Lankide:Txikillana/Proba orria

Wikipedia, Entziklopedia askea
Jump to navigation Jump to search

Zaldibarko zabortegiaren hondamendia

Zaldibarko zabortegiaren hondamendia 2020ko otsailaren 6ean hasi zen. Egun horretan, hondakin multzoan gertatutako luizi batek zabortegiko bi langile eta AP-8 autopista azpian harrapatu zituen; horrekin batera, hondakin artean zegoen amianto kantitate handi bat agerian geratu zen; eta hurrengo orduetan zabor multzoak sua hartu zuen.[1]

Kokapen geografikoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zabortegia Eitzaga auzoan kokatua dago, Zaldibarko lurretan baina Ermuako eta Eibarko hiriguneetatik hurbilago.

Aurrekariak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Zabortegia Verter Recycling 2002 S.L enpresak kudeatzen zuen. 2019ko urrian, ingeniaritza txosten batek zabortegian hobetu beharreko zenbait puntu seinalatzen zituen, hala nola hondakinak babestea ur filtrazioak ekiditeko, eta aldapan dauden lurzatiak egonkortzeko.[2] Era berean, baimendu gabeko materialen isurketa detektatu zen. Hauen guztien kontura, Eusko Jaurlaritzaren Ingurumen sailak Verter Recycling enpresa zigortzea aztertzen ari zen.[3]

Luizia[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Luizia otsailaren 6ko arratsaldean gertatu zen; 500.000 bat tona hondakin mugitu ziren. AP-8 autopistan sartuz eta galtzadaren erdia blokatuz. Ezbeharraren unean hamar langile ari ziren zabortegian lanean, eta haietatik zortzi onik atera ziren; beste biren falta somatu zuten.[4]

Desagertutako bi langileak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Joaquín Beltrán (Zalla, 1969). "Excavaciones Joaquín Beltrán" enpresaren jabea 2014tik. Otxaran auzoan bizi da. Emaztea eta 3 seme-alaba ditu. Semeetako batek eta iloba batek berarekin lanean ari ziren zabortegian, luizia gertatu zenean; Joaquinek abisua emanda libratu ziren.

Alberto Sololuze (Eibar, 1958). Markina-Xemeinen bizi da. 25 urtez Eibarko Ford eta Peugeot kontzesionarioetan lan egindakoa. Luizia gertatu zenean, zabortegiko baskulan zegoela uste da. Ezkondua eta alaba batekin.[5]

Haien erreskate lanak luizia gertatu eta gutxira hasi ziren, lana goizaldera arte luzatuz. Otsailaren 7ko goizean, baina, Osalan lan segurtasuneko agentziaren aginduz lanak ez ziren hasi amiantoaren arazoa zela eta; material horrekin lan egiteko prestatutako lan taldeek 15:00ak aldean berrekin zioten erreskate lanari. Otsailaren 8an, goizean hasitako lanak eguerdian eten ziren, euria eta hondakin multzoaren ezegonkortasuna zirela eta. Otsailaren 9an, lanei berrekin zitzaion hondeamakinak erabiliz.[1]

Amiantoa[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otsailaren 6ko arratsalde-gauean burututako lanetan erreskate taldeek amianto kantitate handiak aurkitu zituzten hondakinen artean. Hori zela eta, langileek ekipamendu egokia ez zutenez, Osalan agentziak lanak etetea agindu zuen, bilaketan ari ziren pertsonen segurtasun arrazoiengatik.[6]

Jaurlaritzaren Ingurumen Sailaren arabera, Verter Recycling enpresak Europako araudia betetzen zuela produktu arriskutsu hori biltzeko. 2019 urtean, adibidez, 4.235 tona amianto sartu ziren Zaldibarko zabortegian. Halere, zenbait garraiolariren arabera amianto hau ez zen beste zaborretatik bereizten.[3]

Sutea[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otsailaren 8ko goizaldean zabortegiaren zati batek su hartu zuen, arrazoi ezezagunengatik. Sua egun osoan ezin itzalirik ibili ziren, eta hango keak izua zabaldu zuen Ermuaren eta Eibarren zehar. Egunaren amaieran, Eusko Jaurlaritzak bidalitako Airearen Kalitatearen Kontroleko Sareko unitate mugikor batek kutsadura maila "parametro normaletan" zegoela adierazi zuen. Otsailaren 9an suhiltzaileek sua helikopteroetatik ura botata itzaltzen saiatu ziren.[1]

