Katalain

Wikipedia, Entziklopedia askea
Katalain
 Nafarroa GaraiaEuskal Herria
Katalain.jpg
Kokapena
Herrialdea Nafarroa Garaia
EskualdeaErdialdea
UdalerriaGarinoain
Administrazioa
Motaherri hustu
Izen ofizialaKatalain
Posta kodea31395
Herritarrakatalaindar
Geografia
Koordenatuak42°36′08″N 1°37′38″W / 42.60234074°N 1.62709384°W / 42.60234074; -1.6270938442°36′08″N 1°37′38″W / 42.60234074°N 1.62709384°W / 42.60234074; -1.62709384
Garaiera512 metro
Distantzia27,9 km (Iruñetik)
Demografia

Katalain[1][a] Orbaibarrako Garinoain udalerriko herri hustu bat da, Euskal Herriko Nafarroa Garaia lurraldean kokatuta, Erdialdea eskualdean.

Orbaibarrako ibarburua da. Bertako biztanleak katalaindarrak ziren.

Izena[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Katalain beste hizkuntza batzuetan ere ezagutzen da, hala nola:

Gainera, toponimoa hainbat modutan agertu da historian zehar:[2]

  • Catalayn (1559)
  • Catalain (1702)
  • Catalain (1802)
  • Katalain (1996)

Etimologia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Orbaibarrako beste herri asko bezala: Katal izeneko pertsona baten lekua. Toponimo hori, Katalan jentilizioaren antz handia duenez, gaztelaniaz askotan asimilatu izan da hitz horrekin, eta Katalain abizena duten pertsona gehienek, gaur egun, Katalan edo Catalán bezala idazten dute, Alberto Catalán politikari nafarraren kasuan bezala.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Antzinako monasterioa edo berezko eliza, zeinaren titularrek, Semenok eta Migul Garinoainek, 1207an Orreagako Santa Mariari eman zioten. XIII. mendetik aurrera, kabildo horretako iltze-dendetako baten egoitza izan zen, eta, ziurrenik, baita erromesen aterpe ere. XVI. mendetik baseliza bihurtu zen, eta gero, Orreagak izendatutako kaperauaren eta Garinoaingo bikarioaren artean sarritan izan ziren gatazkak.

XIX. mendearen hasieran, jaurerri-erregimenaren mende zegoen etxalde gisa iraun zuen, erregimen mota hori desagertu zenean. 1802an hiru etxe eta baselizara mugatzen zen, eta bertara prozesioan joaten ziren ibarreko herri guztiak, beharrak eta ur eskasia zeuden garaian.

Oharrak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. /kataláin/ ahoskatua (laguntza)
    Azentua: zorrotza hirugarren silaban

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. Euskaltzaindia: Euskal Onomastikaren Datutegia.
  2. «Gandiriain - Lekuak - EODA» www.euskaltzaindia.eus (Noiz kontsultatua: 2021-08-30).

Ikus, gainera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak[aldatu | aldatu iturburu kodea]