Edukira joan

L'Argentière-la-Bessée

Wikipedia, Entziklopedia askea
L'Argentière-la-Bessée
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Proventza-Alpeak-Kosta Urdina
DepartamenduaAlpe Garaiak
BarrutiBriançoneko barrutia
AlkateaJoël Giraud
Izen ofizialaL'Argentière-la-Bessée
L'Argentière
Posta kodea05120
Geografia
Koordenatuak44°47′40″N 6°33′33″E / 44.7944°N 6.5592°E / 44.7944; 6.5592
Mapa
Azalera64,55 km²
Altitudea945 m, 3.243 m eta 1.946 m
MugakideakChampoléon, Freissinières, Puy-Saint-Vincent, La Roche-de-Rame, Saint-Martin-de-Queyrières, Les Vigneaux eta Vallouise-Pelvoux
Demografia
Biztanleria2.288 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.138 (%50,1) (%49,9) 1.134 alt_right
Dentsitatea35 bizt/km²
ville-argentiere.fr

L'Argentière-la-Bessée Frantziako udalerri bat da. Administraiboki Alpe Garaiak departamenduan dago Proventza-Alpeak-Kosta Urdina eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.288 biztanle zituen 64,5 km²-ko azaleran.

Geografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Champoléon, Freissinières, Puy-Saint-Vincent, La Roche-de-Rame, Saint-Martin-de-Queyrières, Les Vigneaux eta Vallouise-Pelvoux.

Mapa
L'Argentière-la-Bessée eta ondokoen arteko muga administratiboak.

Klima

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima erdikontinental eta mendi-ertzetako klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria mendiko klima du, eta hego Alpeetako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: urteko prezipitazioa 850-1000 mm artekoa, gutxiena udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H1c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 8,6 °C-koa da, 13,6 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 911 mm-koa da, urtarrilean 7,4 euri-egun eta uztailean 6,2 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Vallouise-Pelvoux udalerrian dago, 9,9 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 8,3 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 928,7 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 36,8 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 23an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -21,8 °C-koa da, 1971ko martxoaren 7an lortua[oh 1][5].

Demografia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleria

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Biztanleriak, denborak, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[6]

BiztanleriaUrtea6009001200150018002100240027001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.134 gizon, 1.138 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.44
 
95+
 
0.44
0.88
 
90-94
 
2.20
1.32
 
85-89
 
2.20
1.76
 
80-84
 
3.87
3.53
 
75-79
 
0.88
4.85
 
70-74
 
6.06
4.85
 
65-69
 
7.38
7.85
 
60-64
 
7.38
9.17
 
55-59
 
6.50
12.26
 
50-54
 
9.58
8.82
 
45-49
 
7.03
3.88
 
40-44
 
7.03
5.29
 
35-39
 
6.15
4.41
 
30-34
 
6.59
2.65
 
25-29
 
4.31
4.32
 
20-24
 
3.51
7.41
 
15-19
 
4.83
6.17
 
10-14
 
4.39
4.85
 
5-9
 
4.83
5.29
 
0-4
 
4.83
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[7].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, L'Argentière-la-Bessée udalerrian 2.231 biztanle zeuden eta 1.080 elkarbizitza unitate[oh 2], hau da, 2,07 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena kide bakarreko elkarbizitza-unitateak ziren (% 37,7), Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[9]

2.231biztanle
1.080elkarbizitza-unitate
2,07lagun elkarbizitza-unitateko
668familia
Udalerria
% 22
% 30
% 9
% 38
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 668 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (327). Guraso bakarreko 100 familietatik 60etan ama zen guraso bakarra. 367 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 146k seme-alaba bakarra zuten etxean, 116k bi, eta 40k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 241 bikoteetatik 20tan (% 8,3) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[9]

327
241
100
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean367
Seme-alaba bat146
Bi seme-alaba116
Hiru seme-alaba30
Lau edo gehiago10

15 urte edo gehiago zituzten 1.923 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 5,9 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 35,8. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 40-54 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 69,7). 80 urte edo gehiagoko 173 biztanleetatik 144 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 29 kolektibitateren batean.[9]

Bakarrik bizi da
15-24% 6
25-39% 14
40-54% 17
55-64% 27
65-79% 28
80 +% 36
Bikotean bizi da
15-24% 11
25-39% 68
40-54% 70
55-64% 68
65-79% 69
80 +% 43

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 43,6 ezkonduta zegoen, eta beste % 17,2 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,1 izatezko bikotean eta % 7,1 PACS bidez lotuta). % 24,9 ezkongabeak ziren, % 7,3 alargunak eta % 7,0 dibortziatuak.[9]

Ezkonduta% 43,6
Ezkongabea% 24,9
Izatezko bikotean% 10,1
Alarguna% 7,3
PACS bidez lotuta% 7,1
Dibortziatuta% 7,0

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 26,9), erdi-mailako lanbideak (% 20,9), enplegatuak (% 16,8), eskulangileak (% 13,5). Talde nagusia (erretiratuak, % 26,9) Alpe Garaiak departamenduko batez bestekoaren (% 36,6) azpitik dago. 5 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,5).[9]

Udalerria
% 10
% 9
% 21
% 17
% 14
% 27
Alpe Garaiak
% 16
% 16
% 11
% 37
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

