako golkoarekin . Enklabea Pondicherry hiritik 140 km hegoaldera eta Trichytik 158 km ekialdera dago, eta bere ondare kultural aberatsagatik da ezaguna.
Kaveri ibaiaren ibaiadar nagusiak, Kallanai presatik behera, Kudamurutti, Arasalar, Virasolnar eta Vikramanar dira. Arasalar eta bere ibaiadarrak Karaikaletik igarotzen diren arren, Kudamurutti eta Virasolnar ibaien urek eskualdeko ureztatze beharrak ere asetzen dituzte.
Kaveri delta emankorraren parte den eskualdea Cauvery ibaiaren adarrek estaltzen dute erabat. Lodiera aldakorreko alubioi mantu lodi batez guztiz estalita, eskualdearen kokapena laua da, ekialdean Bengalako badiarantz malda leun batekin. Iparraldean Nandalar ibaiak eta hego-ekialdean Vettar ibaiak mugatzen dute. Cuddalore formazioak izeneko arroka taldea Karaikal eskualdearen ondoko eremuan daude, Nagapattinam barrutian.
Klima
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Köppen-Geiger klima sailkapen sistemak klima tropikal heze eta lehor (As) gisa sailkatzen du.
 Datu klimatikoak (Karaikal (1991–2020, muturrekoak 1973–2020)) 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Hila | Urt | Ots | Mar | Api | Mai | Eka | Uzt | Abu | Ira | Urr | Aza | Abe | Urtekoa |
| Erregistraturiko tenperatura maximoa (°C) | 32.2 | 34.2 | 37.2 | 40.7 | 42.0 | 42.4 | 39.5 | 39.4 | 38.8 | 36.9 | 35.9 | 32.7 | 42.4 |
| Batez besteko tenperatura maximoa (°C) | 29.0 | 30.4 | 32.2 | 34.2 | 36.3 | 36.6 | 36.0 | 35.1 | 34.2 | 32.1 | 29.8 | 28.8 | 32.9 |
| Batez besteko tenperatura (ºC) | 25.9 | 26.8 | 28.6 | 30.6 | 30.9 | 31.4 | 31.4 | 30.2 | 29.8 | 28.8 | 27.0 | 26.2 | 29 |
| Batez besteko tenperatura minimoa (°C) | 22.3 | 23.0 | 24.4 | 26.5 | 27.2 | 26.8 | 26.5 | 25.8 | 25.5 | 25.0 | 23.9 | 22.8 | 25.0 |
| Erregistraturiko tenperatura minimoa (°C) | 18.0 | 17.8 | 18.4 | 20.8 | 21.0 | 20.8 | 21.1 | 21.0 | 20.6 | 20.6 | 19.5 | 17.8 | 17.8 |
| Euria (mm) | 37.4 | 24.6 | 19.6 | 23.6 | 59.3 | 57.8 | 37.0 | 84.5 | 109.5 | 260.7 | 493.4 | 260.6 | 1467.9 |
| Euri egunak (≥ 1 mm) | 2.1 | 1.0 | 0.6 | 1.2 | 2.4 | 2.4 | 2.2 | 4.9 | 4.9 | 9.8 | 13.7 | 8.4 | 53.6 |
| Hezetasuna (%) | 75 | 72 | 71 | 73 | 71 | 65 | 65 | 70 | 75 | 78 | 82 | 79 | 73 |
| Iturria (1): India Meteorological Department[2][3] | |||||||||||||
| Iturria (2): Tokyo Climate Center (mean temperatures 1991–2020)[4] | |||||||||||||
Demografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Indiako 2011ko erroldaren arabera, Karaikal barrutiko biztanleria osoa 200.222koa da, 97.809 gizonezko eta 102.413 emakumezko barne. Barrutiko biztanleria Puducherry UTko biztanleria osoaren % 16,04 da eta barrutien artean bigarren postuan dago. Alfabetatze-tasa % 87,1ekoa da, gizonezkoen alfabetatzea % 92,4koa eta emakumezkoena % 82,0koa izanik .
Ekonomia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herriko jende gehienak bulegoetan eta industrian lan egiten dutenak dira. Karaikalen burdin eta altzairuzko laminazio-lantegiak, hari-lantegiak, teilak, polietilenoa, kautxua eta produktu kimikoen industriak daude. Biztanleen beste diru-iturri ohiko batzuk negozioetatik datoz. Barruti honetako diru-iturri nagusia nekazaritza eta arrantza da. Karaikal kostaldeko herria da, 26 kilometre (16 mile) kostaldearekin. 12 arrantzale-herrixka handi daude eta 25.000 arrantzale baino gehiago (6.000 familia) bizi dira kostaldeko herri hauetan. Haien lanbide nagusia arrantza, esportazioa eta arrantzarekin lotutako jarduerak dira. Beste iturri nagusia edari alkoholdunen negozioa da, zerga txikiagoa eta kostua Tamil Nadu estatu mugakidearekin alderatuta ia erdia baita. Karaikal Indiako hegoaldeko herrietako bat da, Frantziako NRIren presentzia dela eta, bizitza-kostu altua duena. Karaikalen jatorria duten milaka familia bizi dira Frantzian. Puducherry Power Corporation Limited-ek gas naturalarekin elektrizitatea sortzen du bere ziklo konbinatuko zentral elektrikoan eta elektrizitatea Puducherryko Elektrizitate Sailari hornitzen dio. ONGC Wells-etik lurpeko hodien bidez jasotzen den erregai-gasa GAIL India Limited-en bidez. ONGCren bulegoko Kaveri plataforma Karaikalen dago. [5]
Pertsona aipagarriak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Peter Hein
- A.M.H. Nazeem
- Padma Shri K.N. Dandayudhapani Pillai
- M. O. H. F. Shahjahan
- K. A. Thangavelu
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ «80% work on new Karaikal – Peralam railway line over» The Times of India 2023-11-09 ISSN 0971-8257..
- ↑ .
- ↑ .
- ↑ .
- ↑ ONGC :: Contact Us :: ONGC Offices. .
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- Official website
