Karlos del Olmo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Karlos del Olmo
Karlos Del Olmo itzultzailea2020-2.jpg
Bizitza
Jaiotza Barakaldo, 1958 (62/63 urte)
Herrialdea  Bizkaia, Euskal Herria
Hezkuntza
Heziketa Euskal Herriko Unibertsitatea
Deustuko Unibertsitatea
Hizkuntzak euskara
gaztelania
ingelesa
Irlandako gaelera
Italiera
katalana
latina
Jarduerak
Jarduerak itzultzailea, idazlea eta interpretea
Lantokia(k) Donostia
Enplegatzailea(k) Donostiako Udala
Kidetza Udako Euskal Unibertsitatea
Euskal Itzultzaile, Zuzentzaile eta Interpreteen Elkartea
Senez (aldizkaria)
Literaturaren Zubitegiko fitxa 596
Inguma karlos-del-olmo-serna-00

Karlos del Olmo Serna (Barakaldo, Bizkaia, 1958 - ) euskal idazlea da. Itzultzaile eta interpretea da Donostiako Udalean 1993az geroztik.

Idazlea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkia jorratu du gehienbat bere sorkuntza-lanetan. Hain zuzen ere, birritan irabazi du Toribio Altzaga Saria: 1998an Jon gurea, Parisen hatzana lanarengatik, eta 2001ean Aldi joana, Joana antzerki lanarengatik. 2002an, Elurrezko eskeletoa ere argitaratu zuen. 2012an, berriz, Bi komedia eta erdi, eta Tragedia emea antzerki-lanek ikusi zuten argia (Hiria). Narratibari dagokionez, berriz, Innis Fodhla, amonaren ipuin irlandarrak ipuin-bilduma argitaratu zuen 1995ean (2012an berrargitaratua), Henrike higanota 2004an (del Olmok berak gaztelerara itzulia), eta Hiltzaile Ilegorria, zeinari esker irabazi baitzuen Irun-Kutxa euskarazko nobela saria.

Irakaslea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

EHUko Maisu Eskolan egin zituen ikasketak lehenengo, eta Euskal Filologian lizentziatu zen gero Deustuko Unibertsitatean. Itzulpen Masterra egin zuen EHUn, eta zinpeko itzultzaile ere bada. Aurretik Muskizko ikastolan zein Gabriel Aresti euskaltegian irakasle lanetan eta Barakaldoko Antzerki Lantegi Iraunkorreko zuzendaritzan aritua dugu. 1993. urtetik landa Donostiako udaletxeko itzultzaile dihardu.[1]

Itzulpengintzaz eta literaturaz eskolak eman ditu UEUn, EHUn eta beste hainbat erakundek antolatutako ikastaroetan. Bestalde, artikulu ugari idatzi du euskal itzulpengintzari buruz.[2][3]

Itzultzaile eta interpretea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karlos Del Olmo interpretea Donostiako udaletxean

EIZIE elkarteko lehendakari izan zen 2003tik 2005ra bitarte, lehenago idazkari nagusia ere, eta elkarte horren hainbat proiekturen eragilea. Adibidez, Senez itzulpen-aldizkariaren zuzendaria da 2006az geroztik, aldizkarian literatur itzulpengintzaz idazten du ere.[4] 31 eskutik blogeko parte hartzaileetako bat izan zen hilero artikulu ba idatzi zuen 2013tik 2016ra bitarte.[5]

Lanak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nobela[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Haur eta gazte literatura[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzerkia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Saiakera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Itzulpenak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

« Itzultzea berridaztea da, beraz, itzultzea idaztea da, itzultzailea ere bada idazlea. Itzulpengintza neurri handi batean teknika da, baina baita artea ere. Ekintza moduan gauza komun asko dituzte idazteak eta itzultzeak. »

—Karlos del Olmo[10]


Sariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  • 1998: Euskaltzaindiaren Toribio Altzaga antzerki-saria irabazi zuen, Jon gurea, Parisen hatzana obrarekin.[11]
  • 2000: Euskaltzaindiaren Toribio Altzaga antzerki-saria irabazi zuen, Aldi Joana, Joana[12]
  • 2004: Euskarazko Nobelaren Irun-Kutxa Saria lortu zuen., Hiltzaile ilegorria polizia-generoko lanarekin.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Karlos del Olmo Nor da Nor euskal itzulpengintzaren datu-basean.
  2. Karlos del Olmo-ren Inguma datu-basean (> 75 erreferentzia)
  3. [http://uberan.eus/?kaia/item/karlos-del-olmo-mundua-gaur-egun-mundua-da-itzulpengintzari-esker «Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Karlos del Olmo: �mundua gaur egun mundua da itzulpengintzari esker�»] uberan.eus Noiz kontsultatua: 2020-10-17.
  4. Karlos del Olmo-ren ekarpenak Senez aldizkarian
  5. Karlos del Olmo-ren artikuluak 31 eskutik blogean
  6. «Olmo Serna, Karlos del - Auñamendi Eusko Entziklopedia» aunamendi.eusko-ikaskuntza.eus Noiz kontsultatua: 2020-10-17.
  7. «BBK-Euskaltzaindia literatura sariak» www.euskaltzaindia.eus Noiz kontsultatua: 2018-09-20.
  8. «BBK-Euskaltzaindia literatura sariak» www.euskaltzaindia.eus Noiz kontsultatua: 2018-09-20.
  9. Sumendiaren azpian liburuaren fitxa Literatura Unibertsala sailean
  10. «Uberan - Euskal Idazleen Elkartea - Karlos del Olmo: “mundua gaur egun mundua da itzulpengintzari esker”» uberan.eus Noiz kontsultatua: 2018-09-20.
  11. (Ingelesez) Ezkerra, Estibalitz. (2001-06-23). «Iaz saritutako lau lanak argitaratuko dituzte Euskaltzaindiak eta BBK-k» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (Berria.eus) Noiz kontsultatua: 2020-10-17.
  12. Olabarri, Iñigo. (2000-12-10). «Arana, Del Olmo, Madariaga eta Juaristi garaile BBKren sarietan» Euskaldunon Egunkariaren hemeroteka. 1990-2003. (berria.eus): 46. Noiz kontsultatua: 2020-10-17.

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]