Edukira joan

Lasséran

Lasséran
Frantziako udalerria
Administrazioa
Estatu burujabe Frantzia
Frantziaren banaketa administratiboametropolitar Frantzia
Eskualdea Okzitania
Departamendua Gers
BarrutiAucheko barrutia
Kantonamenducanton of Auch-Sud-Ouest
Izen ofizialaLasséran
Posta kodea32550
Geografia
Koordenatuak43°35′31″N 0°32′15″E / 43.5919°N 0.5375°E / 43.5919; 0.5375
Mapa
Azalera15,06 km²
Altitudea149 m, 144 m, 262 m eta 205 m
MugakideakAuch, Barran, Lasseube-Propre, Pavie eta Saint-Jean-le-Comtal
Demografia
Biztanleria358 (2023ko urtarrilaren 1a)
alt_left 194 (%55,4) (%44,6) 156 alt_right
Dentsitatea24 bizt/km²
lasseran.fr

Lasséran (frantsesez eta ofizialki: Lasséran) Okzitaniako udalerri bat da. Administratiboki Frantziako Gers departamenduan dago, Okzitania eskualdean. Azken erroldaren arabera 358 biztanle zituen 15,1 km²-ko azaleran.

Udalerri mugakideak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Honako udalerri hauek ditu mugakide: Auch, Barran, Lasseube-Propre, Pavie eta Saint-Jean-le-Comtal.

Diagrama honek gertuen dauden herriak erakusten ditu.

Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
Herri batzuen distantzia eta kokapen erlatiboa
LasséranLasséran
Població amb 2341 habitants (2000)Pavie (4,8 km)
Població amb 529 habitants (2000)Auterive (6,3 km)
Població amb 308 habitants (2000)Labéjan (6,7 km)
Població amb 166 habitants (2000)Durban (6,8 km)
Població amb 137 habitants (2000)Boucagnères (7,1 km)
Població amb 21704 habitants (2000)Auch (7,3 km)
Població amb 152 habitants (2000)Lamazère (7,9 km)

CNRSk 2010ean egindako Joly ikerketaren arabera, udalerriak Hego-mendebaldeko arroko klima du[1]. Köppen-Geiger sailkapenaren arabera, Cfb motakoa da: klima epela, uda freskoa, sasoi lehorrik gabe[2]. Météo-Franceren 2020ko tipologiaren arabera, udalerria klima ozeaniko aldatua du, eta Akitania eta Gaskoiniako klima-eskualdean kokatuta dago (ezaugarri nagusiak: prezipitazio ugariak udaberrian; uda beroa (19,5 °C); haize ahulak; ekaitzak maiz udan)[3]. RE2020 araudiaren arabera, eraikuntza berrietarako, udalerria H2c zonan dago[4].

1971-2000 aldiko batez besteko urteko tenperatura 13 °C-koa da, 15,5 °C-ko anplitude termikoarekin. Urteko batez besteko prezipitazio-metaketa 785 mm-koa da, urtarrilean 1 euri-egun eta uztailean 6,3 egun izanik[1]. 1991-2020 aldirako, hurbilen dagoen Météo-France estazioa Auch udalerrian dago, 12 km-ra, eta bertan neurtutako batez besteko urteko tenperatura 13,5 °C-koa da eta prezipitazio-metaketa 695,8 mm-koa delarik[5]. Estazio horretan erregistratutako tenperatura maximoa 42,6 °C-koa da, 2023ko abuztuaren 24an lortua; tenperatura minimoa, berriz, -20 °C-koa da, 1985ko urtarrilaren 16an lortua[oh 1][5].

Météo-Franceren SIM analisiaren arabera, udalerriari dagokion sare-puntuan 1991–2020 aldiko urteko batez besteko tenperatura 12,7 °C-koa da.[oh 2] Hilabeterik beroena abuztua da (20,9 °C) eta hotzena urtarrila (5,2 °C). Urteko prezipitazioa 731 mm-koa da; hilabeterik euritsuena maiatza da (76 mm) eta lehorrena otsaila (49 mm).[6]

1959–2025 aldian, urteko batez besteko tenperaturak hamarkadako 0,35 °C-ko gorako joera izan du. Azken hamar urteak (2016–2025) 1961–1990 aldiko batez bestekoa (11,6 °C) baino 2,1 °C beroagoak izan dira. Seriako bost urte beroenak 2000tik aurrerakoak dira: 2020, 2022, 2023, 2024 eta 2025. Urterik beroena 2022 izan zen (14,7 °C) eta hotzena 1980 (10,9 °C).[6]

