Konca Kuriş
| Konca Kuriş | |
|---|---|
 | |
| Bizitza | |
| Jaiotza | Mersin, 1960ko urriaren 16a |
| Herrialdea |  Turkia |
| Lehen hizkuntza | turkiera |
| Heriotza | Konya, 1998 (37/38 urte) |
| Hobiratze lekua | Mersin Interfaith Cemetery (en)   |
| Heriotza modua | giza hilketa |
| Hezkuntza | |
| Hizkuntzak | turkiera |
| Jarduerak | |
| Jarduerak | idazlea |
| Ideologia eta sinesmenak | |
| Ideologia | Feminismo islamikoa |
| Erlijioa | sunismoa |
Konca Kuriş (Turkia, 1961eko urriaren 16a - 1998/1999) turkiar idazle feminista izan zen, 1998an desagertu ondoren Hezbolak Konyan (Turkia) hil zuena.[1][2]
Biografia
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Konca, Mersinen jaio zen 1960eko urriaren 16an, guraso ezezagunengandik. 16 urterekin ezkondu zen Orhan Kurişekin. Ezkontza honetatik bost seme-alaba izan zituen. Orhanen familiak eraginda, erlijioso bihurtu zen, eta, lehenik, erlijioa ulertzeko asmoz entzuten zituen, eta, ondoren, bera ere zalantzan jartzen hasi zen.
1987an, Naqshbandi sekta ezagutu zuen, bere aitaginarreba partaide zena. Naqshbandi Ordenaz gain, komunitate eta gobernuz kanpoko erakunde askorekin harremanetan egon zen, hala nola Nur Komunitatea, Süleyman Efendi Komunitatea eta Jehovaren Lekukoak, predikua egiteko, eta eztabaidetan aktiboki parte hartu zuen. Zenbait baieztapenen aurka, ez zen inoiz Hezbolako kide izan
Ibilbidea
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Keskin Kozat-en arabera, Kuriş Naqshbandi sektatik urruntzen hasi zen, liderrak taldearen gainean zuen kontrolari eta gizonekiko mendekotasunari buruzko iritzi desberdintasunengatik. Necla Genç izebarekin batera Mersin-eko Emakumeen Elkarte Independentean lan egin zuen. Emakumeak Islamean zuen paperari buruzko bere ikuspuntuek, baita emakumeen eskubideen aldeko borrokak ere, arlo ekonomiko eta sozialean, pixkanaka jende masa bat sortu zuten bere inguruan, agertzen zen telebista saioekin.[3]
Kurişek geroago artikuluak argitaratu zituen Iktibaş aldizkari feministan, Ercüment Özkan idazleak argitaratuta. Korana ulertzeko Iktibaş-en inguruko eztabaidez interesatu zen. Keskin Kozat-en artikuluaren arabera, Kuriş-ek taldea utzi zuen Özkan hil ondoren, Iktibaş zuzendaritza-talde berriaren ikuspuntuak "feministegiak" iruditzen zitzaizkiolako.
