Karnataka

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Karnataka
Карнатака
 India
Seal of Karnataka.svg
Administrazioa
Herrialdea India
ISO 3166-2 IN-KA
Hiriburua Bangalore
Chief Minister of Karnataka Itzuli Siddaramaiah Itzuli
Zatiketa
Geografia
Koordenatuak 12° 58′ 13″ N, 77° 33′ 37″ E / 12.970213888889°N,77.560288888889°E / 12.970213888889; 77.560288888889Koordenatuak: 12° 58′ 13″ N, 77° 33′ 37″ E / 12.970213888889°N,77.560288888889°E / 12.970213888889; 77.560288888889
Karnataka in India (disputed hatched).svg
Azalera 191,976 km²
Mugakideak Maharashtra, Goa, Andhra Pradesh, Kerala, Tamil Nadu eta Telangana
Demografia
Biztanleria 52.850.562[1] bizt. (2001)
Dentsitatea 275,6 bizt/km²
Informazio gehigarria
Hizkuntza ofiziala kannada
www.karunadu.gov.in

Karnataka (kannadaz: ಕರ್ನಾಟಕ, kəɾˈnɑːʈəkɑː ahoskatua) Indiako hegoaldeko estatua da, lehen Mysore izena zuena.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karnatakak mendebaldean Arabiako itsasoa, ipar-mendebaldean Goa, iparraldean Maharashtra, ekialdean Andhra Pradesh, hego-ekialdean Tamil Nadu eta hego-mendebaldean Kerala ditu. Guztira, 191.976 km² azalera du, hau da Indiako %5.83a.

Geografikoki estatu hiru zatitan banatuta dago: Karavali kostaldeko eskualdea, Mendebaldeko Ghat mendiek dituen Malenadu eskualde menditsua eta Deccan ordokian dagoen Bayaluseeme eskualde laua.

Karnatakako mendirik altuena 1.929 metroko Mullayanagiri da. Ibai nagusiak Kaveri, Tungabhadra, Krishna eta Sharavathi dira.

Lau lurralde mota bereizten dira Karnatakan: itsasertzean ordokia, mendebalean mendixkak, goi-ordokia ekialdean eta lantzeko lur sailak ipar-ekialdean.[2]

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Nekazaritzan dihardu biztanleen % 80ak. Gai nagusia arroza bada ere, Indiako kafe gehiena ekoizten da han. Meategiak ere badira: urrea, zilarra, burdina, manganesoa eta bauxita.[3]

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karnatakaren elkartasuna Vijayanagar erresumaren garaian egin zen (1300-1600), baina geroztik lurraldea murriztu egin zen, mongol musulmanen eta Maratha eta Hyderabad estatuen erasoen ondorioz. Hartatik gelditu zen lurraldeak Mysore izeneko estatu burujabe izaten jarraitu zuen, 1799. urtean britainiarrek konkistatu zuten arte. 1953-1956 bitartean kannadarrek zenbait lurralde bereganatzea lortu zuten Mysore estatura: Bombay, Hyderabad eta Madras. Estatuak Karnataka izena hartu zuen 1973an.[4]

Banaketa administratiboa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Karnatakak 29 barruti ditu:

  • Bagalkot
  • Bangalore Rural
  • Bangalore Urban
  • Belgaum
  • Bellary
  • Bidar
  • Bijapur
  • Chamarajanagar
  • Chikballapur[5]
  • Chikmagalur
  • Chitradurga
  • Dakshina Kannada
  • Davanagere
  • Dharwad
  • Gadag
  • Gulbarga
  • Hassan
  • Haveri
  • Kodagu
  • Kolar
  • Koppal
  • Mandya
  • Mysore
  • Raichur
  • Ramanagaram[5]
  • Shivamogga
  • Tumkur
  • Udupi
  • Uttara Kannada

Estatuko hiririk handienak Bangalore, Hubli-Dharwad, Mysore, Gulbarga, Belgaum eta Mangalore dira.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Karnataka Aldatu lotura Wikidatan