Edukira joan

La Jarne

La Jarne
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Akitania Berria
Departamendua Itsas Charente
Izen ofizialaLa Jarne
Posta kodea17220
Geografia
Koordenatuak46°07′39″N 1°04′27″W / 46.1275°N 1.0742°W / 46.1275; -1.0742
Mapa
Azalera8,42 km²
Altitudea2 m, 27 m eta 9 m
MugakideakAngoulins, Aytré, Clavette, La Jarrie, Saint-Rogatien eta Salles-sur-Mer
Demografia
Biztanleria2.637 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 1.384 (%53,4) (%46,6) 1.208 alt_right
Dentsitatea313 bizt/km²
lajarne.fr

La Jarne Frantziako udalerria da, Itsas Charente departamenduan dagoena, Poitou-Charentes eskualdean. Azken erroldaren arabera 2.637 biztanle zituen 8,4 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Angoulins, Aytré, Clavette, La Jarrie, Saint-Rogatien eta Salles-sur-Mer.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
La JarneLa Jarne
Població amb 8806 habitants (2000)Aytré (3,3 km)
Població amb 6709 habitants (2000)Périgny (3,3 km)
Població amb 908 habitants (2000)Clavette (3,7 km)
Població amb 3695 habitants (2000)Angoulins (3,8 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak klima ozeaniko garbia du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Csb motakoa da: Mediterraneoko klima epela, uda epel eta lehorrarekin[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeanikoa du, eta Charenteko eta Akitaniako kostaldeako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio handiak udazkenean eta neguan; eguzkialdi ona; negu epela (6,5 °C); itsas haizearen eraginpean)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2b zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 12,6 °C-koa da, 1,7 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 799 mm-koa da, urtarrilean 12,2 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa La Rochelle udalerrian dago, 10,7 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 754,4 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,2 °C-koa da, 2026ko ekainaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -9,2 °C-koa da, 2005ko martxoaren 1an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 13,2 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena uztaila da (20,2 °C) eta hotzena urtarrila (6,6 °C). Urteko prezipitazioa 765 mm-koa da; hilabeterik euritsuena azaroa da (99 mm) eta lehorrena uztaila (40 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,25 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (12,4 °C) baino 1,4 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2014, 2020, 2022, 2023 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,5 °C) eta hotzena 1963 (11,1 °C).[6]

    Datu klimatikoak (La Jarne)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 6.6 7.0 9.5 11.8 15.3 18.4 20.2 20.2 17.6 14.2 10.0 7.3 13.2
Pilatutako prezipitazioa (mm) 77 58 57 59 50 40 40 46 62 85 99 92 765
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,9+0,4+1,0+0,9+1,2+1,1+0,6+1,0+0,3+0,5+0,9+0,9
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (12,4 °C)
+3 °C−3 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea0500100015002000250030001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 1.208 gizon, 1.384 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.41
 
95+
 
1.45
0.83
 
90-94
 
2.17
2.15
 
85-89
 
2.67
1.74
 
80-84
 
3.11
5.63
 
75-79
 
4.19
9.19
 
70-74
 
9.18
8.28
 
65-69
 
6.86
4.30
 
60-64
 
6.50
4.22
 
55-59
 
3.76
8.53
 
50-54
 
9.25
7.04
 
45-49
 
7.08
7.45
 
40-44
 
8.74
5.05
 
35-39
 
5.42
5.88
 
30-34
 
4.34
3.81
 
25-29
 
3.68
3.73
 
20-24
 
5.20
4.97
 
15-19
 
5.06
5.55
 
10-14
 
4.26
7.62
 
5-9
 
2.82
3.64
 
0-4
 
4.26
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, La Jarne udalerrian 2.557 biztanle zeuden eta 1.199 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 34,6). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 30,4 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

2.557biztanle
1.199elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
812familia
Udalerria
% 25
% 35
% 8
% 30
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 812 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (415). Guraso bakarreko 101 familietatik 86etan ama zen guraso bakarra. 458 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean. 196k seme-alaba bakarra zuten etxean, 131k bi, eta 27k hiru edo gehiago. Seme-alabadun 296 bikoteetatik 53tan (% 17,9) seme-alabaren bat bikotekide baten aurreko harreman batekoa zen.[10]

415
296
101
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra
25 urtez azpiko seme-alabarik ez etxean458
Seme-alaba bat196
Bi seme-alaba131
Hiru seme-alaba23
Lau edo gehiago4

15 urte edo gehiago zituzten 2.288 biztanle zeuden. Horien artean 15-24 urtekoen % 2,8 bizi zen bakarrik eta 80 urte edo gehiagokoen % 24,7. Bikotean bizitzea ohikoagoa zen talde guztietan, 55-64 urteko taldean jotzen zuen gailurra (% 77,6). 80 urte edo gehiagoko 186 biztanleetatik 114 baino ez ziren elkarbizitza-unitateetan bizi; gainerako 72 kolektibitateren batean.[10]

Bakarrik bizi da
15-24% 3
25-39% 15
40-54% 12
55-64% 15
65-79% 23
80 +% 25
Bikotean bizi da
15-24% 9
25-39% 72
40-54% 76
55-64% 78
65-79% 72
80 +% 33

15 urte edo gehiagoko biztanleen % 45,1 ezkonduta zegoen, eta beste % 19,8 bikotean bizi zen ezkondu gabe (% 10,4 izatezko bikotean eta % 9,4 PACS bidez lotuta). % 20,1 ezkongabeak ziren, % 8,3 alargunak eta % 6,7 dibortziatuak.[10]

Ezkonduta% 45,1
Ezkongabea% 20,1
Izatezko bikotean% 10,4
PACS bidez lotuta% 9,4
Alarguna% 8,3
Dibortziatuta% 6,7

