Kulturismo

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search
Eugen Sandow, "kulturismo modernoaren aita".

Kulturismoa (ingelesez bodybuilding, literalki "gorputz eraikuntza") ariketa fisiko intentsiboan oinarritutako kirol bat da, nagusiki anaerobikoa, orokorrean gimnasio batean norberaren muskulazio hipertrofiatu bat lortzeko pisuekin eginiriko entrenamendu bat burutzean datza.

Gimnasioetan burutzen den jarduera bat da, muskulazio sendo eta nabarmendua lortzeko asmoz, bai eta ahal den definizio eta simetria izan dezala. Giharrak hipertofiatzeko jarduerari muskulazioa ere deitzen zaio, baina kulturismoak ez bezala, muskulazioaren jardueran poseak ez dira derrigorrezkoak eta gorputz erakustaldiak ez dira kirolaren helburu.

Kulturismoa halterofilia, atletismoa eta pisu-jasotze kiroletatik ezberdina da. Zenbait herrialdeetan oraindik ere ez da kiroltzat hartzen.

XIII-XIX. mendeetan jatorria duen kirola da eta Antzinako Greziako kirol jarduera eta indar erakustaldietan oinarritzen da. XVIII. mendean Frantzian gorputzaren itxura estetikoa lantzen zuen kulturismo izeneko jarduera fisikoa asmatu zuten, alegia, kultura fisikoa edota gorputzaren kultua izendapenekon lotura duen hitza.

Eugene Sandow[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Dena den, gaur egungo kulturismo modernoaren aitatzat Eugen Sandow (1867-1915) prusiar kulturista jotzen da, jendaurreko muskulazio erakustaldiak burutzen lehenbizikoa bera izan baitzen. Gorputz atl ezberdinen proportzioeen inguruan greziar ideala defendatzen zuen, eta gainera muskulazio ariketak burutzeko makina edo ekipoak sortzen eta asmatzen lehenbizitakoa izan zen. 1901eko irailaren 14ean Londres hiriko Royal Albert Hall aretoan munduko lehen kulturismo lehiaketa antolatu zuen, The Great Competition ("Lehiaketa Handia") zeritzona.

Sandowekin jada gaur egun ohikoak diren poseak hasi ziren. Berarekin giharren garapena ikusgai jartzen zuten eta muskulazioaren atal zehatzak nabarmentzeko burutzen diren pose zehatzak burutzeari ekin zitzaion, guzti hori epaimahai batek puntuatu edo epaitu zezan.

XX. mendea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

XX. mendean kulturismoan honako kulturistak nabarmendu izan dira: Charles Atlas, Reg Park, Steve Reeves, Dave Draper, Vince Gironda, Arnold Schwarzenegger, Lou Ferrigno, Franco Columbu, Serge Nubret, Frank Zane, Dorian Yates, Lee Haney, Ronnie Coleman eta Phil Heath.

Bestalde, Mr. Olympia lehiaketa ezagunak mundu osoa kulturismoari bultzada eta ospe handia eman dizkio.

Kanpo loturak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Wikimedia Commonsen badira fitxategi gehiago, gai hau dutenak: Kulturismo Aldatu lotura Wikidatan