    Datu klimatikoak (Lasséran)    
 Hila   Urt   Ots   Mar   Api   Mai   Eka   Uzt   Abu   Ira   Urr   Aza   Abe   Urtekoa 
Batez besteko tenperatura (ºC) 5.2 5.9 8.8 11.3 15.1 18.8 20.8 20.9 17.3 13.4 8.5 5.8 12.7
Pilatutako prezipitazioa (mm) 68 49 52 70 76 59 54 54 56 59 72 63 731
Iturria: Météo-France, SIM: 1991–2020 normalak, udalerriari dagokion sare-puntua
Berotze-marrak, 1959–2025
Marra bakoitza urte bat da; kolorea, urteko batez besteko tenperatura 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C).
195919922025
hotzagoabatez bestekoaberoagoa
Hileko batez besteko tenperatura: lehen eta orain
UrtOtsMarApiMaiEkaUztAbuIraUrrAzaAbe
+0,7+0,3+1,4+1,3+1,6+1,7+1,0+1,8+0,4+0,7+0,8+0,8
1961–19901991–2020Behekoa: aldea (°C). Eskala: 0 / 25 °C.
Urteko tenperaturaren anomalia, 1959–2025
°C, 1961–1990 aldiko batez bestekoarekiko (11,6 °C)
+4 °C−4 °C
195919922025
batez bestekoa baino beroagoahotzagoa

Biztanleriak, denboran, ondorengo grafikoan ageri den bilakaera izan du:[7]

BiztanleriaUrtea1001502002503003504001750180018501900195020002050BiztanleriaBiztanleriaren eboluzioa Datu hauek Wikimedia Commonsetik eskuratu dira. Aldaketarik behar izanez gero, han egin dezakezu. 1962 eta 1999 artean kontatze bikoitz gabeko biztanleria; hortik aurrera, udalerriko biztanleria. Iturriak: Ldh/EHESS/Cassini 1999ra arte. 2006tik aurrera INSEEren datuak.

Biztanleria-piramidea 2022
Guztira: 156 gizon, 194 emakume
%GizonakAdinaEmakumeak%
0.00
 
95+
 
0.00
0.00
 
90-94
 
0.00
0.00
 
85-89
 
6.19
0.00
 
80-84
 
0.00
7.05
 
75-79
 
6.19
10.26
 
70-74
 
7.73
7.05
 
65-69
 
10.82
10.90
 
60-64
 
2.58
10.26
 
55-59
 
10.82
3.21
 
50-54
 
0.00
15.38
 
45-49
 
4.64
5.13
 
40-44
 
6.70
5.13
 
35-39
 
7.22
7.05
 
30-34
 
7.73
3.85
 
25-29
 
0.00
6.41
 
20-24
 
2.58
0.00
 
15-19
 
1.55
0.00
 
10-14
 
4.12
2.56
 
5-9
 
16.49
5.77
 
0-4
 
4.64
Iturria: INSEEren datuetatik eratorritako grafikoa. Biztanleria txikia duten herrietako biztanleria borobildu da bertan eskainitako zenbakietan oinarrituta[8].

Familiak eta etxeguneak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2023 erroldaren arabera, Lasséran udalerrian 358 biztanle zeuden eta 168 elkarbizitza unitate[oh 3], hau da, 2,13 lagun elkarbizitza unitate bakoitzeko (Metropolitar Frantzian 2,13). Talderik handiena etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren (% 44,0). Kide bakarreko elkarbizitza-unitateak % 28,0 ziren, Metropolitar Frantziako batez bestekoaren azpitik (% 39,2).[10]

358biztanle
168elkarbizitza-unitate
2,13lagun elkarbizitza-unitateko
126familia
Udalerria
% 22
% 44
% 28
Metropolitar Frantzia
% 24
% 26
% 10
% 39
Bikotea seme-alabekinBikotea seme-alabarik gabe etxeanGuraso bakarrekoakKide bakarrekoaBestelakoak

Udalerrian 126 familia zeuden, eta horien artean etxean seme-alabarik ez zuten bikoteak ziren ugarienak (74). Guraso bakarreko 15 familietatik 10etan ama zen guraso bakarra. 89 familiek ez zuten 25 urtetik beherako seme-alabarik etxean.[10]

74
37
15
Bikotea seme-alabarik gabeBikotea seme-alabekinGuraso bakarra

Elkarbizitza-unitatearen erreferentziazko pertsonaren lanbide-kategoriari dagokionez, nagusiak hauek ziren: erretiratuak (% 44,6), erdi-mailako lanbideak (% 17,9), artisau, merkatari eta enpresa-buruak (% 11,3), enplegatuak (% 8,9). Talde nagusia (erretiratuak, % 44,6) Gers departamenduko batez bestekoaren (% 38,2) gainetik dago. 10 elkarbizitza-unitatetan nekazari bat zen erreferentziazko pertsona (% 6,0).[10]