Verter Recycling 2002 S.L.[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Enpresa honek Zaldibarko zabortegia 2007 urtean ireki zuen, Eusko Jaurlaritzaren baimenarekin.[3] Zabortegi honez gain, Debabarrena eskualdean zaborren kudeaketarei buruzko hainbat esleipen eskuratu izan ditu 2016tik aurrera.[7] 2016 urtean, Verter Recycling hondakin arriskutsuen legez kanpoko trafikoarengatik ebatzitako sententzia batean agertu zen (euskal Administrazio publikoak eginiko salaketa baten ondorioz), Hera Tratesa enpresarekin batera.[8]

Nazioarteko oihartzuna[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Hondamendi honek nazioartean oihartzuna izan du.[9] AEBetako geofisikoen elkartearen esanetan: "Zabor biltegien horrelako lerrakuntzak arrisku ezagunak dira eta iraganean jendearen heriotzak eragin izan dituzte, baina gehienetan hondakin kudeaketa txarra duten herrialdeetan. Horrelako luizi handi bat Europako zabor biltegi batean gertatea ez da ohikoa".[10]

Administrazioaren jarrera[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Otsailaren 7an ingurumen, barne sail, larrialdi, osasun, eta autopistako arduradunek krisia kudeatzeko mahaia osatu bazuten ere,[11] otsailaren 9an, inguruko herritarren artean larritasuna nabaria zen, eta kexu ziren 4 egunez arduradun politiko nagusiek ez zutelako oraindik ez azalpenik ez erantzukizunik adierazi.[12] Egun horretan, eta biharamunean, Elena Moreno Jaurlaritzako Ingurumen sailburuordea izan zen komunikabideetan adierazpenak egin zituen bakarra. [1] Desagertutako langileen senideek ere haiekiko desatentzioa salatu zuten.[13]

Erreferentziak[aldatu | aldatu iturburu kodea]

  1. a b c d ARGIA (2020-02-08) «JARRAIPENA | Zaldibarko zabortegian gertatutako luiziak bi langile desagertarazi eta kudeaketa zalantzagarria azaleratu ditu» Argia . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  2. (Gaztelaniaz) SL, TAI GABE DIGITALA (2020-02-08) «Verter Recycling respondió al informe de Lakua con alegaciones que «garantizaban la estabilidad»» naiz: . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  3. a b c Manterola, Aitor «Moreno sailburuordeak esan du enpresa zigortzea aztertzen ari zirela» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  4. Berria «Bi langileren bila jarraitzen dute A-8an gertatu den lur jausian, Zaldibarko zabortegian» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  5. (Gaztelaniaz) «Joaquín y Alberto, sepultados por la fatalidad» El Correo 2020-02-08 . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  6. Goikoetxea, Garikoitz «Jaurlaritzak jasoa zuen Zaldibarko zabortegian amiantoa zegoela» Berria . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  7. (Gaztelaniaz) Zelaieta, Ahoztar (2020T12:41) [https://twitter.com/Ahoztar1972/status/1226607179865694208 «HILO Algunas de las últimas adjudicaciones a la empresa del vertedero de Zaldibar por parte del ayuntamiento de Eibar (consistorio del que fue alcalde el actual Consejero de Medio Ambiente del Gobierno Vasco) y la Mancomunidad de Debabarrena.»] @Ahoztar1972 . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  8. (Gaztelaniaz) Zelaieta, Ahoztar (2020T12:09) [https://twitter.com/Ahoztar1972/status/1225874256573140994 «HILO La empresa del vertedero de Zaldibar figura en una sentencia del 2016 sobre tráfico ilegal de residuos peligrosos a raíz de una denuncia de la administración pública vasca.»] @Ahoztar1972 . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  9. (Ingelesez) Sesay, Isha (2020-02-09) «Search operation stepped up in Spain 3 days after 2 men were 'buried alive' under landslide» Euro Weekly News Spain . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  10. (Ingelesez) «A significant garbage dump landslide at Zaldibar in Spain on 6 Feb 2020» The Landslide Blog 2020-02-07 . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  11. (Gaztelaniaz) Ferreira, Maialen «Descontrol de la Administración, amianto y ni rastro de los desaparecidos, lo que se sabe hasta ahora de la avalancha en Zaldibar» eldiario.es . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  12. «Eitzagako auzotarrek manifestu bat kaleratu dute hondakindegian gertatzen ari denaren harira - Zaldibar» Anboto.org . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.
  13. «Helene Alberdi: Gau eta egun lanean egotea nahi dugu, gorpuak atera arte» www.eitb.eus . Noiz kontsultatua: 2020-02-09.

[[Kategoria:Euskal Herriko hondamenak]] [[Kategoria:Zaldibar]] [[Kategoria:2020 Euskal Herrian]]