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 39,5), enplegatuak (% 18,8), erdi-mailako lanbideak (% 16,2), eskulangileak (% 11,8). Talde nagusia (erretiratuak, % 39,5) Itsas Charente departamenduko batez bestekoaren (% 40,0) azpitik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 0,8).[10]

Udalerria
% 16
% 19
% 12
% 40
Itsas Charente
% 8
% 13
% 15
% 12
% 40
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 1.302 etxebizitza zeuden. Horietatik 1.193 egoitza nagusi ziren, 70 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 39 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (1.258), eta apartamentuak gutxi ziren (40). Egoitza nagusietatik 881 beren jabearen bizilekuak ziren, 297 alokairuan zeuden, 84 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 14 doan lagata.[11]

1.302etxebizitza
1.193egoitza nagusi
1.258etxe
40apartamentu

Etxebizitza multzoa

1.193
Egoitza nagusia (1.193)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (70)Hutsik (39)

Etxe mota

1.258
Etxea (1.258)Apartamentua (40)

Jabetza egoera

881
297
Jabeak (881)Alokairuan (297)HLM (84)Doan lagata (14)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 1971-1990 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (423).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik94
1919-194529
1946-197078
1971-1990423
1991-2005343
2006-2020226

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (515). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (575 etxebizitzatan). 1.034 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 546 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 593tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela10
2 gela72
3 gela183
4 gela412
5 gela edo gehiago515

Berogailu mota

420
575
157
Gas sarea (420)Fuel-olioa (34)Elektrizitatea (575)Gas botila (7)Bestelakoak (157)

Aparkalekua eta ibilgailuak

1.034aparkalekua
546ibilgailu 1
593ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 1.602 biztanleetatik 1.232 aktibo ziren (% 76,9), horietako 1.094 lanean (% 68,3) eta 138 langabezian (aktiboen % 11,2).

1.60215-64 urteko biztanle
% 76,9aktibo
% 68,3lanean
% 11,2langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 38,6
25-54 urte% 95,7
55-64 urte% 53,9
Gizonak% 79,2
Emakumeak% 74,9

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 18,1
BEPC, brebeta% 24,6
CAP-BEP% 11,2
Batxilergoa% 15,2
Goi-mailako +2% 6,5
Goi-mailako +3/4% 9,8
Goi-mailako +5% 3,0

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 11,2). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

369 ez-aktibotik 146 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 39,6), 145 erretiraturik zeuden (% 39,3) eta 78 bestelako ez-aktibo ziren (% 21,1).

Ez-aktiboak

% 40
% 39
% 21
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 9
% 12
% 29
% 34
% 15
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 499 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 1.094 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

499enplegu udalerrian
% 76,0soldatapeko
% 24,0ez-soldatapeko
NekazaritzaIndustriaEraikuntzaMerkataritza/zerbitzuakAdministrazioa/hezkuntza/osasuna

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 28.390 eurokoa zen, eta biztanleen % 6 pobrezian bizi zen (bizimoduaren medianaren % 60tik behera).

28.390 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 25.710 €
% 6,0pobrezia-tasa▼ Dep.: % 13,1

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 88 komertzioetatik, 2 erauzte enpresak ziren, 2 janari enpresak ziren, 7 bestelako produktu industrialen fabrikazioko enpresak ziren, 12 eraikuntza enpresak ziren, 15 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 2 garraio enpresak ziren, 1 informazio eta komunikazio enpresa zen, 3 finantziazio enpresak ziren, 10 higiezinen enpresak ziren, 10 zerbitzu enpresak ziren, 20 administrazio publikoko enpresak ziren eta 4 «beste zerbitzu jarduera batzuk» multzoan sailkatutako enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 14 zerbitzu publikoetatik, 1 posta bulegoa zen, 1 autoeskola, 6 igeltseroak, 3 margolariak, 2 ile apaindegiak eta 1 higiezinen agentzia.[13]

2009an zeuden 8 establezimendu komertzialetatik, 1 120 m2 baino gutxiagoko denda zen, 3 okindegiak, 1 liburu denda zen, 1 elektrotresna denda zen, 1 drogeria zen eta 1 lore-denda zen.[14]

2000. urtean La Jarne udalerrian 17 nekazaritza-ustiategi zeuden, 648 hektarea erabiltzen.[15]

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an zegoen osasun-ekipamendu bakarra botika zen.

2009an haur-eskola 1 eta lehen-hezkuntzako eskola 1 zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 2000ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,8 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 (Frantsesez) Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre. (2010-06-18). «Les types de climats en France, une construction spatiale» Cybergéo : revue européenne de géographie 501  doi:10.4000/cybergeo.23155..
  2. ↑ (Frantsesez) Dubreuil, Vincent. (2022-02). «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen» La Météorologie 116  doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012..
  3. ↑ (Frantsesez) Le climat en France hexagonale et Corse. .
  4. ↑ (Frantsesez) Réglementation environnementale RE2020. 2020-11-18.
  5. 1 2 (Frantsesez) Station Météo-France « La Rochelle-Ile de Ré », fiche climatologique. .
  6. 1 2 (Frantsesez) Données changement climatique - SIM quotidienne. Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee» www.insee.fr (kontsulta data: 2026-07-27).
  9. ↑ (Frantsesez) «Naissances de 2008 à 2025» Insee (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 4 5 (Frantsesez) «Couples-Familles-Ménages en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  11. 1 2 3 (Frantsesez) «Logement en 2023» Recensement de la population (INSEE).
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers
  14. ↑ Nombre d'équipements et de services dans le domaine du commerce en 2009
  15. ↑ Exploitations agricoles

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]