Udalerria
% 11
% 8
% 18
% 9
% 45
Gers
% 8
% 13
% 14
% 12
% 38
Metropolitar Frantzia
% 13
% 16
% 15
% 14
% 30
NekazariakArtisau, merkatari eta enpresa-buruakGoi-mailako langileakErdi-mailako lanbideakEnplegatuakEskulangileakErretiratuakBestelakoak

2023 erroldaren arabera, udalerrian 183 etxebizitza zeuden. Horietatik 167 egoitza nagusi ziren, 6 bigarren egoitza edo noizbehinkakoak eta 10 hutsik zeuden. Etxebizitza gehienak etxeak ziren (179), eta apartamentuak gutxi ziren (2). Egoitza nagusietatik 135 beren jabearen bizilekuak ziren, 25 alokairuan zeuden, 2 errenta moderatuko etxebizitza gisa alokatuta eta 7 doan lagata.[11]

183etxebizitza
167egoitza nagusi
179etxe
2apartamentu

Etxebizitza multzoa

167
Egoitza nagusia (167)Bigarren egoitza edo noizbehinkakoa (6)Hutsik (10)

Etxe mota

179
Etxea (179)Apartamentua (2)

Jabetza egoera

135
25
Jabeak (135)Alokairuan (25)HLM (2)Doan lagata (7)

Eraikuntza garaiari dagokionez, 2006-2020 artean eraikitako egoitza nagusiak ziren ugarienak (48).[11]

Eraikuntza garaia

1919 aurretik18
1919-19453
1946-197010
1971-199038
1991-200538
2006-202048

Egoitza nagusien artean gehienek 5 gela edo gehiago zituzten (97). Elektrizitatea zen berogailu mota nagusia (80 etxebizitzatan). 148 egoitza nagusik beren aparkalekua zuten: 65 etxebizitzatan auto bakarra zegoen eta 101tan bi edo gehiago.[11]

Gela kopurua

1 gela0
2 gela4
3 gela18
4 gela48
5 gela edo gehiago97

Berogailu mota

16
80
67
Fuel-olioa (16)Elektrizitatea (80)Gas botila (4)Bestelakoak (67)

Aparkalekua eta ibilgailuak

148aparkalekua
65ibilgailu 1
101ibilgailu 2+

Enplegua

2023 urtean 15-64 urteko 211 biztanleetatik 173 aktibo ziren (% 82,0), horietako 161 lanean (% 76,3) eta 11 langabezian (aktiboen % 6,4).

21115-64 urteko biztanle
% 82,0aktibo
% 76,3lanean
% 6,4langabezia-tasa

Jarduera-tasa: talde bakoitzeko biztanleen artean zenbat diren aktibo (lanean edo langabezian).

15-24 urte% 31,8
25-54 urte% 100,0
55-64 urte% 61,9
Gizonak% 84,7
Emakumeak% 78,8

Langabezia-tasa hezkuntza-mailaren arabera

Titulurik gabe% 11,1
BEPC, brebeta% 0,0
CAP-BEP% 11,1
Batxilergoa% 15,6
Goi-mailako +2% 0,0
Goi-mailako +3/4% 0,0
Goi-mailako +5% 3,6

Marratxo bertikala: udalerriko langabezia-tasa orokorra (% 6,4). Zabalerak eskala finko batean daude (0-% 50), udalerri artean konparagarriak izan daitezen.

39 ez-aktibotik 13 ikasle edo ordaindu gabeko praktiketan ari ziren (% 33,3), 21 erretiraturik zeuden (% 53,8) eta 4 bestelako ez-aktibo ziren (% 10,3).

Ez-aktiboak

% 33
% 54
% 10
Ikasle edo praktikanErretiratuakBestelakoak

Lanbide-kategoria[oh 4]

% 15
% 14
% 46
% 12
% 9
NekazariakArtisau/merkatariakGoi-mailako langileakErdi-mailakoakEnplegatuakEskulangileak

Udalerrian 21 enplegu zeuden 2023 urtean. Udalerriko biztanle landunak 161 ziren; beraz, udalerria langile-erakarlea da.[oh 5]

21enplegu udalerrian
% 38,1soldatapeko
% 61,9ez-soldatapeko

Diru sarrerak

2023 urtean, diru-sarreren mediana 27.820 eurokoa zen.