Etxebizitza

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.427 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.076 egoitza nagusi ziren, 198 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 153 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (768), eta apartamentuak gutxi ziren (656). Egoitza nagusietatik 622 beren jabearen bizilekuak ziren, 415 alokairuan zeuden, 222 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 39 doan lagata.[10]

1.427etxebizitza
1.076egoitza nagusi
768etxe
656apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.076
198
153
Egoitza nagusia (1.076)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (198)Hutsik (153)

Etxe mota

768
656
Etxea (768)Apartamentua (656)

Jabetza egoera

622
415
222
Jabeak (622)Alokairuan (415)HLM (222)Doan lagata (39)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (321).[10]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik107
1919-194594
1946-1970305
1971-1990321
1991-2005131
2006-202092

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (438). Fuel-olioa zen berogailu mota nagusia (438 etxebizitzatan). 700 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 500 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 447tan bi edo gehiago.[10]

Gela kopurua

1 gela24
2 gela88
3 gela237
4 gela289
5 gela edo gehiago438

Berogailu mota

438
247
327
Gas sarea (19)Fuel-olioa (438)Elektrizitatea (247)Gas botila (45)Bestelakoak (327)

Aparkalekua eta ibilgailuak

700aparkalekua
500ibilgailu 1
447ibilgailu 2+

Ekonomia

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.374 biztanleetatik 1.075 aktibo ziren (% 78,2), horietako 1.000 lanean (% 72,8) eta 75 langabezian (aktiboen % 7,0).

1.37415-64 urteko biztanle
% 78,2aktibo
% 72,8lanean
% 7,0langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 56,6
25-54 urte% 91,9
55-64 urte% 59,6
Gizonak% 80,5
Emakumeak% 75,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,9
BEPC, brebeta% 20,5
CAP-BEP% 6,5
Batxilergoa% 6,7
Goi-mailako +2% 6,6
Goi-mailako +3/4% 4,3
Goi-mailako +5% 3,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 7,0). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

299 ez-aktibotik 83 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 27,8), 91 erretiraturik zeuden (% 30,4) eta 125 bestelako ez-aktibo ziren (% 41,8).

Ez-aktiboak

% 28
% 30
% 42
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 3]

% 14
% 13
% 32
% 25
% 16
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 971 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.000 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 4]

971enplegu udalerrian
% 75,5soldatapeko
% 24,5ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 24.620 eurokoa zen.

24.620 €diru-sarreren mediana▼ Dep.: 25.060 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 208 komertzioetatik, 7 erauzte enpresak ziren, 4 janari enpresak ziren, 2 material elektrikoaren fabrikazioko enpresak ziren, 9 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 33 eraikuntza enpresak ziren, 24 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 13 garraio enpresak ziren, 13 ostalaritza eta jatetxe enpresak ziren, 2 informazio eta komunikazio enpresak ziren, 7 finantziazio enpresak ziren, 6 higiezinen enpresak ziren, 20 zerbitzu enpresak ziren, 50 administrazio publikoko enpresak ziren eta 18 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[11]

2009an zeuden norbanakoentzako 63 zerbitzu publikoetatik, 1 Ogasun Publikoaren administrazio bulegoa zen, 1 jendarmeria, 1 posta bulegoa, 4 banku bulegoak, 3 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokiak, 1 ibilgailuen ikuskaritza teknikoko lekua, 2 autoeskolak, 11 igeltseroak, 3 margolariak, 8 zurginak, 6 iturginak, 6 argiketariak, 1 eraikuntza enpresa, 2 ile apaindegiak, 1 aldi baterako lan enpresa, 7 jatetxeak, 1 higiezinen agentzia, 1 tintoreria eta 3 apaindegiak.[12]

2009an zeuden 17 establezimendu komertzialetatik, 3 supermerkatuak, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 4 okindegiak, 3 harategiak, 2 liburu dendak, 1 arropa denda zen, 1 zapata-denda zen, 1 kirol-denda zen eta 1 drogeria zen.[13]

2000. urtean L'Argentière-la-Bessée udalerrian 10 nekazaritza-ustiategi zeuden, 108 hektarea erabiltzen.[14]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an botika 1 eta anbulantzia 1 bat zegoen.

2009an 2 haur-eskola eta 2 lehen-hezkuntzako eskola zegoen. L'Argentière-la-Bessée udalerrian Bigarren Hezkuntzako ikastetxe bat zegoen 277 ikaslekin.

Gertuen dauden udalerriak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia erlatiboak
Herri batzuen distantzia erlatiboak
L'Argentière-la-BesséeL'Argentière-la-Bessée
Població amb 468 habitants (2000)Les Vigneaux (3,7km)
Població amb 164 habitants (2000)Champcella (7,9km)

Oharrak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. ↑ Estazioko erregistroak 1961ko urtarrilaren 1an eta 2025ko urriaren 2an artekoak dira.
  2. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  3. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  4. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « Pelvoux », fiche climatologique. .
  6. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  7. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  8. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: Txantiloi:Gaurko data).
  9. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  10. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  12. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  13. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  14. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
"https://eu.wikipedia.org/w/index.php?title=L%27Argentière-la-Bessée&oldid=11344903"(e)tik eskuratuta