Karbono-altzairu
| Altzairuak |
|---|
 |
| Faseak |
| Mikroegiturak |
| Motak |
| Burdinan oinarritutako beste material batzuk |
Karbono-altzairua[1], eraikuntza-altzairua ere esaten zaiona, siderurgia-instalazioetan ekoitzitako altzairuen proportzio garrantzitsua da. Horrela, altzairu herdoilgaitzetatik, erremintetarako altzairuetatik, altzairu elektrikoetatik, etxetresna elektrikoetarako altzairuetatik edo garraiorako ibilgailuen egiturazkoak ez diren zatietatik bereizten dira. Karbono-altzairuaren kontzeptu horretan eraikuntza zibilerako zein eraikuntza mekanikorako altzairuak sar daitezke. Historikoki, munduko ekoizpenaren % 90 karbono-altzairuei dagokie, eta gainerako % 10 aleazio-altzairuei. Hala ere, karbono-altzairuak hondatzen dituzten aleazio-altzairuen proportzioa handitzeko joera dago. Joera horretan, garrantzitsua da pisuak arintzea, bai egiturei dagokienez (horrek zimenduak aurreztea dakar), bai ibilgailuetan pisuagatik gutxiago kontsumitzeko eskakizunei dagokienez. Kasu honetan, gainera, beharrezkoa da talken aurrean segurtasuna indartzea, ibilgailuen pisua handitu gabe.
Konposizio kimikoa
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Karbono-altzairuen konposizio kimikoa konplexua da. Burdinaz eta karbonoaz gain (normalean ez du % 1 gainditzen), aleazioan badira horiek ekoizteko beharrezkoak diren beste elementu batzuk, hala nola silizioa eta manganesoa, eta beste batzuk ezpurutasuntzat jotzen dira erabat baztertzeko zailtasunagatik – sufrea, fosforoa, oxigenoa, hidrogenoa. Altzairuaren karbono-edukia handitzeak areagotu egiten du trakzioarekiko erresistentzia, hotzeko hauskortasun-indizea handitzen du eta zailtasuna eta harikortasuna murrizten ditu.
- Altzairu gozoa[2]: karbonoaren ehunekoa % 0,267koa da, 48-55 kg/mm2-ko erresistentzia mekanikoa du eta 135-160 HBko gogortasuna.[3] Teknika egokiarekin soldatu daiteke aplikazioetan: zailtasun oneko erresistentzia ertaineko piezak, hotzeko deformazioa, enbutizioa, tolestea, burdineria, etab.
- Altzairu erdigozoa[4]: karbonoaren ehunekoa % 0,35ekoa da. 55-62 kg/mm2-ko erresistentzia mekanikoa du, eta 150-170 HBko gogortasuna. Ondo tenkatzen da, 80 kg/mm2-ko erresistentzia eta 215-245 HB-ko gogortasuna lortzen ditu. Aplikazioak: ardatzak, makineriaren elementuak, pieza erresistenteak eta tematiak, buloiak, torlojuak, burdineria.
- Altzairu erdigogorra: karbonoaren ehunekoa % 0,45ekoa da. 62-70 kg/mm2-ko erresistentzia mekanikoa du, eta 180 HB-ko gogortasuna. Ondo tenpatzen da, 90 kg/mm2-ko erresistentziara iritsiz, nahiz eta deformazioak kontuan hartu behar diren. Aplikazioak: Makinen ardatzak eta elementuak, pieza nahiko erresistenteak, eztanda-motorren zilindroak, transmisioak, etab.
- Altzairu gogorra: karbonoaren ehunekoa % 0,55 da. 70-75 kg/mm2-ko erresistentzia mekanikoa du, eta 200-220 HBko gogortasuna. Ondo tenkatzen du uretan eta oliotan, eta 100 kg/mm2-ko erresistentzia eta 275-300 HB-ko gogortasuna lortzen ditu. Aplikazioak: Ardatzak, transmisioak, tenkagailuak eta piezak erregularki kargatuak eta lodiera ez oso handikoak.[5]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ Euskalterm: [Metalurgia Hiztegia] [2012] eta [Arkitektura Hiztegia] [2026]
- ↑ Euskalterm: [Arkitektura Hiztegia] [2026]
- ↑ (Ingelesez) «Classification of Carbon and Low-Alloy Steels» Total Materia (Key to Metals) 2001eko azaroa.
- ↑ Euskalterm: [Hiztegi terminologikoa] [2003]
- ↑ (Ingelesez) «Introduction to Carbon Steel | Types, Properties, Uses and Applications» MaterialsWiz.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]
Datuak: Q967996
Multimedia: Carbon steel / Q967996