27.820 €diru-sarreren mediana▲ Dep.: 24.770 €

Ekonomia jarduerak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2007an zeuden 16 komertzioetatik, 7 eraikuntza enpresak ziren, 3 ibilgailuen saltze eta konpontze enpresak ziren, 1 ostalaritza eta jatetxe enpresa zen, 2 zerbitzu enpresak ziren eta 3 administrazio publikoko enpresak ziren.[12]

2009an zeuden norbanakoentzako 7 zerbitzu publikoetatik, 1 ibilgailuen konpontzeko eta nekazaritza tresnetako lantokia zen, 1 igeltseroa, 1 margolaria, 3 zurginak eta 1 jatetxe.[13]

2000. urtean Lasséran udalerrian 11 nekazaritza-ustiategi zeuden.

Hezkuntza eta osasun ekipamenduak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

2009an inguruko herriekin osatutako barreiatutako lehen-hezkuntzako eskola bat zegoen.

  1. ↑ Estazioko erregistroak 1985ko urtarrilaren 1an eta 2026ko irailaren 20an artekoak dira.
  2. ↑ Météo-Franceren SIM (Safran-Isba) analisiak Frantzia metropolitarra 8 km-ko sareta batean hartzen du. Hemengo balioak udalerriaren erditik 3,3 km-ra dagoen sare-puntukoak dira, ez estazio jakin batekoak. Serie hauek ez daude homogeneizatuta: estazio-sarearen aldaketek joera luzeetan eragina izan dezakete.
  3. ↑ INSEEren ménage kontzeptua (elkarbizitza-unitatea / etxegunea) etxebizitza berean bizi diren pertsonak dira, ahaidetuta egon edo ez. Famille kontzeptua (familia), aldiz, elkarbizitza-unitate BATEN BARRUAN dagoen bikote bat (seme-alabekin edo gabe) edo guraso bakar bat da. Kide bakarreko etxegune batek ez du familiarik: hortik dator udalerri bakoitzean elkarbizitza-unitate kopurua familia kopurua baino handiagoa izatea beti.
  4. ↑ Frantziako lanbide-sailkapen ofiziala (PCS) darabil: goi-mailako langileak zuzendariak eta goi-mailako lanbide intelektualak dira (ingeniariak, irakasle unibertsitarioak, medikuak...); erdi-mailakoak irakasleak, teknikariak eta erdi-mailako kudeatzaileak; enplegatuak bulego- eta zerbitzu-langileak (administrazio-langileak, saltzaileak...); eskulangileak eskulanezko lanbideak, kalifikatuak zein ez.
  5. ↑ Atal hau lantokiaren arabera neurtzen da, ez bizilekuaren arabera: udalerriko enplegu kopuruak eta bertako biztanle langileen kopuruak ez datoz bat.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]
  1. 1 2 Joly, Daniel; Brossard, Thierry; Cardot, Hervé; Cavailhes, Jean; Hilal, Mohamed; Wavresky, Pierre (2010eko ekainaren 18a), «Les types de climats en France, une construction spatiale», Cybergéo : revue européenne de géographie (Frantsesez), 501, doi:10.4000/cybergeo.23155.
  2. ↑ Dubreuil, Vincent (2022ko otsaila), «Le changement climatique en France illustré par la classification de Köppen», La Météorologie (Frantsesez), 116, doi:10.37053/lameteorologie-2022-0012.
  3. ↑ «Le climat en France hexagonale et Corse», meteofrance.com (Frantsesez).
  4. ↑ «Réglementation environnementale RE2020», ecologie.gouv.fr (Frantsesez), 2020ko azaroaren 18a.
  5. 1 2 «Station Météo-France « Auch », fiche climatologique» (PDF), data.gouv.fr (Frantsesez).
  6. 1 2 «Données changement climatique - SIM quotidienne», data.gouv.fr (Frantsesez), Météo-France.
  7. ↑ Population et logements par commune depuis le recensement de 1962 (1961 pour les Dom) à 1999
  8. ↑ «Population selon le sexe et l'âge quinquennal de 1968 à 2022 (1990 à 2022 pour les DOM) | Insee», www.insee.fr (kontsulta data: 2026ko uztailaren 27a).
  9. ↑ «Naissances de 2008 à 2025», Insee (Frantsesez) (kontsulta data: 2016ko abuztuaren 10a).
  10. 1 2 3 «Couples-Familles-Ménages en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  11. 1 2 3 «Logement en 2023», Recensement de la population (Frantsesez), INSEE, 2023.
  12. ↑ Créations et stock d'établissements par commune en 2009
  13. ↑ Nombre d'équipements des services aux particuliers

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]