Islama garaiko jakinduriarekin berrinterpretatu behar zela uste zuen. Estalita zegoen, baina Koranean buruko zapia eramateko betebeharrik ez zegoela argudiatu zuen. Emazte anitzekin izandako ezkontzak kritikatu zituen. Gizonek eta emakumeek elkarren ondoan otoitz egin zezaketela esan zuen. Irango emakumeei buruzko konferentzia batean izan zen. Irandik itzuli ondoren, Hezbollahren iritziekiko desadostasuna adierazten hasi zen. Bere aitaginarrebak, Abdullah Kuriş, Hezbollahz ohartarazi zion. Adierazpen horiek zirela eta, mehatxuak jasotzen hasi zen, eta Hezbolaren jomuga bihurtu zen.[3]
Heriotza
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Herritarren ustearen aurka, Kuriş ez zen inoiz Hezbola kurduaren kide izan[4]. Kuriş 1998ko uztailaren 16an desagertu zen. 38 egunez torturatu zuten, eta, ondoren, hil eta hobi sakon batean lurperatu zuten. Tortura saioak grabatu zituzten hiltzaileek.[5] Bere gorpua 2000ko urtarrilaren 23an aurkitu zuten, Hüseyin Velioğlu Hizbolako buruzagia hil zuten [5] operazioaren ondoren. 38 urte zituen.[6]
Gaur egun, Konca Kuriş Mersin hiriko hilerrian dago Bergen abeslariarekin eta Özgecan Aslanekin, Turkiako emakumeen aurkako indarkeriaren eta emakumeen eskubideen aurkako borrokaren izen sinbolikoak direnak.[7]
Egileak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Hezbola kurduak bere bahiketa, tortura eta heriotzaren erantzukizuna aldarrikatu zuen adierazpen batekin "Islamaren etsai bat eta Konca Kuriş sekular-feminista bat Ala-ren eta Al Karimen aurkako ekintzak eta adierazpenak direla eta, Hizbullah-ren gerlariek bahitu eta gure oinarrietan zalantzan jarri dute. Konca Kuriş, erlijioaren adierazpen ofizialekin batera eta Turkiako Errepublika erlijiosor-laikoaren zuzentarauen pean aritu dena eta baita sionistek ere erabili dutena, sharia legearen eskakizunen arabera zigortua izan da musulmanak zalantzan jartzen dituen jarduerak abiarazteagatik".[8] Hezbolak jende asko hil zuela jakin zen. Kuriş, Hezbollah-ren emakume biktima bakarra izan zen.[4]
Bizitza pertsonala
[aldatu | aldatu iturburu kodea]Konca Kuriş Orhan Kuriş-ekin ezkondu zen 16 urterekin eta bost seme-alaba izan zituen.[4]
Legatua
[aldatu | aldatu iturburu kodea]"Konca Kuris 1960-1998 Islamaren emakumeen eskubideen alde egiteagatik torturatua eta eraila" testua zuen plaka bat jarria zuten Canberra Nara Bakearen Parkean, Australia-ko Canberra-ko Lennox lorategien zati batean.
Bere hitzak:
"Lehenik eta behin, emakume musulman gisa ditudan eskubideak nahi ditut. Oso kexu naiz gaur egungo Koranaren itzulpenetako akatsez, eta erlijioaren distortsio gisa ikusten ditut. Korana beti gizonezkoak nagusi diren gizarte batek itzuli duenez, biziki sentitzen dut haiek egindako emakumeei buruzko xedapenen itzulpen oso gogorrak ".
―Konca Kuriş[3]
Erreferentziak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]- ↑ (Alemanez) Biografien, Frauenporträts: Konca Kuris. .
- ↑ «It's official: Konca Kuris murdered by the Hizbullah terrorists» Hurriyet Daily News 23 January 2000.
- ↑ a b c (Ingelesez) «Konca Kuriş» Real Life Heroes Wiki (kontsulta data: 2025-08-19).
- ↑ a b c Nadire Mater. (6 March 2000). «Slain Muslim Feminist Writer Honoured» HWP.
- ↑ a b Justin Huggler. (2 September 2000). «Did Turkish army kill the feminist Konca Kuris?» The Independent.
- ↑ Gwynne Dyer. (February 3, 2000). «Konca Kuris: Remembering a Muslim heroine» The Day.
- ↑ (Ingelesez) «Konca Kuriş» Real Life Heroes Wiki (kontsulta data: 2025-08-19).
- ↑ Nadire Mater. (6 March 2000). «Gender-Turkey: Slain Muslim Feminist Writer Honoured» IPS News Agency.
Kanpo estekak
[aldatu | aldatu iturburu kodea]| Autoritate kontrola |
|
|---|
Datuak: Q3816343
Multimedia: Konca Kuriş / Q3816343