Krakoviako plaza nagusia

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Krakoviako plaza nagusia
Rynek Główny
Krakow rynek 01.jpg
Kokapena
Herrialdea Polonia
Voivoderria Polonia Txikiko voivoderria
City with powiat rightsKrakovia
Koordenatuak 50° 03′ 42″ N, 19° 56′ 14″ E / 50.06167°N,19.93722°E / 50.06167; 19.93722Koordenatuak: 50° 03′ 42″ N, 19° 56′ 14″ E / 50.06167°N,19.93722°E / 50.06167; 19.93722
Altitudea , itsas mailaren gainetik

Krakoviako (Polonia Txikia) alde zaharreko plaza nagusia (polonieraz: Rynek Główny) hiriaren erdigunean dagoen hiri-espazio nagusia da. XIII. mendekoa da eta 3,79 hektareekin Europako Erdi Aroko plazarik handienetakoa da. Espazio Publikoetarako Proiektuak (PPS) Europako espazio publikorik onenean jarri du plaza, kaleko bizimodu bizia izateagatik, eta faktore garrantzitsua izan zen Krakovia 2016an munduan zeharreko ibilbidez kanpoko helmugetako bikaina izateko.

Plaza nagusia espazio karratua da etxe historikoak (kamienice) eta elizak inguratuta. Plazaren erdigunean Oihalen Merkatua dago (Sukiennice), 1555. urtean errenazimenduko estiloan berritua, ganbara zoragarri edo karel poloniar bat du zizelkatutako maskarekin apaindua. Oihalen merkatuaren alde batean udaletxeko dorrea (Wieża ratuszowa) dago, bestean X. mendeko San Adalbertoren eliza eta 1898ko Adam Mickiewiczen monumentua. Gorantza plazan altxatzen dira, Santa Maria basilikako dorre gotikoak (Kościół Mariacki). Krakoviako plazan ez dago udaletxea, gaur egun arte ez baita zutik iraun.

Historia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Markatuko Plaza-ren funtzio nagusia merkataritza zen. 1241. urtean mongoliar inbasioa suntsitu ondoren, 1257. urtean plaza nagusia 1257an berreraiki zen eta merkataritza-eginkizuna Magdeburgeko eskubideen kokalekuarekin zabaldu zuen, Krakoviako printzeak, Bolesław V.a Kastoak. Plaza Nagusia gaur egungo egoeran diseinatu zen, alde bakoitzak hiruko eredua errepikatuz, plazarekiko angelu zuzenean kokatutako kale eta espazio zabalak. Salbuespena Grodzka Kalea da, askoz zaharragoa dena eta plaza nagusia Wawelgo gaztelukarekin lotzen duena. Jatorrian, plaza merkatu txikiekin eta eraikuntza administratiboekin bete zuten eta inguruko bide bat zegoen. Kasimiro III.a Handia erregeak eraiki zuen jatorrizko oihalen merkatu gotikoa eta udaletxea, ia plazako laurden bat betetzen zuena. Krakovia Polonia erresumako hiriburua izan zen eta Hansako Ligako kide izan zen eta hiria Europako metropoli garrantzitsu gisa loratu zen.