Kaspiar itsasoa

Wikipedia, Entziklopedia askea
Kaspiar Itsasoa» orritik birbideratua)
Jump to navigation Jump to search
Kaspiar itsasoa
Caspian Sea from orbit.jpg
Datu orokorrak
Garaiera -28 m
Luzera 1.200 km
Zabalera 435 km
Azalera 386.400 km²
Sakonera 1.025 m
Bolumena 78.700 km³
Eponimoa Kasita
Geografia
KaspischeZeeLocatie.png
Koordenatuak 42° N, 51° E / 42°N,51°E / 42; 51Koordenatuak: 42° N, 51° E / 42°N,51°E / 42; 51
Herrialdea Iran
Lurraldea Astrakhan
Kokapena Aral–Caspian Depression Itzuli
Hidrografia
Ur-emaileak
Betebidea
Hustubidea Lurrunketa
Arroaren azalera 3.500.000 km²
Mendizaletasuna
Caspian Sea Khezeshahr beach

Kaspiar itsasoa[1] (azerbaijaneraz: Xəzər Dənizi, errusieraz: Каспийское море, Kaspískoie more, kazakheraz: Каспий теңізі, Kaspij teñizi, turkmeneraz: Hazar deňzi, persieraz: دریای مازندران یا دریایخزر , Daryâ-ye Mâzandarân) Asia eta Europa artean, Kaukaso mendien ekialdean eta Erdialdeko Asiako estepa zabalaren mendebaldean dagoen ur masa itxi bat da. Azaleraz munduko ur masa itxirik handiena da, 371.000 km² baititu, eta bai itsasoaren ezaugarriak, bai aintzirarenak ditu. Ura gazia da. Emaile nagusia Volga ibaia da; eta ur galera nagusia, lurrunketa.

Geografia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kaspiar itsasoak, aspaldiko denboretan Caspium Mare edo Hyrcanium Mare deitua, 371.000 km²ko azalera (1.200 km luze, eta 320 km zabal) eta 78.200 km³ko bolumena[2] ditu. Itsas maila baino 28 m beherago dago. Sakontasun handiena 1.025 metrokoa du.

Mendebaldean Errusia du, Azerbaijan hego-mendebaldean, Iran hegoaldean, Turkmenistan ekialdean eta Kazakhstan ipar zein ekialdean. Iparraldeko eta ekialdeko ertzak apalak dira; hegoaldekoak eta mendebaldekoak berriz garaiak eta labartsuak, hego-mendebaldean Kaukaso mendilerroa eta hegoaldean Elburz mendiak baitaude. Ekialdeko bazterrean, Turkmenistanen, Kara-Bogaz-Gol itsas aintzira dago, oso handia eta sakontasun gutxikoa.

Volga, Ural eta Terek ibaiek ematen diote ura. Kuma-Manitx ubideak Kaspiar eta Azov itsasoak lotzen ditu.

Kostan dauden hiriak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klima[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Klimak alde handiak ditu iparraldetik hegoaldera, eta gatz maila ere oso desberdina da, ibai handien bokalean izan (Volgarenean batez ere) ala haietatik urruti.

Ekonomia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Ekonomiari dagokionez, garrantzi handia dute petrolio hobiek eta nekazaritzak. Itsasoak berak garrantzi handia du, orobat, inguruko herrialdeen arteko merkatari bide gisa.

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kaspiar itsasoa Aldatu lotura Wikidatan